Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2280/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A. sp. z o. o. w P.na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z 24 czerwca 2022 r. (nr DT-V.ZS.2018.00114.917.2020.16.ktur) w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszonego słownego znaku towarowego i zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy ustalony przez organ i przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że w dniu 25 września 2017 r. A. sp. z o. o. w P. zgłosiła do Urzędu Patentowego RP słowny znak towarowy "nivelosan", przeznaczony do oznaczania towarów w klasach 03 i 05 klasyfikacji nicejskiej i wniosła o udzielenie prawa ochronnego na ten znak.
W dniu 20 lutego 2018 r. B. AG w H. wniosła sprzeciw wobec zgłoszenia znaku towarowego, na podstawie art. 1321 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz.U. z 2021, poz. 324, dalej: "p.w.p."), powołując się na przysługujące jej wcześniejsze znaki towarowe, tj.:
- 1) słowny znak towarowy "nivea" (R.023977), zarejestrowany na terytorium Polski dla towarów w klasie 03, 05 29 i 30 klasyfikacji nicejskiej;
- 2) słowny znak towarowy "nivea" (EUTM 000012609), zarejestrowany na terytorium Unii Europejskiej dla towarów w klasie 01, 03 i 05 klasyfikacji nicejskiej,
- 3) słowno-graficzny znak towarowy NIVEA Sun. (EUTM 009533217), zarejestrowany na terytorium Unii Europejskiej dla towarów w klasie 03 klasyfikacji nicejskiej,
- 4) słowno-graficzny znak towarowy "mleczko do opalania 15 ekstra wodoodporne Zapobiega długotrwałym uszkodzeniom skóry powstałym w wyniku działania promieni UVA NIVEA SUN DLA DZIECI" (R.169818), zarejestrowany dla towarów z klasy 03.
Wnosząca sprzeciw argumentowała, że oprócz wskazanego powyżej znaku słowno-graficznego NIVEA Sun (EUTM 009533217), jest uprawniona do rejestracji jeszcze 8 innych znaków towarowych zawierających element słowny "nivea sun". Spółka dokonała porównania towarów przeciwstawionych oznaczeń uznając wszystkie towary z klas 3 i 5 spornego znaku za identyczne, jak również porównania przeciwstawionych znaków i określiła je jako podobne. W dalszej kolejności podkreśliła, że w niniejszej sprawie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym, a to oznacza, że spełniona jest przesłanka uwzględnienia sprzeciwu i nie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy wskazana w art. art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
B. AG podniosła ponadto, że znak nivea jest znakiem renomowanym. Marka NIVEA to marka globalna, dzięki jej obecności na rynkach całego świata. Wartość marki "NIVEA" jest rezultatem pozycji rynkowej B. a ta z kolei jest refleksem udziałów rynkowych produktów sprzedawanych pod marką "NIVEA" oraz wieloletnich, stałych i kosztownych wysiłków marketingowych zmierzających do ekspansji i ochrony marki. Według rankingu Najcenniejszych Marek Świata przygotowanego przez magazyn Forbes marka "NIVEA" jest umieszczona wśród pierwszych 100 marek. Używanie zgłoszonego znaku towarowego bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego (art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p.).
Urząd Patentowy RP decyzją z 27 sierpnia 2020 r. (nr DT-IV.ZS.2018.00114.10.mkli) na podstawie art. 15221 związku z art.1321 ust. 1 pkt 3 i 4 p.w.p. uznał sprzeciw za zasadny w całości, a po rozpoznaniu wniosku zgłaszającego znak towarowy (A. sp. z o.o. w P.) z 30 października 2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 24 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wyjaśnił, że ochrona wskazanego w sprzeciwie znaku towarowego o numerze R.169818 wygasła z dniem 27 stycznia 2013 r., w związku z czym wziął pod uwagę tylko znaki towarowe o numerach: EUTM 009533217, EUTM 000012609 oraz R.023977.
