Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt. I SA/Kr 1291/06) odmówił W. S.A. w K. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie interpretacji w zakresie stosowania prawa podatkowego.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Pełnomocnik strony skarżącej, będący adwokatem, przedstawił nie uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kserokopie zaświadczenia lekarskiego, które na dodatek nie przesądza w żaden sposób o istnieniu takiej przeszkody, która uniemożliwiałaby dokonanie czynności procesowej. Zdaniem Sądu takie zaświadczenia, gdyby nawet uznać jego autentyczność, nie jest równoznaczne ze zwolnieniem lekarskim, w którym to wskazuje się okres niezdolności do pracy. W kserokopii dołączonej do wniosku znajduje się jedynie zalecenie pobytu w domu w okresie od 15 do 28 maja 2007 r. i oszczędny tryb życia. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że uchybienie terminu nie jest następstwem okoliczności niezależnych od strony, lecz wynikiem niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pełnomocnik skarżącej zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie tj.:
- - art. 183 § 2 pkt 4 w związku z art. 18 § 1 pkt 6 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: u.p.p.s.a.), polegające na wydaniu orzeczenia przez sędziego, który wydał orzeczenie zaskarżone zażaleniem będącym przedmiotem rozpoznawanego przez Sąd wniosku o przywrócenie terminu;
- - art. 86 § 1 u.p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż strona skarżąca ponosi winę za uchybienie terminu do wniesienia zażalenia;
- - art. 141 § 4 w związku art. 166 u.p.p.s.a., poprzez niewyjaśnianie jaki dokument Sąd ma na myśli poprzez określenie "zwolnienie lekarskie" i na podstawie jakich przepisów lekarz miałby mieć obowiązek wydawania takiego "zwolnienia lekarskiego";
- - art. 4 b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058), poprzez błędne przyjęcie, iż pełnomocnik strony skarżącej pozostaje w stosunku pracy, a tym samym zwolnić go od obowiązku świadczenia pracy może uzyskanie bliżej niesprecyzowanego przez Sąd "zwolnienia lekarskiego", podczas gdy osoba pozostająca w stosunku pracy nie może wykonywać zawodu adwokata, tym bardziej adwokat nie pozostaje w stosunku pracy z Sądem orzekającym, który mógłby go zobowiązać do przedstawienia bliżej niesprecyzowanego "zwolnienia lekarskiego";
- - art. 49 § 4 w związku z art. 47 § 2 u.p.p.s.a, poprzez niezastosowanie i zaniechanie wezwania pełnomocnika strony do uwierzytelnienia odpisów złożonych dokumentów wobec uznania przez Sąd, iż odpisami mogą być wyłącznie uwierzytelnione fotokopie, wbrew brzmieniu art. 47 § 2 u.p.p.s.a. stanowiącemu, iż odpisami mogą być też uwierzytelnione fotokopie.
Wskazując na powyższe wniósł o:
- - stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia jako oczywiście uzasadnionego i przywrócenie stronie skarżącej terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2007 r.
- - zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu zażaleniowym w wysokości 600 zł. ewentualnie o:
- - uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie stronie skarżącej terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2007 r.,
- - zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu zażaleniowym w wysokości 600 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 86 § 1 u.p.p.s.a., sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z art. 87 § 1 u.p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 u.p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 u.p.p.s.a.).
Niewątpliwie najistotniejszym elementem warunkującym przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w niedochowaniu terminu. Przepis art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 u.p.p.s.a. stanowiąc o przesłance braku winy strony nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien wykorzystać wszystkie okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 roku, sygn. akt FZ 13/04.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt III CRN 448/71, publ. OSP 1972 nr 7 poz. 144; postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 667/98, publ. OSNP-wkł. 1999 nr 8 poz. 6). Podkreślenia wymaga, iż przywrócenie terminu może nastąpić wyjątkowo. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, LEX nr 50702; postanowienie NSA z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7804/98, nie publ.).
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik Spółki jako okoliczności uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 29 czerwca 2007 r. wskazał, iż spowodowane ono było jego chorobą. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie wskazał, że przedstawiona przez stronę skarżącą nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu zatytułowanego "zaświadczenie lekarskie", zalecająca pobyt w domu, nie może być uznana dokument uprawdopodobniający brak winy pełnomocnika strony. By zaświadczenie lekarskie (zwane potocznie "zwolnieniem lekarskim"), potwierdzające fakt niezdolności do pracy w określonym okresie, mogło być uznane za dokument musi być sporządzone na odpowiednim formularzu, zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z dnia 9 sierpnia 1999 r.), wydanego na podstawie na podstawie art. 59 ust. 14 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. Nr 60, poz. 636).
Załączone przez pełnomocnika strony "zaświadczenie lekarskie" nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. O czym pełnomocnik strony skarżącej powinien wiedzieć, gdyż sam w zażaleniu na przedmiotowe postanowienie opierał się na przepisach ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki nie doszło do naruszenia art. 183 § 2 pkt 4 w związku z art. 18 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. Jak wynika z treści przepisu 183 § 2 pkt 4 u.p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznawaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy natomiast zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważności aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach w których występował jako prokurator. W rozpatrywanej sprawie, żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca. Bowiem postanowienie wydane w dniu 29 czerwca 2007 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wszczęte było na wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 16 kwietnia 2007 r. natomiast postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2007 r. Sąd odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi z dnia 28 czerwca 2006 r. Tak więc postanowienie z dnia 29 czerwca 2007 r. nie było wydane w wyniku zażalenia na postanowienie z 16 kwietnia 2007 r. wobec czego nie można stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki stwierdzenia nieważności postępowania wynikające z art. 18 § 1 pkt 6.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z przepisami prawa stwierdza, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł odrzucając wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 16 kwietnia 2007 r. Zdaniem tutejszego Sądu pełnomocnik reprezentujący Spółkę nie dochował należytej staranności w prowadzeniu spraw Spółki, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Warto dodać, że pełnomocnictwo udzielone adwokatowi B.M. w dniu 21 czerwca 2006 r. przez prezesa zarządu Spółki skarżącej zostało przez niego przyjęte i przeniesione również na inne osoby (adw. B. C., adw. P. C., adw. K. Z. oraz na apl. adw. K. Z.), które mogły za adw. B. M. dokonać czynności w przewidzianym prawie terminem.
W oparciu o powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 209 u.p.p.s.a. nie orzekł o kosztach postępowania.