Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną R. P. od wyroku tego Sądu z dnia 23 lipca 2008 r. Doręczając odpis postanowienia, Sąd pouczył stronę, że na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przysługuje zażalenie, które "... powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych może być sporządzone przez doradcę podatkowego..." (k. 43).
Pomimo tego pouczenia R. P. złożył zażalenie, które sporządził samodzielnie. Postanowieniem z dnia 31 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił to zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego. Skoro strona, prawidłowo pouczona o powyższym wymogu, wniosła zażalenie sporządzone osobiście i nie wykazała, że posiada uprawnienia adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego, to jej zażalenie było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
W zażaleniu na opisane postanowienie R. P. podniósł, że wyraz "powinien" nie oznacza "musi", a zatem nie musiał być reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. Zdaniem autora zażalenia, również słowo "należy" nie oznacza "musi". Niezależnie od tego, wspomniany autor zawarł w zażaleniu argumenty odnoszące się do istoty sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zwrot "powinien" ma co najmniej pięć podstawowych znaczeń, a mianowicie: prognostyczne, ocenne, normatywne, doradcze i opisowe. W języku prawnym, czyli w języku ustaw, rozporządzeń, itp., słowa "powinien" używa się z reguły w znaczeniu normatywnym. W tym znaczeniu wyrażenie, w którym użyto zwrotu "powinien" jest równoznaczne z wyrażeniem, przez które w sposób bezpośredni coś się komuś nakazuje albo zakazuje. A zatem w przypadku, gdy w przepisie prawnym został użyty wyraz "powinien" oznacza on nakaz określonego zachowania (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Wydanie III rozszerzone, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 160-162).
Autor zażalenia użył natomiast analizowanego zwrotu w innym sensie, wyrażającym potoczne jego rozumienie (zob. np. Inny Słownik Języka Polskiego, praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Tom P-Ż, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, s. 226). Taka interpretacja słowa "powinien", choć powszechna w codziennych kontaktach, nie może być jednak zaakceptowana przy wykładni prawa, gdzie pierwszeństwo daje się normatywnemu znaczeniu danego zwrotu. Dlatego użyte w art. 194 § 4 p.p.s.a. wyrażenie "... zażalenie powinno być sporządzone..." oznacza obowiązek sporządzenia zażalenia przez jeden z uprawnionych podmiotów, wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Jeśli zatem strona chce, aby jej zażalenie było merytorycznie rozpoznane, to musi powierzyć jego sporządzenie osobie wymienionej w art. 175 p.p.s.a., chyba że sama posiada stosowne uprawnienia.
Analogicznie trzeba rozumieć wyraz "należy". W znaczeniu normatywnym został on użyty przez ustawodawcę m. in. w art. 163 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.
Skoro zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało sporządzone osobiście przez R. P., który nie jest jedną z osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a., to podlegało ono odrzuceniu, zgodnie z art. 178 p.p.s.a. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zasługuje na aprobatę.
Końcowo należy jeszcze wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie strony na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, nie jest władny odnieść się do meritum sprawy. Dlatego w tym zakresie uwagi strony pozostawione zostały bez szerszego odniesienia.
Z przytoczonych względów zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.