Następnie porównując towary z wykazów znaków przeciwstawionych i znaku spornego Urząd Patentowy RP stwierdził bądź identyczność bądź podobieństwo między nimi.
Oceniając podobieństwo spornego znaku słownego zgłoszonego ("NIVELOSAN") z dwoma przeciwstawionymi mu znakami słownymi – NIVEA (R.023977 oraz EUTM 000012609), organ zwrócił uwagę, że mają one taki sam element (NIVE), słowne znaki wcześniejsze NIVEA są 5-literowe i dwusylabowe, z kolei znak zgłoszony jest znakiem 9-literowym i 4- sylabowym, przy czym wszystkie współdzielą początki wyrazów – pierwsze cztery litery "nive", uszeregowane w tej samej kolejności. Podobieństwo to jest dostrzegalne wizualnie, ale w ocenie organu w niskim stopniu. Także fonetycznie znaki te, w ocenie organu, wybrzmiewają częściowo w odmienny sposób - w znakach wcześniejszych fonetycznie zwraca uwagę zestawienie w drugiej sylabie samogłosek "ea", w stosunku do odmiennie brzmiącej trzeciej i czwartej sylaby "losan". Dlatego też według Urzędu Patentowego RP podobieństwo fonetyczne między znakami jest także niskie.
Również w warstwie znaczeniowej oba wyrazy organ uznał za fantazyjne dla polskiego odbiorcy, jakkolwiek oba budzą skojarzenie z językiem łacińskim, z uwagi na charakterystyczne zakończenia "ea" w znakach zarejestrowanych i "losan" w znaku zgłoszonym, przy czym, mając na względzie ogóle wrażenie, jakie wywierają porównywalne znaki towarowe, Urząd Patentowy ocenił podobieństwo pomiędzy oznaczeniami w niskim stopniu.
Urząd Patentowy RP porównując sporne oznaczenie słowne NIVELOSAN z przeciwstawionym mu unijnym znakiem słowno-graficznym NIVEA SUN, uznał grafikę występującą w unijnym znaku wyłącznie za tło i stwierdził istnienie wysokiego podobieństwa w warstwie wizualnej między tymi znakami. Na wysokie podobieństwo w warstwie wizualnej wskazuje, w ocenie organu, występowanie w spornym znaku dziesięcioliterowego i czterosylabowego wyrazu: NI-VE-LO-SAN, przy występowaniu w przeciwstawionym mu znaku dwóch słów, składających się z ośmiu liter i czterech sylab: NI-VE-A-SAN, identyczny początek (NIVE) i podobna w wysokim stopniu ostatnią sylaba (SAN/SUN). Determinuje to również, zdaniem organu, wysoki stopień podobieństwa w warstwie fonetycznej Organ dodał, że w warstwie znaczeniowej mamy do czynienia ze słowami fantazyjnymi NIVELOSAN/NIVEA oraz ze słowem SUN, oznaczającym w języku angielskim słońce. W ocenie Urzędu nie można jednak uznać, że analizowane znaki są podobne w warstwie znaczeniowej.
Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka podobieństwa oznaczeń, określona w art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Jednocześnie Urząd Patentowy RP uznał, że poziom rozpoznawalności produktów oznaczonych znakiem NIVEA jest na tyle wysoki, że można mówić o nabyciu renomy przez znaki towarowe wnoszącego sprzeciw w odniesieniu do towarów: środki kosmetyczne w postaci maści, proszków, kremów, tynktur, olejków i esencji oraz produktów chemicznych do celów higienicznych, mydła; produkty perfumeryjne, olejki eteryczne i esencje, kosmetyki, w tym produkty higieniczne do celów niemedycznych i kosmetyczne; produkty do higieny jamy ustnej, pielęgnacji skóry i włosów, jako kosmetyków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2280/22 stwierdził, że zaskarżona przez A. sp. z o.o. w P. decyzja Urzędu Patentowego RP wydana została z naruszeniem art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., które miało wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2026 r. poz. 143, zwanej dalej jako: "p.p.s.a."), uchylił tę decyzję.
