Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, w sprawie o sygn. akt I SA/Op 138/12, odrzucił skargę J. S.A. w W. – nazywaną dalej "Spółką", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 30 stycznia 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r.
Z uzasadnienia postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że Spółka działając przez pełnomocnika wniosła na wspomnianą decyzję skargę. Zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2012 r. wezwano pełnomocnika Spółki do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa oraz dokumentu potwierdzającego sposób reprezentacji Spółki.
W odpowiedzi pełnomocnik Spółki przesłał pismo opatrzone sygnaturami I SA/Op 137/12, I SA/Op 138/12, I SA/Op 139/12, I SA/Op 140/12. Dołączył do niego jeden egzemplarz potwierdzonego za zgodność odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz jeden egzemplarz potwierdzonego za zgodność oryginału pełnomocnictwa.
W tym stanie rzeczy, sąd administracyjny pierwszej instancji stwierdził, że zaszła przesłanka odrzucenia skargi, określona w art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Pełnomocnik Spółki nie uzupełnił bowiem braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie – nie dołączył do niej pełnomocnictwa. Odwołując się do orzecznictwa, sąd administracyjny pierwszej instancji uznał, że w przypadku, gdy przed sądem toczy się kilka tożsamych spraw, do akt sądowych każdej z nich należy dołączyć odrębny dokument pełnomocnictwa – zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a. Obowiązkowi temu nie czyni zadość złożenie jednego dokumentu w piśmie przewodnim opatrzonym sygnaturami wszystkich spraw. Każda z nich bowiem stanowi odrębne postępowanie, a na stronie ciąży obowiązek dołączenia pełnomocnictwa do akt sprawy.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 3 oraz art. 37 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie skargi, podczas gdy nie wystąpiły przesłanki do jej odrzucenia;
- - art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie;
- - art. 2, art. 7, art. 77 i art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 P.p.s.a., poprzez działanie sądu pierwszej instancji nieznajdującym oparcia w przepisach prawa poprzez dołączenie przez sąd pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki oraz odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego do akt dowolnie wybranej sprawy, a tym samym pozbawienie jej możliwości obrony swoich praw przed sądem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie wskazane w niej zarzuty są trafne.
Za chybiony – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – należy uznać zarzut naruszenia art. 46 § 3 oraz art. 37 § 1 P.p.s.a. Wykładnia systemowa wewnętrzna tych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że pełnomocnictwo – jako dokument – powinno zostać dołączone do akt każdej ze spraw oddzielnie. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądowoadmninistracyjnym poglądem, gdy przed sądem toczy się kilka tożsamych spraw tego samego skarżącego, reprezentowanego przez tego samego pełnomocnika, do akt sądowych każdej ze spraw należy dołączyć jeden z dokumentów wymienionych w omawianym przepisie i obowiązkowi temu nie czyni zadość przedłożenie jednego tylko pełnomocnictwa, chociażby w piśmie przewodnim wskazano na sygnatury innych spraw, zawisłych przed danym sądem. Przepis art. 37 § 1 P.p.s.a. operuje bowiem pojęciem "sprawa" (obecnym w sformułowaniu "...do akt sprawy") w ujęciu formalnym. Granice "sprawy" w znaczeniu formalnym w rozumieniu P.p.s.a. wyznacza natomiast zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja – w rozpoznawanej sprawie: decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 30 stycznia 2012 r. Tym samym, dokonując pierwszej czynności w danej sprawie, rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne, należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis.
Niemniej jednak, zważywszy na art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., zgodzić się należy z pełnomocnikiem Spółki, że sąd administracyjny pierwszej instancji przedwcześnie zastosował art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i odrzucił skargę. Sąd w niniejszym składzie w pełni bowiem podziela pogląd wyrażony w przywołanym przez autora skargi kasacyjnej postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2007 r. (sygn. akt II FSK 708/06), że: "Jeżeli osoba, która, powołując się na udzielone mu pełnomocnictwo, sporządziła i podpisał skargę sądowoadministracyjną, pełnomocnictwa tego w wyznaczonym terminie nie przedstawia, zachodzi wówczas sytuacja braku podpisania skargi. Podpis osoby, która nie przedstawiła pełnomocnictwa nie stanowi podpisania skargi. Brak podpisu jest wadą formalną skargi w rozumieniu art. 57 § 1 in initio w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 u.p.p.s.a. i uzasadnia wezwanie do jego usunięcia na podstawie art. 49 § 1 u.p.p.s.a.
Odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci podpisu strony następuje dopiero wówczas, gdy nie uzupełniono w terminie tego braku, pomimo prawidłowego wezwania do jego usunięcia.". Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2207/10 oraz postanowieniu z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I GSK 2703/05. Powyższy pogląd akceptowany jest także w piśmiennictwie (por. B. Dauter. Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011 r., s.106.). W sprawie niniejszej brak pełnomocnictwa dla osoby, która w imieniu Spółki podpisała skargę, nie spowodował wezwania strony postępowania do jej podpisania.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził natomiast dochodzonego w skardze kasacyjnej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ art. 203 pkt 1 P.p.s.a. nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia w przypadku uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji