Uzasadnienie
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę D. D. i uchylił indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
We wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego skarżący podał, że sprawuje wraz z byłą żoną opiekę naprzemienną nad pełnoletnim, studiującym synem. Nie pobiera świadczenia wychowawczego, o którym stanowi art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11.02.2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r., poz. 1576), a świadczenie to zostało ustalone tylko matce dziecka. Zadał pytanie, czy jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4d ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 226, dalej: u.p.d.o.f.) i czy w związku z tym ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego – zajmując stanowisko, że uprawnienie takie mu przysługuje.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnej interpretacji z dnia 6.02.2025 r. uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe i stwierdził, że "samotne wychowywanie" oznacza wychowywanie dziecka bez faktycznego udziału drugiego rodzica, który to udział jest cechą sprawowania opieki naprzemiennej. Ponieważ skarżący warunku tego nie spełnia, nie może skorzystać z preferencji przewidzianej w art. 6 ust. 4c-4d u.p.d.o.f.
W skardze na tę interpretację zarzucono naruszenie art. 6 ust. 4c, ust. 4d i ust. 4f u.p.d.o.f. przez przyjęcie, że skarżącego nie można uznać za osobę samotnie wychowującą dziecko i nie może on skorzystać z prawa do preferencyjnego opodatkowania, mimo, że w stosunku do niego nie została wydana decyzja o ustaleniu świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Uzasadniając uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej nią indywidualnej interpretacji na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny odwołując się do bogatego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym odnoszącego się do stanu prawnego obowiązującego od dnia 1.01.2022 r., wskazał na brak podstaw do ograniczenia statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wyłącznie do rodzica wychowującego dziecko bez jakiegokolwiek udziału drugiego rodzica, ponieważ rodzic sprawujący opiekę naprzemienną w istocie w pewnych okresach roku podatkowego dziecko wychowuje samotnie, a nie ma prawnego wymogu, by dziecko wychowywał samotnie przez cały rok.
Należy też uwzględnić, że świadczenie wychowawcze w całości ustalono matce dziecka, a wykładnia art. 6 ust. 4c-4e u.p.d.o.f. powinna uwzględniać także cel regulacji, jakim jest wspieranie prorodzinnej polityki państwa.
W skardze kasacyjnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez jej oddalenie, ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 6 ust. 4c, ust. 4d i ust. 4f u.p.d.o.f. przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do zastosowania, polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że w okolicznościach sprawy skarżący ma prawo do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do uznania, że skarżący nie spełnia przesłanek do preferencyjnego opodatkowania, a w konsekwencji nie może skorzystać z prawa do rozliczenia jako rodzic samotnie wychowujący dziecko na zasadach określonychw art. 6 ust. 4c i ust. 4d u.p.d.o.f.
Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 141 § 4 i art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 14b § 3 i art. 14c § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651, dalej: O.p.) przez błędne uzasadnienie, polegające na odniesieniu się w zakresie kwestii korzystania ze świadczenia wychowawczego przez skarżącego do opisu sprawy odmiennego, niż przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji, w sposób, który nie pozwala na ustalenie, które okoliczności przedstawione we wniosku pozwalają uznać skarżącego za osobę samotnie wychowującą dziecko.
Skarżący nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną, ale w piśmie procesowym z dnia 23.12.2025 r. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Jak trafnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, w utrwalonym już orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że za osobę samotnie wychowującą dziecko należy uznać także rodzica sprawującego opiekę naprzemienną, ponieważ w trakcie roku podatkowego występują okresy, w których opiekę tę sprawuje samodzielnie. Ta linia orzecznicza podtrzymana została także w serii wyroków zapadłych już po wydaniu zaskarżonego orzeczenia (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6.11.2025 r., II FSK 220/23, z dnia 12.05.2026 r., II FSK 16/26, z dnia 26.05.2026 r., II FSK456/25). Trafnie też Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegł, że dorobek orzeczniczy odnoszący się do stanu prawnego sprzed dnia 1.01.2022 r. zachowuje aktualność również w stanie prawnym obowiązującym po tej dacie, ponieważ wprowadzona wówczas nowelizacja zasad preferencyjnego opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci nie ograniczyła dotychczasowych uprawnień rodziców samotnie wychowujących dzieci, w tym w zakresie warunków sprawowania opieki naprzemiennej.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną nie znajduje argumentów przemawiających za odstąpieniem od wcześniej wypracowanych standardów orzeczniczych. Szczególne znaczenie w kontekście kontestowania uprawnień wynikających z uznania rodziców sprawujących opiekę naprzemienną za osoby samotnie wychowujące dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. ma norma zawarta w ar. 6 ust. 4f u.p.d.o.f., wykluczająca sposób opodatkowania przewidziany w art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f. w przypadku osób, które wychowują wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którym obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zasada wyrażona w tym przepisie oznacza bowiem, że, po pierwsze, przyznanie obydwojgu rodzicom świadczenia wychowawczego wyklucza możliwość preferencyjnego opodatkowania na zasadach określonych w art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f., ale po drugie – co ważniejsze w kontekście sporu w rozpoznawanej sprawie – wprost uznaje, że sprawowanie opieki naprzemiennej nie wyklucza możliwości przypisania każdemu z rodziców tak wykonujących funkcje wychowawcze statusu osoby samotnie wychowującej dziecko.
W związku z powyższym niezasadny jest podniesiony na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzut naruszenia art. 6 ust. 4c, ust. 4d i ust. 4f u.p.d.o.f. przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do zastosowania. Uznanie, że w okolicznościach sprawy skarżący ma prawo do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nie było bezpodstawne, ponieważ w trakcie roku podatkowego sprawował on opiekę naprzemienną nad dzieckiem i zarazem nie pobierał świadczenia wychowawczego. Spełniał więc przesłanki do opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d u.p.d.o.f. jako rodzic samotnie wychowujący dziecko, nie podlegając zarazem wyłączeniu wynikającemu z art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f.
Nietrafny jest także podniesiony na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 14b § 3 i art. 14c § 1 O.p. przez odniesienie się w zakresie kwestii korzystania ze świadczenia wychowawczego przez skarżącego do opisu sprawy odmiennego, niż przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji. We wniosku tym podano, że świadczenie wychowawcze nie zostało ustalone obojgu rodzicom i pobiera je tylko matka dziecka. Nie ma więc sprzeczności ze stwierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że świadczenie wychowawcze ustalono tylko wobec matki dziecka.
Nie sposób przyjąć, ażeby nie pozwalało to na ustalenie, które okoliczności przedstawione we wniosku przemawiają za uznaniem skarżącego za osobę samotnie wychowującą dziecko – jak niezasadnie podniesiono w zarzucie – skoro okoliczności te w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wprost wyartykułowano..
Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego nie orzeczono zgodnie z wnioskiem skarżącego, gdyż możliwość taką wyklucza zaistniała w sprawie sytuacja procesowa. Pełnomocnik skarżącego nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną zgodnie z wymogami określonymi w art. 179 P.p.s.a., a wobec rozpoznania tej skargi na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym nie brał on także udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W takiej sytuacji brak jest przesłanek do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz strony wygrywającej sprawę na podstawie stosowanego odpowiednio art. 204 pkt 2 P.p.s.a.
SWSA (del.) SNSA SNSA
Renata Kantecka Tomasz Zborzyński (spr.) Jerzy Płusa