Sąd I instancji wywiódł, że stosownie do art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., po rozpatrzeniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 1526a ust. 1 lub art. 15217 ust. 1, uznanego za zasadny nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje, w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym. Z powołanego przepisu wynika, że odmowa udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy jest uzależniona od spełnienia trzech przesłanek: 1) podobieństwa lub identyczności znaków towarowych, 2) podobieństwa lub identyczności towarów lub usług, do oznaczania których przeznaczone są dane znaki oraz 3) istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia oznaczanych towarów lub usług, polegającego w szczególności na skojarzeniu znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przystępując do porównania znaków towarowych należy w pierwszej kolejności ocenić podobieństwo lub identyczność towarów lub usług, do oznaczania których służą porównywane znaki. Dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów lub usług implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń.
Sąd I instancji stwierdził, że o ile organ w sposób dostateczny i wystarczający dokonał oceny podobieństwa lub identyczności towarów i usług, do oznaczenia których zostały przeznaczone przeciwstawione sobie znaki towarowe, o tyle zastrzeżenia budzi ustalenie i dokonana przez Urząd Patentowy ocena podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych, w świetle art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Sąd I instancji podkreślił, że ocena porównawcza znaków powinna być dokonana na różnych płaszczyznach postrzegania: wizualnej, fonetycznej i koncepcyjnej/znaczeniowej, a przy ocenie podobieństwa oznaczeń należy uwzględnić wszystkie elementy znaku. Znak towarowy jako jedna całość musi być badany w ten sam sposób, a nie poprzez tworzące go pojedyncze elementy. Decydujące znaczenie dla oceny porównawczej podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, dokonanej na różnych, wyżej wymienionych płaszczyznach postrzegania, ma kryterium ogólnego wrażenia, jakie znaki te wywierają na przeciętnym odbiorcy. Od tego bowiem zależy ocena możliwego ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, Sąd I instancji stwierdził, że w zakresie porównania podobieństwa znaku spornego (słownego) z dwoma przeciwstawionymi mu znakami słownymi: "nivea" (R.023977 oraz EUTM 000012609), pomimo zaznaczenia przez organ, że konsument zwraca większą uwagę na początki wyrazów, w szczególności, gdy nie mają one informacyjnego charakteru w stosunku do właściwości towarów, nie jest wiadomym, dlaczego konkretnie dopatrzył się on tak dalece idącego podobieństwa pomiędzy znakiem spornym a znakami słownymi: "nivea" R.023977 oraz "nivea" EUTM 000012609, że przemawiało ono za koniecznością uwzględnienia sprzeciwu wniesionego przez uczestnika.
W istocie wysokiego stopnia podobieństwa, zarówno w ogólnym odbiorze w warstwie wizualnej, jak i fonetycznej, Urząd Patentowy RP, dopatrzył się jedynie porównując sporny znak z przeciwstawionym mu znakiem słowno-graficznym NIVEA SUN, uznając grafikę występującą w unijnym znaku wyłącznie za tło, uwypuklające napis NIVEA SUN. Na wysokie podobieństwo w warstwie wizualnej wskazuje, w ocenie organu, występowanie w spornym znaku dziewięcioliterowego i czterosylabowego wyrazu NI-VE-LO-SAN, przy występowaniu w przeciwstawionym, mu znaku dwóch słów, składających się z ośmiu liter i czterech sylab: NI-VE-A – SUN. Taki układ skutkuje z jednej strony identycznym początkiem (dwie pierwsze sylaby) NIVE - i podobną w wysokim stopniu ostatnią sylabą - SAN/SUN, co determinuje wysoki stopień podobieństwa nie tylko w sferze wizualnej, ale i fonetycznej.
