Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarządzeniem z 17 kwietnia 2026 r. wezwał M.S. (dalej: skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535), od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 25 marca 2026 r., sygn. akt III SAB/Lu 71/25 o odrzuceniu zażalenia skarżącego.
Pismem z 24 kwietnia 2026 r. skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 17 kwietnia 2026 r., podnosząc, że wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia jest niezgodnie z przepisem art. 220 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. W myśl przepisu art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. W § 3 wskazanej regulacji wymieniono środki prawne (skargę, skargę kasacyjną skargę o wznowienie postępowania), precyzując jednocześnie, że podlegają one odrzuceniu, jeżeli pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. Wskazywana przez skarżącego jednostka redakcyjna przepisu art. 220, tj. § 4 odnosi się do treści § 3, co oznacza, że wolne od wpisu będzie zażalenie wniesione na postanowienie Sądu, którym odrzucono środek prawny - z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego, pomimo wezwania. Konstrukcja powołanej regulacji ma zapewnić skarżącym dostęp do kontroli podstawy odrzucenia środków odwoławczych z uwagi na niespełnienie żądania uiszczenia wpisu.
Ponadto w myśl p.p.s.a. wolne od opłat są zażalenia dotyczące rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy oraz w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Natomiast, co do zasady, sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.).
Zażalenie skarżącego dotyczyło postanowienia z 25 marca 2026 r., którym Sąd odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, nie z powodu nieuiszczenia, pomimo wezwania, wpisu przez skarżącego lecz ze względu na niespełnienie wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego przy jego sporządzeniu. Do uiszczenia wpisu od zażalenia z 11 marca 2026 r. na postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżący nie został wezwany. Zgodnie bowiem z art. 222 p.p.s.a. nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Z tego względu nie miał zastosowania art. 220 § 3, a tym samym nie mógł podlegać zastosowaniu art. 220 § 4 p.p.s.a. Zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu z 25 marca 2026 r. o odrzuceniu zażalenia nie jest zatem wolne od wpisu sądowego. Przedmiot postępowania wszczętego skargą nie należy do katalogu spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarżący nie jest również objęty zwolnieniem z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w ramach instytucji prawa pomocy.
Ponieważ skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu sądowego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.