Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 24 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 1613/13

Uzasadnienie

1. 1. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r., I SA/Sz 702/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w S. (dalej: Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej: SKO) z dnia 19 czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za styczeń 2011 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. 2. Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego) wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Szczecinie, zaskarżając go w całości. Sformułowała w niej wniosek o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi Spółki. Ponadto, w skardze kasacyjnej Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania w zakażonej części ww. decyzji SKO, utrzymującej decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 23 marca 2012 r., znak [...].
3. 3. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji, Spółka podniosła, że egzekucja podatku może spowodować trudne do powetowania szkody. "Podatniczka prowadzi działalność rolniczą i musi inwestować znaczne środki w produkcję rolną, a osiągnięty zysk jest niewielki w stosunku do zaangażowanych środków. Wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować brak płynności finansowej spółki, co z kolei pociągnie za sobą niemożność wykonywania prac rolniczych, a nawet – być może – niemożność zebrania plonów. (...) Ponadto, spółka może nie otrzymać dopłaty do produkcji rolnej, jeśli faktycznie nie prowadzi dzielności rolniczej".
4. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. 4.1. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka nie wykazała, że w jej sytuacji zasadne jest wstrzymanie wykonania ww. decyzji SKO na podstawie art. 61 § 1 i 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.
6. 4.2. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienia NSA: z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04; z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 15 września 2010 r., II FZ 417/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., II FSK 1836/10, z dnia 18 kwietnia 2012 r., II FSK 528/12, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy.

W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.

4.3. W rozpoznawanej sprawie Spółka w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji SKO oprócz ogólnikowych twierdzeń dotyczących inwestowania znacznych środków i osiągania niewielkich zysków nie powołała się na żadne konkretne fakty i zdarzenia, które świadczyłyby o tym, że wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji byłoby zasadne. W szczególności nie przestawiła swojej sytuacji finansowej i nie wykazała, że egzekucja podatku od nieruchomości z 2011 r. w kwestionowanej kwocie 22.074 zł doprowadziłaby do ziszczenia przynajmniej jednej z przesłanek wstrzymania wykonania aktu, które wskazuje art. 61 § 3 p.p.s.a., tzn. "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków". Ponadto, Spółka – pomimo reprezentowania jej przez profesjonalnego pełnomocnika – nie dostrzega, że na mocy art. 61 § 1 p.p.s.a.: "Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności". Na postawie art. 193 p.p.s.a. powyższy przepis znajduje swoje odpowiednie zastosowanie w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej do NSA od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. W konsekwencji zarówno wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i wniesienie skargi kasacyjnej do NSA, nie mają charakteru suspensywnego (por. także utrwalony pogląd doktryny – np. T. Woś [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 423).

4.4. Ponadto, w rozpoznawanej sprawie Spółka była świadoma negatywnych konsekwencji lakonicznego sformułowania wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji SKO oraz braku należytego wykazania zasadności uczynienia zadość takiemu wnioskowi. Na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji. postanowieniem WSA w Szczecinie z dnia 31 sierpnia 2012 r., I SA/Sz 702/12, odmówiono Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji SKO właśnie z powodu niewystarczającego wykazania zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz zbyt ogólnikowego uzasadnienia wniosku (por. ww. postanowienie opublikowane na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

4.5. Uwzględnienie powyżej wskazanego charakteru prawnego instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu oraz niewystarczającego uzasadnienia wniosku Spółki, prowadzi do konkluzji, że rozpoznany wniosek jest bezzasadny. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 5 w związku z art. 61 § 3 oraz 193 p.p.s.a.