Zdaniem Sądu I instancji jednakże, ocena organu w tym zakresie pomija wspomniany powyżej wymóg zbadania całościowego wrażenia porównywanych znaków, zarówno w kontekście występowania ich podobieństw, jak i różnic. Pominiętą bowiem przez organ fundamentalną różnicą obu porównywanych znaków jest fakt, że jeden z nich, czyli sporny znak, jest znakiem słownym zbudowanym z jednego wyrazu: "nivelosan" a drugi, przeciwstawiony mu, składa się z dwóch wyrazów, w tym jednego niedystynktywnego, czyli "sun". Determinuje to zarówno odbiór wizualny, jak i fonetyczny obu znaków. Wizualnie wyraźnie w znaku przeciwstawionym widoczne są dwa człony: "nivea" i "sun" (oznaczający słońce w języku angielskim i powszechnie rozumiany w Polsce).
W konsekwencji również fonetycznie wymowa przeciwstawionego znaku EUTM 009533217 uwzględnia odrębnie wymawiane słowo "nivea" – wskazujące przy tym na źródło pochodzenia towaru nim sygnowanego, oraz pozbawiony zdolności odróżniającej wyraz "sun" (wskazujący z kolei na sposób użycia produktu). Wymowa dwóch odrębnych wyrażeń, z natury rzeczy uwzględnia przy tym pauzę pomiędzy nimi, podobnie, jak w odbiorze wizualnym odbiorca dostrzeże dwa wyrazy: "nivea" i "sun". Odbiór tego typu znaku jest zatem zupełnie odmienny od odbioru znaku składającego się z jednego tylko wyrazu.
Błędna jest zatem, w ocenie Sądu, dokonana w tym zakresie ocena organu, który potraktował dwa odrębne wyrazy "nivea" i "sun", jako jedno sformułowanie (zarówno w zakresie liczby sylab, jak i odbioru wizualnego) i w stosunku do niego dokonał analizy porównawczej wyrazu "nivelosan". Ocena ta narusza, zdaniem Sądu, przepis art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., a, z uwagi na jej konkluzję sprowadzającą się do wysokiego stopnia podobieństwa obu oznaczeń, w oczywisty sposób, rzutuje na wynik sprawy.
Formułując zalecenia i wytyczne co do dalszego postępowania Sąd I instancji podał, że Urząd Patentowy RP zobowiązany będzie porównać sporny znak towarowy ze słowno-graficznym znakiem towarowym "NIVEA Sun". (EUTM 009533217) na wszystkich płaszczyznach, uwzględniając fakt, że mamy do czynienia z jednej strony ze znakiem dwuwyrazowym, złożonym z wyrażenia dystynktywnego "Nivea" i pozbawionego zdolności odróżniającej – "Sun", a z drugiej z jednowyrazowym oznaczeniem "Nivelosan". Nadto, z uwagi na stwierdzenie przez Urząd Patentowy RP niskiego podobieństwa fonetycznego i znaczeniowego między znakami słownymi "nivea" i "nivelosan", przy jednoczesnym nieuprawnionym wywiedzeniu wysokiego stopnia podobieństwa pomiędzy spornym znakiem a oznaczeniem NIVEA SUN, zobowiązany on będzie do przedstawienia pełnej argumentacji w zakresie oceny podobieństwa, pomiędzy znakiem spornym a wszystkimi przeciwstawionymi mu znakami.
Jednocześnie, z uwagi na wyprzedzającą możliwość zastosowania przepisu art.1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p., konieczność przeprowadzenia oceny podobieństwa znaku spornego i znaków mu przeciwstawionych, w świetle dyspozycji art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., aktualne odniesienie się do zarzutów skargi co do naruszenia przepisu art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p., jest przedwczesne.
