Uzasadnienie
Pismem z 25 czerwca 2026 r. R. K. (dalej "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (dalej::"Sąd I instancji") skargę na uchwalę Rady Powiatu T. z dnia 30 kwietnia 2026 r. nr XXIX/201/2026 w przedmiocie utworzenia Powiatowego Centrum Interwencji Kryzysowej w T. i połączenia z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w T. Pismami z 12 sierpnia 2026 r., Skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi przez podanie numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł (§ 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2021, poz. 535, dalej: "rozporządzenie"), w terminie 7 dni, od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie doręczono Skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę.
Powyższe wezwania doręczone zostały Skarżącemu 19 sierpnia 2026 r. (k. 38 akt sądowych) - odbiór pokwitowała E. K. - żona. Termin do ich wykonania upływał zatem 26 września 2026 r. Pismem z 19 sieprnia 2026 r. złożonym na biurze podawczym Sąd I instancji – Skarżący uzupełnił brak formalny skargi, wskazując swój numer PESEL. Natomiast z informacji z rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 28 sierpnia 2026 r. wynika, że w zakreślonym terminie Skarżący nie uiścił należnego wpisu od skargi.
Z tego też powodu Sąd I instancji - postanowieniem z 31 sierpnia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 514/26, odrzucił skargę z powodu braku uiszczenia wpisu od skargi, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.").
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. Jednocześnie oddzielnym pismem wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
W uzasadnieniu wniesionego zażalenia podał, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd I instancji uznał, że 19 sierpnia 2026 r. doręczone zostało mu wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 100 złotych, a termin na jego uiszczenie upływał 26 sierpnia 2026 r. Dalej podał, że nie zapoznał się z ww. wezwaniem i oświadczył, że nie miał faktycznej wiedzy o obowiązku uiszczenia wpisu w zakreślonym terminie. Wskazał, że w okresie w którym miało nastąpić doręczenie ww. wezwanie przebywał poza domem na urlopie wypoczynkowym. O konieczności podjęcia czynności związanej z wpisem dowiedział się dopiero w chwili doręczenia mu postanowienia o odrzuceniu skargi. Zaznaczył, że nie było jego zamiarem uchylanie się od obowiązku uiszczenia wpisu.
Niezależnie od powyższego, jego zdaniem, zasadnicze wątpliwości budzi wysokość wpisu wskazana przez Sąd w wezwaniu, tj. 100 złotych. Przedmiotem skargi była uchwala, a wiec akt organu jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wpis stały od skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego wynosi 300 złotych. Również § 2 ust. 1 pkt 4 tego rozporządzenia przewiduje wpis w wysokości 300 złotych od skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W związku z tym, jego zdaniem, zachodzi zasadnicza wątpliwość, z jakiej podstawy prawnej Sąd przyjął w wezwaniu kwotę 100 złotych. Jako strona postepowania miał prawo oczekiwać, ze wezwanie Sądu prawidłowo określa zarówno wysokość opłaty, jak i zakres obowiązku, którego wykonanie jest konieczne pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazał, że nie można wymagać od strony aby samodzielnie zastępowała Sąd w ustalaniu prawidłowej wysokości wpisu, a następnie wyciągać wobec niej negatywne konsekwencje procesowe. Jeżeli bowiem prawidłowa wysokość wpisu wynosiła 300 złotych, a Sąd wezwał go do uiszczenia 100 złotych, to wezwanie nie określało prawidłowo obowiązku fiskalnego. Jeżeli natomiast Sąd uważał, ze w sprawie należny był wpis w wysokości 100 złotych powinien wskazać podstawę prawną takiego ustalenia. Dlatego też, w jego ocenie, odrzucenie skargi było zatem przedwczesne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, by uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Od powyższej zasady ustawodawca wprowadził dwa wyjątki. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego przez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części (art. 243 i następne p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Skarżący w skardze – nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym zaszły podstawy do wezwania Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z 12 sierpnia 2026 r. w wykonaniu Zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału IV z 6 sierpnia 2026 r., wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, doręczając mu odpis tego zarządzenia i prawidłowo pouczając o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania sądu. W zarządzeniu tym podano przy tym prawidłową podstawę prawną, tj. § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, który określa, że wysokość wpisu od skargi na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej wynosi 300 złotych. Pismem z tej samej daty wezwano Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL również prawidłowo pouczając o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania. Pomimo skutecznego doręczenia tych wezwań – 19 sierpnia 2026 r., których odbiór pokwitowała żona Skarżącego – Skarżący w zakreślonym terminie, tj. pismem z 19 sierpnia 2026 r. podał jedynie swój numer PESEL. Natomiast wpis sądowy (w żadnej wysokośći) nie został przez niego uiszczony.
