Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 22 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Bd 898/25 odrzucił skargę T.S. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Toruniu z 23 września 2025 r., znak SKO-62-7/25 w przedmiocie rekultywacji gruntów.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że skarga została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika w imieniu T.S. Skarga była obarczona brakami, wobec czego wezwano pełnomocnika do jej uzupełnienia przez oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń strony skarżącej, wskazanie numeru PESEL strony skarżącej, złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa oraz do nadesłania 2 odpisów skargi.
W zakreślonym terminie pełnomocnik oznaczył adres do doręczeń, wskazał numer PESEL i nadesłał dwa odpisy skargi, a także odpis pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. Pełnomocnictwo to jest podpisane przez M.S.
Sąd I instancji ocenił, że w tej sytuacji nie został w terminie uzupełniony brak formalny skargi w postaci pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej, bowiem skarżącym jest T.S., a nie M.S. Z tego względu za zasadne Sąd I instancji uznał zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) i odrzucenie skargi.
W zażaleniu pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 37 § 1 w zw. z art. 40 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi przez niedołączenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego, podczas gdy załączono na wezwanie Sądu pełnomocnictwo udzielone przez pełnomocnika wnioskodawcy, działającego na mocy pełnomocnictwa ustanowionego aktem notarialnym z 22 października 2022 r., co oznacza, że pełnomocnik był należycie umocowany, nie wystąpił brak formalny, a tym samym nie zaistniała przesłanka dorzucenia skargi.
Ponadto zarzucono naruszenie art. 40 p.p.s.a. w zw. z art. 106 Kodeksu cywilnego oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że pełnomocnik skarżącego nie był upoważniony do udzielenia w imieniu skarżącego dalszych pełnomocnictw, w tym pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi, gdy z akt sprawy wynika, że skarżący udzielił pełnomocnictwa obejmującego również możliwość dalszych pełnomocnictw, co oznacza, że profesjonalny pełnomocnik był należycie umocowany, nie wystąpił brak formalny, a tym samym nie zaistniała przesłanka odrzucenia skargi.
Uzasadniając zajęte stanowisko w zażaleniu podniesiono, że Sąd wadliwie przyjął, że skoro skarżącym jest T.S., to wyłącznie on mógł udzielić pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi. Tymczasem w aktach administracyjnych znajduje się akt notarialny z 18 października 2022 r., Rep. A nr [...], z którego jednoznacznie wynika, że skarżący udzielił pełnomocnictwa swojemu dziadkowi, m.in. do reprezentowania go przed sądami i pełnomocnictwo to zawierało upoważnienie do udzielania dalszych pełnomocnictw. Dodatkowo, w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo udzielone adwokatowi, który reprezentował skarżącego w postępowaniu przed Kolegium. Pełnomocnik zaznaczył również, że utrwalona linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza, że osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu pomocy świadczonej przez inną osobę, co jego zdaniem oznacza, że skarżący ustanowił profesjonalnego pełnomocnika w sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, korzystając z pomocy świadczonej przez M.S. Zdaniem pełnomocnika, zestawienie aktu notarialnego z pełnomocnictwem nadesłanym na wezwanie Sądu pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że profesjonalny pełnomocnik był należycie umocowany.
Dodatkowo w zażaleniu wskazano, że treść pełnomocnictwa (notarialnego) jednoznacznie odnosi się do reprezentacji przed sądami, a więc także przed sądami administracyjnymi, zaś skoro skarżący ustanowił pełnomocnika w osobie swojego dziadka, który to posiadając wynikające z pełnomocnictwa upoważnienie od udzielenia dalszych pełnomocnictw ustanowił profesjonalnego pełnomocnika w sprawie, to nie ma wątpliwości, że skarga spełniała wymóg formalny.
