Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt VI Sa/Wa 3856/24 oddalił skargę A. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 marca 2024 r. nr Sp.6.2023 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy.
Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 24 września 2025 r.
W dniu 23 października 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej) złożona została 1 kartka skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, składająca się z dwóch zadrukowanych stron, pierwszej zawierającej datę i miejsce wniesienia "Poznań, 20.10.2025 r.", oznaczenie sądu, do którego wnoszone jest pismo, a także wskazanie sygnatury akt sprawy przed WSA w Warszawie, dane adresowych skarżącego i jego pełnomocnika, danych adresowych organu oraz nazwy uczestnika postepowania. Na drugiej stronie tej samej kartki, nieponumerowanej, wskazano dane adresowe uczestnika postępowania oraz informację o uiszczeniu wpisu przez skarżącego. Poniżej wskazano tytuł pisma, tj. "Skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydział VI z 10 lipca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 3856/24", a dalej następującą treść: "Działając w imieniu mojego mocodawcy, A. K., związany wolą mojego Mandanta, z powołaniem na udzielone pełnomocnictwo w aktach sprawy, wnoszę skargę kasacyjną od opisanego powyżej wyroku, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucam: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PostAdmU w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 KPA, przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego z pominięciem mającej istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności,". Na tym zdaniu treść złożonej skargi kasacyjnej kończyła się. Na dokumencie brak było podpisu pełnomocnika skarżącego; wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia, jak również nie złożono wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.
Zarządzeniem z dnia 20 października 2025 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braków formalnych skargi kasacyjnej, pod rygorem jej odrzucenia poprzez: podpisanie skargi kasacyjnej, złożenie wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia, złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, wraz z dwoma odpisami dla pozostałych stron postępowania.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu I instancji pełnomocnik skarżącego złożył pismo przewodnie z dnia 1 grudnia 2025 r., zatytułowane "Uzupełnienie braków formalnych", wskazując, że "uzupełnia braki formalne skargi kasacyjnej poprzez: a. Podpisanie skargi kasacyjnej, b. Złożenie wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia, C. Złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy wraz z dwoma odpisami dla pozostałych stron postępowania". Do pisma załączono cztery nieponumerowane kartki, zadrukowane po obu stronach, z których pierwsza i druga strona stanowiły kopię wcześniej złożonych do akt stron skargi kasacyjnej, natomiast następne strony zawierały: kolejne dwa zarzuty (oznaczone cyframi rzymskimi I i II, podczas gdy zarzut na stronie drugiej opatrzony był cyfrą arabską "1"), wnioski o: uchylenie w całości wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2025 r. sygn. VI SA/Wa 3856/24 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, rozpoznanie skargi na rozprawie oraz uzasadnienie (do zarzutów opisanych w petitum skargi kasacyjnej jako I i II).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. Zgodnie z art. 176 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "p.p.s.a." skarga kasacyjna powinna zawierać:
- 1. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;
- 2. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
- 3. wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Przepis art. 176 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Z przepisu tego wynika, że skarga kasacyjna powinna spełniać określone wymagania formalne i materialne. Skarga kasacyjna powinna więc w pierwszym rzędzie spełniać wszystkie wymogi przewidziane w przepisach art. 46 i art. 47 p.p.s.a. dla pism w postępowaniu sądowym. Są to tzw. wymogi formalne, których braki mogą zostać usunięte w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a.
W art. 177a p.p.s.a. ustawodawca przewidział tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej w przypadku, gdy skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. W myśl przywołanej regulacji tryb ten dotyczy wymogów innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są zatem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak jest nieusuwalny i skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do ich usunięcia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, które są wyznaczone przez autora skargi kasacyjnej powyżej wymienionymi elementami konstrukcyjnymi tego pisma, wynikającymi z treści art. 176 p.p.s.a. Braki skargi kasacyjnej w powyższym zakresie uniemożliwiają jej merytoryczne rozpoznanie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznawać sprawy, domyślając się jedynie intencji autora skargi, bądź mając wątpliwości interpretacyjne co do podstaw zaskarżenia, jego zakresu i formułowanych wniosków.
W celu zapewnienia temu środkowi odpowiedniego poziomu merytorycznego ustawodawca wprowadził przymus adwokacko-radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, o którym stanowi art. 175 p.p.s.a.
