Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 9 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 549/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił P. G. - Zarządcy Masy Sanacyjnej dłużnika I. J. S. w restrukturyzacji (dalej jako "strona") wstrzymania wykonania zaskarżonej skargą decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 26 września 2025 r. w przedmiocie daniny solidarnościowej za 2020 r.
Zarządzeniem z 23 lutego 2026 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wydał zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy na dzień 14 kwietnia 2026 r., wyznaczeniu składu orzekającego oraz zawiadomieniu strony i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie o treści zarządzenia.
W dniu 25 lutego 2026 r. do sądu pierwszej instancji wpłynęło zażalenie strony na postanowienie WSA w Rzeszowie z 9 lutego 2026 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Podczas rozprawy w dniu 14 kwietnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowił, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. I SA/Rz 549/25 oraz I SA/Rz 550/25 (sprawa ze skargi strony na decyzję w przedmiocie daniny solidarnościowej za 2021 r.) i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Rz 549/25. Po rozpoznaniu na rozprawie spraw ze skarg strony na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 26 września 2025 r. w przedmiocie daniny solidarnościowej za 2020 i 2021 rok, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi. Zarówno strona, jak i organ podatkowy, nie złożyły wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 14 kwietnia 2026 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Na wstępie należy wskazać, że art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Natomiast na podstawie art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę;
2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Oznacza to, że orzekanie w przedmiocie ochrony tymczasowej (jak sama nazwa wskazuje), udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jako zabezpieczenie interesów strony postępowania przez wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu administracyjnego, ma rację bytu jedynie w tym czasie, gdy postępowanie sądowe się toczy.
Z kolei zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na mocy art. 193 p.p.s.a.
Należy także zauważyć, że zgodnie z treścią art. 195 § 3 p.p.s.a., jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie.
Z akt sprawy wynika, że do dnia wydania niniejszego postanowienia nie wpłynął wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 14 kwietnia 2026 r., którym oddalono skargi strony na zaskarżone decyzje. Termin na wniesienie omawianego wniosku, zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a., upływał 21 kwietnia 2026 r., a złożenie takiego wniosku, na mocy art. 177 § 1 p.p.s.a. stanowi warunek do zaskarżenia wyroku. Należy zatem stwierdzić, że wyrok z 14 kwietnia 2026 r. stał się prawomocny.
Przenosząc powyżej przytoczone regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że prawomocne zakończenie głównego postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji wskutek wydania wyroku, w tym przypadku oddalającego skargi strony, spowodowało, że bezprzedmiotowe stało się orzekanie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Wraz z uprawomocnieniem się wyroku oddalającego skargi odpadła możliwość merytorycznego orzekania w kwestii incydentalnej co do udzielenia ochrony tymczasowej w tym postępowaniu sądowym, zatem postępowanie z zażalenia strony na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stało się bezprzedmiotowe.
Wobec niezastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie art. 195 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do umorzenia postępowania zażaleniowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 i w zw. z art. 193 p.p.s.a.