Uzasadnienie
A.S. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: Kolegium) z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Łańcut z dnia [...] lutego 2025 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Wyrokiem z dnia 11 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 916/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na powyższe postanowienie.
W dniu 30 marca 2026 r. Skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu orzeczenia z dnia 11 marca 2026 r. wraz z uzasadnieniem.
Zarządzeniem z dnia 30 marca 2026 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wezwał Skarżącego do uiszczenia w terminie siedmiu dni opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 marca 2026 r.
Pismem z dnia 16 kwietnia 2026 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, żądając zmiany lub uchylenia zarządzenia w kwestii wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W uzasadnieniu powołał się na odmowę wstrzymania wykonania postanowienia Kolegium z dnia [...] kwietnia 2025 r., toczące się przed sądem powszechnym postępowanie dotyczące rozgraniczenia oraz możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie sformułował natomiast zarzutów odnoszących się do podstawy prawnej obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej ani do jej wysokości.
Z akt sprawy wynika, że Skarżącemu prawomocnie odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, rozpoznając wnioski o przyznanie prawa pomocy sygn. akt II SPP/Rz 125/25 oraz sygn. akt II SPP/Rz 75/26. Skarżący nie uzyskał zatem zwolnienia od kosztów sądowych obejmującego sporną opłatę kancelaryjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych przysługuje zażalenie, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zgodnie z art. 227 § 2 p.p.s.a od takiego zażalenia nie pobiera się opłat sądowych.
W myśl art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawie, w której skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu jego sentencji. Zgodnie zaś z art. 142 § 2 p.p.s.a., odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się wówczas stronie, która złożyła wniosek, a zasady pobierania opłaty za tę czynność określa art. 234 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. W myśl art. 234 § 3 p.p.s.a., nie pobiera się opłaty jedynie za odpis orzeczenia z uzasadnieniem podlegający doręczeniu z urzędu. Wysokość należności wynika z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1090).
Przepis ten stanowi, że opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu jego sentencji wynosi 100 zł.
Należy podkreślić, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2026 r. oddalał skargę, a więc jego uzasadnienie nie podlegało sporządzeniu i doręczeniu Skarżącemu z urzędu. To Skarżący zgłosił żądanie sporządzenia uzasadnienia i doręczenia odpisu orzeczenia. Z chwilą złożenia tego wniosku powstał zatem obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Obowiązek ten jest ustawowy i nie zależy od oceny zasadności skargi, zamiaru wniesienia skargi kasacyjnej ani od sytuacji będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Wniosek uruchamia procedurę sporządzenia uzasadnienia niezależnie od tego, czy opłata została uiszczona, natomiast jej brak uzasadnia wezwanie, o którym mowa w art. 234 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt I GZ 62/23, oraz postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2025 r., sygn. akt III FZ 638/25).
Skarżący nie korzystał przy tym ze zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a. obowiązku uiszczania kosztów sądowych nie ma strona, której przyznano prawo pomocy – wyłącznie w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W niniejszej sprawie Skarżącemu odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych, a późniejsze postępowanie dotyczące ustanowienia pełnomocnika nie doprowadziło do powstania zwolnienia obejmującego opłatę kancelaryjną. Nie zachodziła też żadna z ustawowych podstaw zwolnienia z mocy prawa.
W konsekwencji należy stwierdzić, że Przewodniczący Wydziału II prawidłowo wezwał Skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu zarówno co do zasady, jak i co do wysokości tej kwoty. Skarżący nie wykazał żadnej okoliczności, która mogłaby podważyć tę ocenę. Jego twierdzenia dotyczące postępowania rozgraniczeniowego, odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, postępowania przed sądem powszechnym oraz ryzyka znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków pozostają poza przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego.
Ponadto, odnosząc się do powyższej argumentacji skarżącego w zażaleniu, należy podkreślić, że przedmiotem kontroli jest wyłącznie prawidłowość zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, nie zaś legalność rozstrzygnięć dotyczących rozgraniczenia lub ochrony tymczasowej. W związku z powyższym uzasadnienie podniesione w zażaleniu należało uznać za nietrafne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.