Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 137/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r.
Od powyższego orzeczenia Spółka wniosła skargę kasacyjną. Następnie w piśmie z dnia 8 marca 2013 r. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzić może znaczną szkodę i spowodować trudne do odwrócenia skutki, a jednocześnie istnieje duże prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi na działalność rzeczoznawcy majątkowego, którego operaty szacunkowe stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że nie posiada wolnych środków finansowych w kwocie 344.933,00 zł pozwalających zaspokoić wierzytelność wynikającą z zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że suma tego zobowiązania podatkowego jest dla Spółki kwotą znaczną w stosunku do możliwości finansowych oraz osiąganych zysków. Brak wstrzymania wykonania decyzji mógłby doprowadzić do powstania nieodwracalnych skutków oraz powstania znacznej szkody, gdyż Spółka zmuszona by była do wyzbycia się składników majątkowych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, a nawet doprowadzić do jej upadłości oraz przynieść negatywne skutki społeczne, tj. utratę pracy przez pracowników i wspólników.
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzając, że Spółka nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji groziło niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Sąd za niewystarczające uznał ograniczenie się przez Skarżącą do stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne może doprowadzić do utraty płynności finansowej, jak i spowodować wystąpienie ryzyka likwidacji działalności gospodarczej. Sąd wskazał, że Skarżąca nie przedstawiła podstawowej dokumentacji, tj. wyciągów z rachunków bankowych, odpisu rocznego zeznania podatkowego za ubiegłe lata, wyciągu z księgi rachunkowej Spółki itp., z której by wynikało, że sytuacja finansowa faktycznie nie pozwala wywiązać się z zobowiązań podatkowych. Sąd podniósł, że nie załączono żadnych dokumentów obrazujących sytuację majątkową Spółki, które mogłyby przekonać o konieczności udzielenia ochrony tymczasowej.
Pismem z dnia 18 października 2013 r. Spółka wniosła o dopuszczenie jako dowodu w sprawie pisma Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej informującego o fakcie ukarania rzeczoznawcy majątkowego P. P. karą dyscyplinarną w postaci upomnienia ze względu na nierzetelnie sporządzone operaty w niniejszej sprawie. W załączniku zamieszczono odpis pisma Ministerstwa z dnia 13 września 2013 r.
Pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. Spółka ponownie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2011 r.
W uzasadnieniu podniosła, że wniosek jest zasadny ze względu na nową zaistniałą w niniejszej sprawie okoliczność, tj. wydanie przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej decyzji, którą ukarano rzeczoznawcę majątkowego karą dyscyplinarną. Spółka wskazała, że okoliczność ta jest niezwykle istotna i jest nową okolicznością powstałą po rozstrzygnięciu poprzednio złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, albowiem operaty sporządzone przez ww. rzeczoznawcę stały się podstawą do wyceny przez organy podatkowe sprzedanych przez Skarżącą nieruchomości.
W pozostałym zakresie Spółka powtórzyła argumentację zawartą w pierwszym wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może jednak uchylić i zmienić takiego postanowienia. Muszą to być takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Postępowanie wpadkowe dotyczące złożonego przez Skarżącą ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą odmowy zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii.
W tym kolejnym postępowaniu nie dochodzi do zmiany ciężaru dowodu w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Wciąż obowiązek ten ciąży na wnioskodawcy, który przedstawiając wnikliwą argumentację popartą stosownymi dokumentami powinien przekonać sąd do zmiany swojego wcześniejszego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność podniesiona w obecnie rozpoznawanym wniosku Skarżącej nie wprowadza zmiany, która powodowałaby, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zmiana okoliczności, podniesiona przez Skarżącą w ponownym wniosku, polega na wydaniu decyzji, która potwierdzać ma stanowisko Skarżącej, iż będące postawą skarżonej decyzji operaty sporządzone przez biegłego są nierzetelne. W tym kontekście należy wskazać na ugruntowany pogląd, zgodnie z którym rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej: CBOSA). Niezgodność z prawem decyzji, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie, zaś oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, CBOSA).
W tym świetle przedstawiona przez Spółkę argumentacja dotycząca zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.) nie powoduje żadnej zmiany w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W pozostałym zakresie wniosku Skarżącej należy zauważyć, że podjęte uzasadnienie jest powtórzeniem uzasadnienia zawartego w pierwszym wniosku i stanowi jego dosłowne (tożsame) przytoczenie. W tym zakresie zaś wystarczająco wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2013 r. podnosząc m. in., iż wobec twierdzenia Skarżącej, że kwota pozwalająca zaspokoić wierzytelność jest kwotą o znacznej wartości w stosunku do możliwości finansowych Spółki, należy wskazać, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, zaś wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09, CBOSA).
Powtórzyć należy, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Nadto, mimo, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Skarżąca nie przedstawiła podstawowej dokumentacji, z której by wynikało, że sytuacja finansowa faktycznie nie pozwala Spółce wywiązać się z zobowiązań podatkowych, w ponownym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie przedstawiono w tym zakresie żadnego nowego dokumentu.
Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nowy argument strony przedstawiony w obecnie ocenianym wniosku (tj. podważenie rzetelności operatów szacunkowych stanowiących podstawę skarżonej decyzji) nie uzasadnia zmiany prawomocnego postanowienia NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r. Nie można bowiem przyjąć, że wskazana przez stronę nowa okoliczność uprawdopodabnia w sposób należyty wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest to bowiem okoliczność, która będzie podlegała rozpatrzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie zasadności wniesionej skargi kasacyjnej, pozostająca jednak poza sferą rozważań przy ocenie wniosku o wstrzymanie wykonanie decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 61 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.