Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt SA/Lu 755/13, I. P. – nazywana dalej "Skarżącą", wniosła o wstrzymanie wykonania powyższego wyroku oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 30 kwietnia 2013 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie powstaniem znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności te zostały, zdaniem Skarżącej, wykazane w dokumentach złożonych wraz z wnioskiem o udzielenie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego." Natomiast trudne do odwrócenia skutki "to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, LEX, 2013, wyd. V.). Ciężar wykazania okoliczności świadczących o spełnieniu przynajmniej jednej z przedstawionych powyżej przesłanek spoczywa na stronie, które zainicjowała postępowanie w tym przedmiocie. Bez poparcia wniosku stosownymi twierdzeniami, dokumentami i argumentacją, świadczącymi, że wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, sąd nie może poczynić koniecznych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
Odnosząc powyższe uwagi do stanu niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że Skarżąca nie wykazała żadnej z opisanych powyżej przesłanek. Wskazała jedynie, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, o czym miałyby świadczyć jej wyjaśnienia złożone wcześniej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również załączone do niego dokumenty. Rzecz w tym, że autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił na czym konkretnie polegać miałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków – i w jaki sposób trudna sytuacja finansowa, w której znaleźć się miała Skarżąca, mogłaby łączyć się z którąś z tych przesłanek.
Ponadto tak zdawkowe uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie znajduje oparcia we wskazanym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 31 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił bowiem Skarżącej przyznania prawa pomocy. Natomiast postanowieniem z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1517/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe orzeczenie sądu pierwszej instancji.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku jest natomiast niedopuszczalny, ponieważ w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidziano odpowiedniej instytucji. Przede wszystkim dlatego, że sam wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego nie stanowi podstawy do wykonania ciążącego na stronie obowiązku – określany jest on bowiem w kontrolowanym akcie administracyjnym. Innymi słowy z orzeczenia nie wynikają, oprócz rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu kosztów, żadne prawa lub obowiązki, do których realizacji można by wykorzystać środki przymusu państwowego. Orzeczenie takie nie może zatem wywołać bezpośrednich następstw w postaci niepowetowanej szkody, która nie będzie mogła być naprawiona poprzez wydanie kolejnego wyroku.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.