Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 93/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. S. i R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 16 listopada 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Od powyższego orzeczenia skarżący wnieśli skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżących, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." wniósł o zawieszenie sądowego postępowania kasacyjnego w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Okręgowym w K. Wydział [...] Karny Odwoławczy w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania karnego w sprawie o przestępstwo skarbowe a także w związku z wnioskiem "o wydanie przez Sąd Karny Urzędowi Skarbowemu w D. zlecenia wydania postanowienia o umorzeniu postępowania karno-skarbowego ze względu na przedawnienie".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z przepisu tego wynika konieczność istnienia zależności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny od innego toczącego się postępowania. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeśli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii.
Przez pojęcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy sądowoadministracyjnej, na tle której wystąpiło. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną będzie zatem wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zakwestionowany w skardze akt, czynność lub bezczynność są zgodne z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu (czynności, bezczynności) nie doszło do popełnienia takich uchybień formalnych, które mogły mieć wpływ na jego treść (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1243/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej: CBOSA).
W związku z powyższym stwierdzić należy, że zakończenie postępowania przed sądem powszechnym w sprawie karnej (karnoskarbowej), także jego umorzenie, nie jest niezbędne dla oceny legalności decyzji w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, czy oceny prawidłowości wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego taką legalność badającego (por. wyrok NSA z 17 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 33/08, CBOSA). Warto zwrócić też uwagę, że postępowanie podatkowe i postępowanie karne to dwa różne rodzaje postępowań, z których każde realizuje swoje własne cele. Istotnie, w pewnych sytuacjach mogą zachodzić określone związki między tymi postępowaniami (jak choćby przewidziana w art. 181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. – powoływanej dalej jako "O.p.") możliwość wykorzystania jako dowodów i materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym), generalnie rzecz jednak biorąc, procedura podatkowa zawiera wystarczające uregulowania i instrumenty prawne umożliwiające w jej ramach dokonanie przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych ustaleń faktycznych pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej.
Zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest dokonanie oceny działań organów podatkowych pod kątem zgodności z procedurą podatkową i przepisami materialnymi prawa podatkowego, natomiast zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zbadanie (co do zasady w granicach skargi kasacyjnej) prawidłowości tej oceny. Skoro zatem nie ma zależności o charakterze prejudycjalnym pomiędzy postępowaniem podatkowym i karnoskarbowym, tym bardziej takiej zależności brak pomiędzy tymże postępowaniem karnoskarbowym a postępowaniem sądowoadministracyjnym, w którym badana jest m.in. zgodność z prawem rozstrzygnięć organów podatkowych.
Należy także podkreślić, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, a zatem to do działającego z urzędu sądu należy decyzja, czy uznaje zasadność zawieszenia postępowania w oparciu o ten przepis. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wystąpiła przesłanka zawieszenia określona w tym przepisie, tj. zależność rozstrzygnięcia niniejszej sprawy od wyniku wskazanego przez skarżącego postępowania karnoskarbowego. To, że toczy się wobec skarżącego takie postępowanie, nawet jeśli przedmiotem ustaleń sądu powszechnego - w świetle zasad odpowiedzialności karnej - miałyby być te same okoliczności i dotyczyć miałyby one umorzenia postępowania karnoskarbowego, a które to okoliczności, wskazać należy, były już badane i analizowane w postępowaniu podatkowym, w niczym nie pozbawia to sądu administracyjnego podstaw i kompetencji do dokonania samodzielnego rozstrzygnięcia w oparciu o kryterium zgodności z prawem procesowym i materialnym decyzji organów podatkowych i wyroku WSA te decyzje kontrolującego.
Stąd wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.