Uczestnik postępowania B. AG w H. wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a nadto o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie:
- 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie w uzasadnieniu wyroku, że decyzja Urzędu Patentowego w zakresie ustaleń dotyczących podobieństwa znaku towarowego zgłoszonego do ochrony za numerem Z. 476842 do znaku towarowego wcześniejszego EUTM 009533217, narusza przepis prawa materialnego, a mianowicie art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., podczas gdy kwestia podobieństwa lub braku podobieństwa znaków towarowych dotyczy stanu faktycznego, a zatem nie należy do sfery prawa materialnego, lecz przepisów postępowania administracyjnego;
- 2. art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwą ocenę ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w zakresie podobieństwa porównywanych znaków towarowych Z. 476842 oraz EUTM 009533217, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku;
- 3. art. 151 p.p.s.a. poprzez odmowę jego zastosowania, które powinno wyrazić się oddaleniem skargi w całości;
- 4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez udzielenie wskazań co do dalszego postępowania nieadekwatnych względem ustaleń faktycznych poczynionych przez organ;
- 5. art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozważenia i oceny zasadności wszystkich zarzutów skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumentację na poparcie zasadności sformułowanych zarzutów. Podniósł m. in., że nieuzasadniony jest zarzut sformułowany przez Sąd I instancji, że Urząd Patentowy RP pominął zbadania całościowego wyrażenia porównywalnych znaków, zarówno w kontekście występowania ich podobieństw, jak i różnic. Wbrew zarzutowi Sądu, organ przeprowadził szczegółowe badanie znaków towarowych, porównując te znaki zarówno w kontekście ich podobieństw, jak o różnic (k. 30-32 zaskarżonej decyzji). Urząd Patentowy RP wbrew twierdzeniom WSA w Warszawie zawartym w zaskarżonym wyroku, nie pominął również tego, że sporny znak składa się z jednego wyrazu, natomiast znak przeciwstawiony składa się z dwóch wyrazów, albowiem w uzasadnieniu decyzji (s.30) podał, że w przypadku znaku zgłoszonego do ochrony - "w warstwie wizualnej występuje słowo dziewięcioliterowe i czterosylabowe NI-VE-LO-SAN", natomiast w znaku przeciwstawionym - "występują dwa słowa".
W decyzji podał również, że badając ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd wziął pod uwagę także, podniesioną przez wnoszącego sprzeciw, kwestię nabytej wysokiej rozpoznawalności znaków wnoszącego sprzeciw, zawierających element słowny NIVEA, którą znaki te zdobyły w odniesieniu do produktów kosmetycznych.
W tej sytuacji, niezasadne są zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania co do dalszego postępowania, zobowiązujące organ do "zbadania całościowego wrażenia porównywanych znaków", ponieważ taką analizę Urząd Patentowy RP w toku postępowania sprzeciwowego poprawnie przeprowadził.
Wnoszący skargę kasacyjną dodał, że Sąd I instancji, z uwagi na ekonomikę postępowania, co do zasady winien rozpoznać wszystkie zarzuty podnoszone w skardze na decyzję organu oraz odnieść się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich jej zarzutów. W niniejszym przypadku nie było żadnych przeszkód, aby rozpoznać wszystkie zarzuty skargi, również te oparte na zarzucie wywodzonym z treści art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p., tym bardziej, że zasady oceny podobieństwa znaków towarowych na gruncie art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. oraz art. 1321 ust. 1 pkt 4 wykazują istotne różnice.
A. sp. z o.o. w P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, natomiast Urząd Patentowy RP nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, określonymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd II instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., art. 186 i art. 189 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach, wyznaczonych przez sformułowane w niej zarzuty.
W skardze kasacyjnej jej autor zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., wywodząc, że WSA w Warszawie niezasadnie przyjął, że zaskarżona decyzja organu w zakresie ustaleń dotyczących podobieństwa znaku towarowego zgłoszonego do ochrony (NVIVELOSAN) do wcześniejszego znaku towarowego NIVEA Sun. (EUTM 009533217), zarejestrowanego na terytorium Unii Europejskiej dla towarów w klasie 03 klasyfikacji nicejskiej, narusza przepisy prawa materialnego (tj. art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p.), podczas gdy kwestia podobieństwa znaków towarowych dotyczy stanu faktycznego, a zatem nie należy do sfery prawa materialnego.
