Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1060/25 oddalił skargę M.O. (dalej "skarżąca") na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 15 kwietnia 2025 r., nr 1610/2025 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania.
Pismem z 2 lutego 2026 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej będący adwokatem wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną.
Wezwaniami, skutecznie doręczonymi w dniu 20 lutego 2026 r., Sąd I instancji wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, poprzez nadesłanie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z 1 odpisem tego wniosku oraz uiszczenie 100 złotych tytułem wpisu sądowego. Termin do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej upłynął w dniu 27 lutego 2026 r.
Odpowiadając na powyższe wezwania pełnomocnik skarżącej pismem z 2 marca 2026 r. uzupełnił braki żądane przez sąd oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu powyższego wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że opóźnienie w wykonaniu zobowiązania Sądu nastąpiło z jednodniowym opóźnieniem, które wynikło z omyłkowego wpisania terminu na wykonanie ww. zobowiązania przez sekretariat Kancelarii. Jednocześnie wraz z wnioskiem złożono potwierdzenie wniesienia wpisu, które zostało zaksięgowane w rejestrze Opłat Sądowych WSA w Warszawie w dniu 2 marca 2026 r.
Postanowieniem z 19 marca 20216 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że jego ocenie, fakt omyłkowego wpisania terminu na wykonanie wezwania przez sekretariat Kancelarii adwokackiej nie zwalnia strony skarżącej od terminowego wykonywania wezwań Sądu. Skarżąca wnosząc skargę kasacyjną do Sądu i należycie dbając o swój interes powinna przewidzieć, że może być do niej kierowana korespondencja z Sądu (np. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, czy też wezwanie do uiszczenia wpisu).
Ponadto Sąd podkreślił, że pełnomocnik ponosi odpowiedzialność za wszelkie błędy, niedociągnięcia i zaniedbania pracowników zatrudnionych w kancelarii. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę do przywrócenia terminu. W orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.
Sąd I instancji podkreślił ponadto, że skoro pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną to oczywistym powinno być dla niego, że ww. środek zaskarżenia powinien mieć zachowane warunki formalne zawarte w art. 176 P.p.s.a. oraz należycie uiszczony wpis od skargi kasacyjnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca reprezentowana przez adwokata, zaskarżając je w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony.
Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, bowiem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można Sądowi I instancji, który odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, zarzucić naruszenia m.in. art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że zarządzeniem z 12 lutego 2026 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz 1 odpisem tego wniosku a także braku fiskalnego - uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Rzeczone wezwania zostały odebrane przez pełnomocnika 20 lutego 2026 r. (k. 78 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia ww. braków upływał z dniem 27 lutego 2026 r. Pismem z 2 marca 2026 r. pełnomocnik nadesłał wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej wraz z oświadczeniem o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy oraz dowodem uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Pełnomocnik umotywował swój wniosek tym, że nastąpiła pomyłka w sekretariacie Kancelarii poprzez omyłkowe wpisanie terminu na wykonanie wezwania na 2 marca 2026 r. zamiast 27 lutego 2026 r.
W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że w sprawach, w których stronę zastępuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności, jakiego można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży bowiem obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik ten podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej, tym samym pozostając w obowiązku dokładania najwyższej staranności zawodowej przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że strona dochowała siedmiodniowego terminu na złożenie przez nią wniosku o przywrócenie terminu, jak również słusznie zauważył w motywach swojego rozstrzygnięcia, że na pełnomocniku należycie dbającym o interesy swojego mandanta spoczywa wymóg właściwego zorganizowania pracy i wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy skarżącej w toku postępowania sądowego. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Od profesjonalnego pełnomocnika wymagać należy prawidłowego zorganizowania pracy oraz pracy zatrudnianych współpracowników.
Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego. Na pełnomocniku ciąży bowiem obowiązek podjęcia niezbędnych kroków, celem należytego zabezpieczenia interesów, które prowadzi.
Z wniosku pełnomocnika skarżącej jak i złożonego zażalenia wprost wynika, że do przekroczenia terminu w sprawie doszło z powodu błędu w funkcjonowaniu Kancelarii reprezentującej skarżącą. Wbrew twierdzeniom podniesionym w zażaleniu, to właśnie na pełnomocniku prowadzącym Kancelarię spoczywa obowiązek takiego zorganizowania jej pracy, żeby uniknąć omyłek, które powodują szkody dla reprezentowanych przez niego stron związane z uchybieniem terminów procesowych. Zaniedbania zaś osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu.
Podsumowując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, Sąd I instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.