Uzasadnienie
Uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 129/16, oddalił skargę Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 1123/15 w sprawie ze skargi S.M. "P." w L. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Pismem z dnia 12 marca 2018 r. skarżąca S.M. "P." w L. wniosła o wykładnię opisanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.. Wątpliwości skarżącej budzi sprzeczność, jaka w jej ocenie zachodzi pomiędzy sentencją wyroku, a jego uzasadnieniem w zakresie prawnopodatkowej kwalifikacji kosztów sądowych, komorniczych i egzekucyjnych oraz odpowiadającym im przychodów z tytułu ich zwrotu.
Zdaniem skarżącej przeczy sentencji wyroku oddalającej skargę kasacyjną – budząc wątpliwości co do jego treści, to iż Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "należy podzielić stanowisko organu interpretacyjnego, że w opisanym we wniosku stanie faktycznym koszty sądowe i komornicze poniesione przez S. w postępowaniach w postępowaniach zmierzających do odzyskania wierzytelności w zakresie należności czynszowych dotyczących lokali mieszkalnych będą stanowiły koszty uzyskania przychodu z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Nie ulega wątpliwości, że za przychody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi należy uznać opłaty wnoszone z tytułu korzystania z zasobów mieszkaniowych przez mieszkańców (właścicieli lokali mieszkalnych) a więc czynsze z lokali mieszkalnych a także np. opłaty eksploatacyjne, w tym na fundusz remontowy. Dotyczy to także należności ściągniętych przymusowo.
Wobec tego wydatki na koszty sądowe oraz komornicze związane z postępowaniami, których przedmiotem jest dochodzenie i wyegzekwowanie roszczeń z tego tytułu stanowią koszty uzyskania przychodu z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Z kolei zwrócone przez dłużników koszty sądowe i komornicze stanowią przychód z tej działalności." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - dalej: p.p.s.a., sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiskiem, konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania.
Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzeniu o inne elementy, istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie (por. postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2012 r., II GSK 1121/11; z dnia 30 listopada 2012 r., II FSK 1656/12 oraz z dnia 1 lipca 2014 r., I FSK 1530/12). Przedstawione w uzasadnieniu wyroku motywy rozstrzygnięcia są jasne i nie wymagają dodatkowej wykładni. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów z tego powodu, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 184 (in fine) p.p.s.a. Ta przesłanka oddalenia skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy podstawy kasacyjne są w określonym zakresie usprawiedliwione ale pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Orzeczenie odpowiada prawu pomimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie (por. B. Dauter. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz. Wolters Kluwer 2016, komentarz do art. 184). W przypadku takiego rozstrzygnięcia ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji przestaje wiązać, a wiążąca – zarówno dla organów administracji, jak i dla sądów administracyjnych – staje się ocena prawna, względnie wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przyjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny takiej przesłanki oddalenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie oznacza uznanie, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, aczkolwiek nie można podzielić wszystkich ocen prawnych wyrażonych przez ten Sąd.
W skardze kasacyjnej organ formułując zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) zakwestionował stanowisko Sądu w zakresie prawidłowości zakwalifikowania wskazanych w opisie stanu faktycznego przychodów S. do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 ze zm.), bądź do przychodów z pozostałej działalności oraz odpowiednio kwalifikacji wskazanych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, bądź kosztów uzyskania przychodów z pozostałej działalności gospodarczej. Zarzut ten odnosił się do kwalifikacji poniesionych przez S. a także zwróconych jej kosztów sądowych i komorniczych, poniesionych przez nią wydatków na wypłaty rent, zadośćuczynienia i odszkodowania jako zobowiązań wynikających z wyroków sądowych oraz kosztów wyceny nieruchomości a także opłat za udostępnienie danych z wydziału meldunkowego i innych o podobnym charakterze.
Jak wynika natomiast z uzasadnienia wskazanego na wstępie wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko organu interpretacyjnego, że w opisanym stanie faktycznym koszty sądowe i komornicze poniesione przez S. w postępowaniach zmierzających do odzyskania wierzytelności w zakresie należności czynszowych dotyczących lokali mieszkalnych będą stanowiły koszty uzyskania przychodu z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a zwrócone przez dłużników koszty sądowe i komornicze poniesione z tego tytułu będą stanowiły przychód z tej działalności.
Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że do kosztów uzyskania przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi należy zaliczyć opisane we wniosku wydatki związane z wyceną nieruchomości oraz opłatami administracyjnymi ale wyłącznie te ponoszone w związku z zarządzaniem lokalami mieszkalnymi. Stanowisko organu w pozostałym zakresie wyartykułowane w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego uznał natomiast za nieprawidłowe. W konsekwencji tego błędne są oceny prawne wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, odmienne od stanowiska organu interpretacyjnego wyrażonego w skardze kasacyjnej w zakresie, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował to stanowisko organu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.