Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1255/08, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 1114/07 uchylającego decyzję organu podatkowego określającą skarżącej G. B. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 r.
W punkcie pierwszym sentencji orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji (art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w punkcie drugim sentencji zasądził zaś od G. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 4.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Pismem z dnia 10 lutego 2010 r. G. B. wniosła zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2010 r. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi kasacyjnemu do ponownego rozpoznania. Kwestionowanemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 193 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Strona argumentowała, że dopuszczalność niniejszego zażalenia wynika bezpośrednio z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto wywodziła, że koszty postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem uchylającym orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinien ponosić wyłącznie Skarb Państwa. Przyczyną powstania kosztów jest bowiem w takim przypadku działanie sądu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega odrzuceniu.
W pierwszym rzędzie pokreślenia wymaga, że orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są ostateczne i stają się prawomocne z chwilą ich wydania, co oznacza, iż nie podlegają one zaskarżeniu. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 194 § 1 jednoznacznie stanowi, że zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługują na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych w przypadkach określonych w ustawie. W świetle powyższej regulacji wnoszenie zażaleń na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać za niedopuszczalne. Wniesienie środka zaskarżenia od orzeczenia, od którego nie przysługuje żaden środek odwoławczy skutkuje zaś jego odrzuceniem.
W odniesieniu do argumentacji zawartej w zażaleniu podkreślenia wymaga, że twierdzenie jakoby dopuszczalność niniejszego zażalenia wynikała bezpośrednio z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie zasługuje na uwzględnienie. Dostrzec należy, że dopuszczenie możliwości wnoszenia zażaleń na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego byłoby w istocie działaniem contra legem, prowadzącym do samodzielnego kreowania przez Sąd kasacyjny środków zaskarżenia nieprzewidzianych w ustawie procesowej.
Jako nietrafne należało również ocenić powoływanie przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt SK 10/09 stwierdzającego niekonstytucyjność art. 394¹ § 2 Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie, w jakim przepis ten – w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2009 r. – nie dawał podstaw do zaskarżenia postanowienia w przedmiocie kosztów procesu zasądzonych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji. Wskazane rozstrzygnięcie dotyczy bowiem odmiennej niż sądowoadministracyjna procedury, a ponadto odnosi się do możliwości zaskarżania orzeczeń sądu drugiej instancji (nie będącego sądem najwyższej instancji) do Sądu Najwyższego. Strona zdaje się nie dostrzegać, że zażalenie jest ze swej istoty dewolutywnym środkiem odwoławczym, co oznacza, że może je rozpoznać jedynie sąd wyższej instancji nad sądem, który wydał zaskarżone orzeczenie. Naczelny Sąd Administracyjny jest natomiast instancją najwyższą w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tak ukształtowanej strukturze sądownictwa administracyjnego brak podmiotu, który mógłby dokonywać kontroli orzeczeń tego Sądu.
Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że nie jest możliwe dokonywanie oceny zarzutów strony dotyczących zastosowania w niniejszej sprawie art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i obciążenia skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego. Rozstrzyganie wskazanych kwestii oznaczałoby bowiem merytoryczne rozpatrywanie niedopuszczalnego środka zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w związku z art. 180 i art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.