Jak wynika z akt sprawy, skarga kasacyjna złożona w dniu 23 października 2025 r. zawierała dwie strony, z których pierwszą można określić jako "tytułową", gdyż wskazywała adresata pisma (Naczelny Sąd Administracyjny za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie), sygnaturę akt sprawy, nazwy i dane adresowe stron i uczestników postępowania oraz ich pełnomocników, natomiast na drugiej stronie, oprócz informacji o opłaceniu wpisu przez skarżącego i oświadczeniu, że pełnomocnik działający w imieniu mocodawcy, A. K., związany wolą Mandanta, "z powołaniem na udzielone pełnomocnictwo w aktach sprawy, wnosi skargę kasacyjną od opisanego powyżej wyroku, zaskarżając go w całości", wskazano: "Zaskarżonemu wyrokowi zarzucam: "1) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PostAdmU w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 KPA, przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego z pominięciem mającej istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności,". Na tym kończyła się wniesiona skarga kasacyjna.
Z zarzutu tego nie wynikało zatem w czym strona skarżąca upatruje naruszenia powołanych przepisów. Zarzut nie został również w żaden sposób uzasadniony.
Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie w dniu 23 października 2025 r., oprócz braków formalnych (brak podpisu, brak wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia, brak wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy brak oświadczenia i brak odpisu dla strony przeciwnej), które zostały usunięte w trybie art. 49 p.p.s.a., zawierała również istotny brak materialny, a mianowicie – pomimo wymogu przewidzianego w treści art. 176 p.p.s.a. – nie zawierała uzasadnienia podstaw kasacyjnych. A to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza, że obarczona była nieusuwalną wadą konstrukcyjną, co skutkować musiało odrzuceniem tego środka zaskarżenia.
Brak ten próbował usunąć pełnomocnik skarżącego wypełniając wezwanie Sądu I instancji do usunięcia braków formalnych. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych zawarte w złożonej w dniu 2 grudnia 2025 r. skardze kasacyjnej należało jednak uznać za wniesione po terminie 30 – dniowym, o którym stanowi art. 177 § 1 p.p.s.a. Tego uzasadnienia podstaw kasacyjnych NSA nie mógł również uwzględnić jako nowego uzasadnienia zgłoszonych w terminie podstaw kasacyjnych, zgodnie z treścią 183 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., bowiem było to pierwsze uzasadnienie podstaw kasacyjnych sformułowane w tej sprawie, a jak wskazano, nastąpiło to po terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, który – w związku z doręczeniem pełnomocnikowi skarżącego odpisu zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie w dniu 24 września 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 164 akt sądowych) – upłynął w dniu 24 października 2025 r.
Uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej stanowi istotny element jej konstrukcji, ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie podniesionych zarzutów. A zatem, aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, musi wskazywać konkretny przepis naruszonego prawa materialnego ze wskazaniem na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wskazane w skardze kasacyjnej podstawy nadają kierunek kontroli badania zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania przepisów, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu sądu I instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów (por.m.in. wyroki NSA z dnia: 29 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 13/18; 19 września 2017 r., sygn. akt I FSK 126/16; 19 października 2017 r., sygn. akt II GSK 1701/17; z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 3/15).
Za uzasadniony należy zatem uznać wniosek, że przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie stanowi niemal najistotniejszy element skargi kasacyjnej, umożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. Nie ma przy tym wątpliwości, że czym innym jest samo przytoczenie podstaw kasacyjnych poprzez wskazanie na konkretne przepisy, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone, a czym innym jest uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które winno stanowić szczegółowe ich rozwinięcie. A zatem nawet jeśli uzasadnienie nie zostanie ujęte w piśmie jako odrębny element (choć zwyczajowo następuje ono po przytoczeniu podstaw kasacyjnych i jest poprzedzone oznaczeniem "Uzasadnienie"), to skarga kasacyjna musi zawierać wyraźny i logiczny, odnoszący się do poszczególnych podstaw kasacyjnych, wywód prawny dotyczący poszczególnych zarzutów (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt I FZ 310/09).
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego w dniu 23 października 2025 r. nie zawierała w ogóle uzasadnienia podstaw kasacyjnych.
Na marginesie należy zauważyć, że autor skargi kasacyjnej miał tego świadomość, skoro uzupełniając braki formalne tego pisma na wezwanie Sądu I instancji nadesłał skargę uzupełnioną właśnie o ten brakujący element konstrukcyjny. Jak już wyżej wskazano, brak ten nie podlegał jednak uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. W tych okolicznościach nieusuwalny brak skargi kasacyjnej obligował sąd do jej odrzucenia, bez uprzedniego wzywania do jego usunięcia (zob.m.in. postanowienia NSA z dnia: 8 marca 2004 r., sygn. akt I FSK 41/04; 25 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2958/15; 13 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 2537/23; z 24 marca 2026 r., sygn. akt II GSK 2226/22).
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 178 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.