Nadto zdaniem skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji naruszył art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a, poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wadliwej oceny ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w zakresie podobieństwa znaków, art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nierozważenie wszystkich zarzutów skargi, art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez udzielenie wskazań co do dalszego postępowania nieadekwatnych względem ustaleń faktycznych poczynionych przez organ i w konsekwencji art. 151 p.p.s.a. przez "odmowę jego zastosowania". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł natomiast, że Sąd I instancji "skupił się wyłącznie na przepisie prawa materialnego (...), nie wskazał natomiast przepisów postępowania, których naruszenie miałoby ewentualnie miejsce przy dokonywaniu przez Organ ustaleń w kwestii podobieństwa porównywanych znaków towarowych".
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi (tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej regulacji prawnej.
Uzasadnienie wyroku, stanowiąc integralną część rozstrzygnięcia sądowego realizuje istotne, przypisane mu funkcje, w tym funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda tego, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/11; wyrok NSA z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 661/14).
Uzasadnienie wyroku w każdym przypadku powinno być jasne i przekonywujące dla strony, która wnosiła o jego sporządzenie, a ponadto nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w razie wniesienia skargi kasacyjnej, że zaskarżone orzeczenie zostało podjęte po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Ponieważ Sąd II instancji w zasadzie opiera się na ustaleniach Sądu I instancji i jest związany granicami skargi kasacyjnej, kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia sprowadza się w praktyce do analizy i oceny postępowania Sądu I instancji, przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Jak wynika z orzecznictwa NSA wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 1839/17; 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5209/16; 3 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1488/15). Przyjmuje się w orzecznictwie, że uzasadnienie wyroku sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z wymienionych w przepisie elementów konstrukcyjnych albo nie pozwala w sposób pewny ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny. Treść uzasadnienia powinna umożliwić prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności lub braku zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
Nie jest bowiem możliwa kontrola orzeczenia, którego elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. formułuje się w sposób lakoniczny, niejasny czy nielogiczny (zob. wyroki NSA z: 10 lipca 2012 r., II GSK 1807/11; 17 lutego 2012 r., II FSK 1547/10; 19 marca 2012 r., II GSK 85/11; 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10; 10 października 2007 r., II GSK 204/07; 18 października 2011 r., II FSK 173/11; 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; 4 listopada 2008 r., II FSK 1041/07; 9 marca 2006 r., II OSK 632/05; A. Jakubowski, Konsekwencje prawotwórstwa sądów administracyjnych dla uzasadnień wydawanych przez nie orzeczeń i ich publikacji, CASUS 2013/4/51-57; M. Kiełbowski, Zarzuty wobec uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Glosa do uchwały siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, Przegląd Podatkowy 2011, nr 11, s. 51 - 55).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji przede wszystkim nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia na tle konkretnego stanu faktycznego.
Z uzasadnienia kontrolowanego wyroku wynika, że podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji był art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., natomiast wątpliwości WSA wzbudziły ustalenia i dokonana przez organ ocena podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych (pominięcie wymogu zbadania całościowego wyrażenia porównywanych znaków towarowych, zarówno w kontekście występowania podobieństw, jak i różnic), a więc - jak podniesiono w skardze kasacyjnej – kwestie procesowe.
Należy przyznać rację pełnomocnikowi organu, że sąd pierwszej instancji nie skonkretyzował też, które konkretnie przepisy postępowania naruszył organ przy dokonywaniu ustaleń w kwestii podobieństwa (braku podobieństwa) znaków towarowych. Rację ma również wnoszący skargę kasacyjną, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do uchylenia się przez Sąd I instancji od rozpoznania zarzutu dotyczącego naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p.
Z przedstawionych wyżej powodów, uznając za zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.