Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 810/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 143/13 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 31 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów z kapitałów pieniężnych oraz zasądził na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2 wyroku). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy i § 14 ust.2 pkt 2 lit a) w zw. z §6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 490).
Pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. B. M. wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w pkt 2 ww. wyroku z dnia 19 kwietnia 2016 r. podnosząc, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 18 września 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 143/13 przyznał Skarżącej B. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 810/14 zasądził od Skarżącej kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w pkt 2 wyroku z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 810/14 w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 194§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zażalenie jest obok skargi kasacyjnej środkiem odwoławczym, który wnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego i przysługuje od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto od postanowień wymienionych w tym przepisie. Z kolei z treści art. 15 § 1 pkt 1, art. 173 § 1 i art. 194 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznawania środków odwoławczych, tj. skargi kasacyjnej i zażaleń od wyroków i postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych stosownie do przepisów tej ustawy. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera natomiast przepisu, który dopuszczałby możliwość rozpoznawania skargi kasacyjnej bądź zażalenia od orzeczeń wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego stają się prawomocne z chwilą ich wydania.
Nie można stosując wykładnię systemową, zasadnie wywodzić, iż w art. 194§1 pkt 9 p.p.s.a. mimo braku takiego wskazania, również jest mowa o postanowieniach wydanych w przedmiocie zwrotu kosztów przez Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Wręcz przeciwnie przepis odnosi się do sytuacji, gdy nie wniesiono skargi kasacyjnej. Dopuszczalność wniesienia określonego środka zaskarżenia powinna wynikać jednoznacznie z brzmienia przepisu, gdyż tylko takie ujęcie gwarantuje realizację zasady pewności co do prawa oraz rzetelności postępowania. Ze względu bowiem na enumerację pozytywną orzeczeń, od których przysługuje zażalenie, nie ma podstaw do sięgania w tym zakresie do innych regulacji (por. J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 526).
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 810/14 został doręczony Skarżącej wraz z pouczeniem, iż jest on ostateczny i nie podlega zaskarżeniu.
Jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że przyznanie prawa pomocy (art. 244 § 1 p.p.s.a.) dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych (art. 211 p.p.s.a.) oraz ustanowienia adwokata. Zwolnienie nie obejmuje natomiast zwrotu kosztów postępowania między stronami, o czym jest mowa w rozdziale 1 działu V, a przede wszystkim w art. 200–204 p.p.s.a., jak również w art. 248 p.p.s.a. Dlatego też przyznanie stronie prawa pomocy nie chroni jej przed odpowiedzialnością finansową za wynik postępowania, o której sąd administracyjny orzeka stosownie do art. 209 p.p.s.a. (zob. także postanowienie NSA z dnia 11 sierpnia 2008 r., II FSK 259/07, LEX nr 485347). Do niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, które mogą podlegać zwrotowi od strony skarżącej na rzecz strony przeciwnej, należy zaliczyć również zwrot kosztów związanych z przygotowaniem odpowiedzi na skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 179 zdanie pierwsze p.p.s.a.).
W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12, Sąd, odpowiadając na pytanie prawne Prezesa NSA, wywołane rozbieżnością w orzecznictwie, stwierdził, że "Art. 204 i art. 205 § 2–4 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną".
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.