Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r., III SA/Wa 472/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IS) z dnia 21 grudnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego) wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie, którą zaskarżyła go w całości oraz stosowanie do art. 176 i art. 185 § 1 p.p.s.a. zażądała jego uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej spółka sformułowała wniosek o zawieszenia postępowania sądowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zasadności wszczęcia egzekucji pomimo zapłaty przez spółkę podatku od towarów i usług w październiku 2011 r.
Uzasadniając wniosek o zawierzenie postępowania sądowego spółka podniosła, że brak zaliczenia wpłaty dokonanej przez spółkę w październiku 2011 r. na rzecz zobowiązania podatkowego określonego w decyzji stanowiącej podstawę egzekucji stanowi rażące naruszenie prawa i jest przedmiotem postępowania toczącego się przed WSA w Warszawie. Jako dowody na podniesioną okoliczność spółka wskazała (1) skargę wniesioną do WSA w Warszawie na decyzję Dyrektora IS z dnia 27 czerwca 2012 r., nr [...], oraz (2) skargę kasacyjną wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r., III SA/Wa 417/13.
- 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 3.1. Wniosek spółki o zawierzenie postępowania sądowego w rozpoznawanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazane przez spółkę okoliczności, tj. (1) wniesienie skargi do WSA w Warszawie na decyzję Dyrektora IS z dnia 27 czerwca 2012 r., nr [...] (w skardze kasacyjnej błędnie podano nr [...]), oraz (2) wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r., III SA/Wa 417/13, nie stanowią kwestii prejudycjalnych, które uzasadniałyby zawierzenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
- 3.2. W myśl powyższego przepisu sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której (a) uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania oraz (b) z tego względu celowe jest wstrzymanie czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii.
W rozpoznawanej sprawie spółka wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2014 r., III SA/Wa 472/13, wydanego w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Jednocześnie spółka jest stroną dwóch równoległych postępowań sądowoadministracyjnych, tj.: (1) w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2009 r. - skarga spółka na decyzję Dyrektora IS z dnia 27 czerwca 2012 r., nr [...], została oddalona przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r., III SA/Wa 2594/12; od tego wyroku spółka wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą kasacyjną, zarejestrowaną pod sygn. I FSK 2130/13; (2) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - skarga kasacyjna od wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r., III SA/Wa 417/13, została zarejestrowana pod sygn. II FSK 40/14. Zarówno rozpoznawana sprawa, jak dwie wyżej wskazane, są z sobą merytorycznie powiązane, jednakże nie oznacza to automatycznie zasadności wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Rozpoznawana sprawa jest skonkretyzowana poprzez swój przedmiot, tj. kwestię kontroli kasacyjnej wyroku Sądu pierwszej, instancji wydanego w ramach kontroli aktów władczych organów egzekucyjnych w zakresie kosztów egzekucji, wszczętej wobec spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W tytule tym jako podstawę prawną egzekwowanej należności wskazano decyzję Dyrektora IS z dnia 27 czerwca 2012 r., nr [...] (por. k. 5 akt adm.). Ewentualna niezgodność z prawem tej decyzji zostanie zdeterminowana wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FSK 2130/13, który zapadnie wcześniej niż rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie (na co wskazuje kolejność wpływu odzwierciedlona w numeracji sygnaturowej).
O ile rozstrzygnięcie w sprawie I FSK 2130/13 jak najbardziej może wpłynąć na rozstrzygniecie w rozpoznawanej sprawie, to jednak - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - uwzględnienie wniosku spółki nie jest celowe. Nawet bowiem przy niekorzystnym dla strony skarżącej rozstrzygnięciu, po późniejszym wydaniu korzystnego dla spółki werdyktu w sprawie I FSK 2130/13 (taki przebieg powiązanych merytorycznie postępowań jest jednak mało prawdopodobny ze względu na zasadę chronologicznego rozpoznawania spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny), którego ostatecznym następstwem będzie stwierdzenie bezprawności egzekucji skierowanej do majątku spółki, będzie ona mogła powołać się na normę zawartą w art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). W myśl tego przepisu jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.
W rozpoznawanej sprawie spółka, powołując się na art. 64c § 3 u.p.e.a. w skardze kasacyjnej, dopatruje się zasadności sformułowanych przez siebie zarzutów kasacyjnych właśnie w okoliczności bezprawności wszczętej wobec niej egzekucji administracyjnej, co jednak nie jest przedmiotem rozpoznawanej sprawy, ale sprawy o sygn. II FSK 40/14. Zasada ekonomii procesowej, zawarta w art. 7 p.p.s.a., domaga się jednak poddania ocenie celowość zawieszenia postępowania w rozpoznawaj sprawie ze względu na merytoryczne powiązanie z ww. sprawą. Ocena ta wypada na niekorzyść wniosku spółki, bowiem (1) zasada rozpoznawania sprawa w kolejności ich wpływu pozwala antycypować, że rozstrzygnięcia w sprawach I FSK 2130/13 i II FSK 40/14 zapadną przez wywołaniem rozpoznawanej sprawy (II FSK 3178/14), (2) nawet przy późniejszym wydaniu rozstrzygnięć w ww. sprawach, przy korzystnym dla siebie werdykcie, którego skutkiem będzie stwierdzenie bezprawności prowadzonej egzekucji, spółka będzie mogła powołać się na art. 64c § 3 u.p.e.a.
- 3.3. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 131 i 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.