W zażaleniu pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonej do zażalenia potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii wypisu (nie odpisu, jak wskazał) ww. aktu notarialnego. Z aktu tego wynika, że 18 października 2022 r. T.S. udzielił pełnomocnictwa swojemu dziadkowi M.S., upoważniając go też do udzielania dalszych pełnomocnictw. Akt ten jednocześnie dokumentuje, że podany na wezwanie Sądu numer PESEL nie jest numerem skarżącego, ale numerem PESEL jego dziadka M.S.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Bezsporne jest, że skarga została wniesiona w imieniu T.S. Z tego względu jest on stroną postępowania. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Jak stanowi art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Także art. 46 § 3 p.p.s.a stanowi, że do pisma wnoszonego do sądu należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Zatem dokumenty związane z udzieleniem pełnomocnictwa, znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej nie mają znaczenia dla sprawy sądowoadministracyjnej. Obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z pierwszą czynnością procesową i nie można jej utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania. Czynności, o jakich mowa we wskazanych przepisach, to czynności przed sądem, postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem odrębnym względem postępowania administracyjnego, dla każdego z postępowań prowadzone są też odrębne i samodzielne akta. Złożenie pełnomocnictwa na etapie postępowania administracyjnego nie zwalnia pełnomocnika występującego w sprawie sądowoadministracyjnej od obowiązku dołączania do akt sprawy pełnomocnictwa do działania przed sądem administracyjnym. Pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia pełnomocnictwa na wezwanie sądu.
Zatem znajdujący się w aktach administracyjnych akt notarialny nie mógł zostać wykorzystany celem potwierdzenia umocowania do działania w sprawie. Stanowisko powyżej przedstawione potwierdzają pośrednio uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego II GPS 3/22 oraz III OPS 2/25. Z rozważań w nich ujętych bezspornie wynika obowiązek potwierdzenia umocowania do działania w imieniu strony przy pierwszej czynności w sprawie oraz brak możliwości uzupełniania braków formalnych skargi przez sąd na podstawie materiału aktach administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca też uwagę, że obowiązek wykazania umocowania obciąża pełnomocnika. Jeżeli umocowanie to wynika z kilku dokumentów (jak w niniejszej sprawie), powinny one zostać złożone w komplecie, albowiem łącznie dopiero wykazują umocowanie do działania w imieniu skarżącego.
Prawidłowo zatem Sąd I instancji wezwał pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi przez dołączenie w szczególności pełnomocnictwa. Prawidłowe wykonanie wezwania sądu w tym zakresie wymagało przedłożenia takich dokumentów, które wykazywały umocowanie do działania w postępowaniu sądowym w imieniu osoby wnoszącej skargę. Nie budzi wątpliwość, że nadesłany dokument pełnomocnictwa nie legitymował pełnomocnika do działania w imieniu skarżącego, albowiem nie pochodził od skarżącego. W terminie zakreślonym do usunięcia braku Sąd I instancji nie otrzymał właściwego dokumentu i zasadnie przyjął, że pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącego nie zostało przedstawione, przez co skarga podlega odrzuceniu. Nadesłany przy zażaleniu wypis notarialnego pełnomocnictwa dla M.S. skutkuje usunięciem braku po terminie do złożenia pełnomocnictwa. Wbrew argumentom zażalenia, Sąd I instancji bynajmniej nie zakwestionował możliwości udzielenia dalszych pełnomocnictw i nie przyjął, że pełnomocnik skarżącego nie był upoważniony do udzielenia w imieniu skarżącego dalszych pełnomocnictw, w tym pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi.
Możliwość taka nie została zanegowana, Sąd I instancji kwestii tej w ogóle nie rozważał. Motywy uzasadnienia Sądu I instancji jednoznacznie wskazują co legło u podstaw uznania, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Akcentowana w zażaleniu okoliczność udzielenia przez T.S. pełnomocnictwa swojemu dziadkowi ma drugorzędne znaczenie w sprawie. Przesądzające znaczenie ma to, że uzasadnione wezwanie sądu do przedłożenia pełnomocnictwa nie zostało prawidłowo wykonane.
Skoro przy pierwszej czynności procesowej pełnomocnik jest zobowiązany dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), to niewykonanie tego obowiązku, pomimo wezwania Sądu, skutkuje koniecznością odrzucenia skargi, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny ponadto zwraca uwagę, że pełnomocnika skarżącego wezwano także do podania numeru PESEL strony skarżącej. Również wezwanie do wskazania numeru PESEL skarżącego nie zostało należycie wykonane. Wprawdzie adwokat nadesłał numer PESEL w odpowiedzi na wezwanie, jednak analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wskazany przez pełnomocnika numer PESEL nie należy do skarżącego
Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.