Dodać przy tym należy, że nie mogły prowadzić do uwzględnienia zażalenia także powoływane okoliczności związane z przebywaniem Skarżącego poza domem na urlopie wypoczynkowym. Skoro w niniejszej sprawie żona Skarżącego zdecydowała się odebrać przesyłkę kierowaną do jej męża (nie miała takiego obowiązku), tym samym przyjąć należy, że podjęła się ona jej przekazania, co zresztą musiało mieć miejsce, gdyż Skarżący w piśmie z 19 sierpnia 2026 r. złożonym na biurze podawczym Sądu I instancji podał, że wykonując wezwanie Sądu z 12 sierpnia 2026 r. w sprawie uzupełnienia braków formalnych skargi podaje swój numer PESEL. Nie można zatem zaakceptować stanowiska Skarżącego, że nie zapoznał się z wezwaniami Sądu I instancji, w tym z zarządzeniem o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skoro wykonał je ale tylko częściowo.
Dodać też trzeba, że z dołączonego do akt sprawy wydruku zwrotnego potwierdzenia odbioru z systemu EZD (k. 38 akt sądowych) wynika, że przesyłka ta została prawidłowo zaadresowana i doręczona Skarżącemu 19 sieprnia 2026 r., którą odbiór pokwitowała jego żona. Z dołączonego do przesyłki zwrotnego potwierdzenia odbioru – a więc zawartość przesyłki powinna jasno wynikać z treści rubryki "rodzaj przesyłki". Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 19, dalej: "rozporządzenie"), znajdującego zastosowanie w sprawie na mocy art. 65 § 2 p.p.s.a., odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Takie sygnowanie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie wskazanej na formularzu, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została opisana na formularzu potwierdzenia odbioru (zob. wyroki NSA: z 8 października 2020 r., II FSK 1072/18, z 25 września 2020 r., II FSK 1649/18, czy postanowienia NSA: z 19 sierpnia 2021 r., I OZ 245/21, z 26 lutego 2021 r., III FZ 185/21, z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09, z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10).
Z analizy akt sprawy wynika, że na podany w skardze adres Skarżącego zostało przesłane wezwanie z 12 sierpnia 2026 r. do uzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia wraz z odpisem odpowiedzi na wniesioną skargę. Wraz z powyższym wezwaniem przesłano Skarżącemu pismo z 12 sierpnia 2026 r. doręczające odpis zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału IV z 6 sierpnia 2026 r., a wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 złotych, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zawartość nadanej przesyłki potwierdza pozostawione w aktach sprawy przez pracownika sekretariatu Sądu I instancji - odpisy tych pism (k. 31 i 33-35 akt sądowych), a przede wszystkim treść zwrotnego potwierdzenia odbioru (wydruk ZPO z systemu EZD k. 38), na którym, powyżej miejsca, w którym potwierdzono odbiór przesyłki, w rubryce "Rodzaj przesyłki" znajdują się opis jej zawartości, z którego wynika, że przesyłka zawierała: "wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi + wezwanie o wpis + odpis odpowiedzi na skargę + pouczenie".
Jednocześnie stwierdzić należy, że opisany wyżej formularz zwrotnego potwierdzenia odbioru jest zgodny z wzorem ustalonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Wskazany wydruk ZPO z systemu EZD zawiera więc konkretne adnotacje o jej zawartości, a osoba odbierająca korespondencję (żona Skarżącego) tym samym poświadczyła, że odebrała wyszczególnione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dokumenty, wśród nich "wezwanie o wpis".
Prawidłowo wypełniony na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru, stanowiącym załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia, pocztowy dowód doręczenia pisma sądowego, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm., dalej: "k.p.c."), potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych w nim pism (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98, OSNC 1998). W tym właśnie zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu (zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a których przyjęcie pokwitował własnoręcznym podpisem, powinien ten fakt udowodnić - zgodnie z wymaganiami art. 252 k.p.c. - co oznacza że samo twierdzenie, że nie otrzymał przesyłki o wskazanych na dokumencie urzędowym zawartościach, których to otrzymanie potwierdził, będzie niewystarczające do obalenia wiarygodności tego dokumentu (czyli w tej sytuacji zawartości koperty, otrzymanej przez Skarżącego 19 sierpnia 2026 r.).
Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania zawartości przesyłki po jej odbiorze stałoby w sprzeczności z istotą potwierdzania odbioru przesyłek. W każdym takim przypadku odbiorca przesyłki mógłby przecież podnosić, że otrzymał inne pisma niż wysłane (opisane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) lub też, że nie otrzymał żadnego pisma (czyli, że odebrał pustą kopertę).
Z uwagi na powyższe należało uznać, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. było prawidłowe. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis od skargi.
Końcowo dodać należy, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w prawidłowej wysokości, tj. 300 złotych i na prawidłowej podstawie prawnej, tj. § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podnoszona bowiem przez Skarżącego okoliczność nieprawidłowo ustalonej wysokości wpisu od skargi w niniejszej sprawie ma swoje źródło w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w którym doszło do oczywistej omyłki pisarskiej polegającej na wskazaniu, że Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 złotych, podczas gdy został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 złotych, co jak wyżej wskazano potwierdzają akta sądowe sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.