Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 grudnia 2017 r. odrzucił skargę Z. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia tego Sądu z 22 września 2017 r. o oddaleniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd wskazał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych (art. 285f § 3 w zw. z art. 175 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.). W przeciwnym wypadku sąd skargę odrzuca na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 285f § 3 p.p.s.a. Skoro zatem wniesiona skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia została sporządzona i podpisana przez skarżącego, który nie jest żadną z wymienionych osób, Sąd skargę tę odrzucił.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. B. podniósł między innymi, że Sąd I instancji pominął, iż w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem zawarty został wniosek o wyznaczenie pełnomocnika do wniesienia tej skargi. Skarżący pozbawiony został zatem możliwości obrony swych praw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 285l p.p.s.a., w przypadkach nieuregulowanych przepisami niniejszego działu do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Jednym z przepisów, który znajduje odpowiednie zastosowanie do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest art. 175 § 1 p.p.s.a, który przewiduje przymus adwokacko-radcowski. To oznacza, że skarga ta musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niesporządzenie skargi przez jedną z wymienionych w art. 175 p.p.s.a. osób jest brakiem nieusuwalnym. Jeśli więc skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie spełnia wymogu sporządzenia przez adwokata bądź radcę prawnego, podlega odrzuceniu, o czym przesądza treść art. 285f § 3 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarga została sporządzona i osobiście podpisana przez skarżącego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a., zasadnie zatem Sąd I instancji odrzucił osobiście sporządzoną i wniesioną przez niego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia tego Sądu z 22 września 2017 r.
Odnosząc się do wskazywanej w zażaleniu wadliwości polegającej na pominięciu i nierozpoznaniu przez Sąd I instancji wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci fachowego pełnomocnika celem sporządzenia wniesionej skargi, należy podkreślić, że nie zmienia ona trafności spostrzeżeń co do wadliwości natury formalnej złożonej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Jednocześnie wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać przez Sąd I instancji rozpoznany w odrębnym trybie. Odrzucenie bowiem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie tamuje możliwości uzyskania pomocy fachowego pełnomocnika, który działając w imieniu i na rzecz skarżącego będzie mógł ponownie wystąpić z taką skargą. Odrzucenie skargi w tym postępowaniu nie pozbawia bowiem strony ponownego wniesienia tego środka prawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2006 r., sygn. akt III CNP 22/05, OSNC 2006/6/111).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.