Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 9 lipca 2026 r., sygn. akt I OZ 259/26

Uzasadnienie

Postanowieniem z 22 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 501/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącemu Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezydenta Miasta Sosnowiec przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 10 lutego 2026 r. nr SKO.OS/41.9/8/2026/90/KK w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rekultywacji gruntów.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 17 kwietnia 2026 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie brakującego pełnomocnictwa umocowującego do działania imieniem strony skarżącej przed sądami administracyjnymi lub przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Jednocześnie wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Dla dokonania powyższych czynności wyznaczono siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu skutecznie doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej za pośrednictwem systemu ePUAP 22 kwietnia 2026 r. Wyznaczony siedmiodniowy termin upłynął 29 kwietnia 2026 r. Następnie 6 maja 2026 r. uiszczony został wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. Pismem z 11 maja 2026 r. pełnomocnik strony skarżącej przedłożył pełnomocnictwo do działania imieniem strony skarżącej oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

W ocenie Sądu I instancji nie można uznać, by strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi w terminie bez swojej winy. Adres do korespondencji wskazany przez pełnomocnika jest bowiem tożsamy z adresem strony skarżącej oraz pełnomocnik sam wskazuje okoliczność świadczenia pomocy prawnej wewnątrz struktury organizacyjnej urzędu. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych oraz braku fiskalnego zostały zaadresowane do radcy prawnego [...] [...] na adres [...] oraz doręczone za pośrednictwem platformy e-PUAP.

Sąd podkreślił, że doręczenie pisma następuje w dacie potwierdzenia przez osobę uprawnioną do odbioru pisma. Na jej ustalenie nie ma wpływu to, czy osoba ta przekazała następnie pismo osobom powołanym do dokonania czynności, których pismo dotyczyło. Jest to już sprawa wewnętrznej organizacji pracy jednostki organizacyjnej. Obowiązkiem każdej jednostki jest takie zorganizowanie odbioru pism, aby czynności tej dokonywała osoba upoważniona i to właśnie ta jednostka ponosi odpowiedzialność za właściwe zorganizowanie przyjmowania pism i obiegu korespondencji, która powinna odbywać się w sposób ciągły i niezakłócony.

Skarżący, zastępowany przez radcę prawnego, wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucił:

1. 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art 166 w zw. z art. 85 i art. 86 § 1 ppsa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na:
2. – braku wszechstronnego odniesienia się do sformułowanego w piśmie Strony Skarżącej z 11 maja 2026 r. wniosku głównego i przejściu bezpośrednio do oceny wniosku ewentualnego o przywrócenie terminu oraz oparciu rozstrzygnięcia na ogólnikowym przyjęciu, że doręczenie wezwania z 22 kwietnia 2026 r. wraz z zarządzeniem z 17 kwietnia 2026 r. było prawidłowe;
3. – dowolnej ocenie materiału dowodowego, tj. zaświadczenia o nieobecności pracownika merytorycznego oraz informacji [...] oraz wezwania opatrzonego prezentatą wpływu potwierdzającą datę przekazania korespondencji pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Sąd I instancji uchylił się od zindywidualizowanej oceny zarzutów dotyczących wadliwości doręczenia oraz w sposób dowolny ocenił dowody w postaci zaświadczenia o nieobecności pracownika merytorycznego i informacji [...] oraz wezwania opatrzonego prezentatą w kontekście całości materiałów zgromadzonych w aktach sprawy;
4. – dowolnej ocenie materiału dowodowego przejawiającej się w uznaniu, że tożsamość adresu fizycznego oraz fakt świadczenia pomocy prawnej wewnątrz struktury urzędu sanuje wadliwość doręczenia elektronicznego i rodzi po stronie pełnomocnika winę (niedbalstwo) w braku zapoznania się z wezwaniem i zarządzeniem przed 6 maja 2026 r., co w konsekwencji doprowadziło Sąd do przedwczesnego, niepopartego analizą materiału dowodowego wniosku, że pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z wezwaniem i zarządzeniem przed 6 maja 2026 r., a w rezultacie do wadliwego zbadania granic sprawy i bezpodstawnego przyjęcia, że: skuteczne doręczenie korespondencji pełnomocnikowi miało miejsce 22 kwietnia 2026 r., termin na uzupełnienie braków formalnych i fiskalnych skargi rozpoczął swój bieg w następstwie doręczenia korespondencji 22 kwietnia 2026 r.; dokonane przy piśmie z 11 maja 2026 r uzupełnienie było bezskuteczne oraz wadliwego przypisania pełnomocnikowi winy (niedbalstwa) w rzekomym uchybieniu terminowi na uzupełnienie braków;
5. 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i art. 166 ppsa poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy i pominięcie wniosków płynących z dokumentów w postaci zaświadczenia o nieobecności pracownika merytorycznego oraz informacji [...] i wezwania opatrzonego prezentatą wpływu potwierdzającą datę przekazania korespondencji pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie ocenianych łącznie z pozostałym materiałem zgromadzonym w aktach postępowania, w tym treścią samej skargi i dokumentu wskazującego na sposób doręczenia korespondencji sądowej – ePUAP podmiotu publicznego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skuteczne doręczenie pełnomocnikowi Strony Skarżącej nastąpiło 22 kwietnia 2026 r., co spowodowało wadliwe przyjęcie, że termin na uzupełninie braków skargi upływał 29 kwietnia 2026 r., a dalej że pełnomocnik dopuścił się winy (niedbalstwa) w rzekomym uchybieniu terminowi, podczas gdy prawidłowa i wszechstronna analiza tych dowodów w kontekście całości akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wskazuje na to, że skuteczne doręczenie pełnomocnikowi Strony Skarżącej nie nastąpiło 22 kwietnia 2026 r., lecz najwcześniej 6 maja 2026 r., kiedy to mógł się on obiektywnie najwcześniej zapoznać z jej treścią, braku winy po stronie pełnomocnika i brak obiektywnej możliwości wcześniejszego powzięcia wiedzy o korespondencji;
6. 3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 74a § 1 w zw. z art. 67 § 5 i 65 § 1, art. 46 § 2 pkt 1 lit a, § 2a, § 2c i § 2d oraz w zw. z art. 85 ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi na ogólną elektroniczną skrzynkę podawczą (ePUAP) wywołało skutki prawne wobec pełnomocnika (radcy prawnego) – było skutecznym doręczeniem do rąk ustanowionego w sprawie pełnomocnika, podczas gdy skarga została wniesiona w formie papierowej, pełnomocnik jednoznacznie wskazał adres stacjonarny do doręczeń, nie występował do sądu o takie (za pomocą środków komunikacji elektronicznej) doręczenie i nie wyraził zgody na doręczanie mu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu tego przepisu, a instytucjonalna skrzynka ePUAP nie jest tożsama z adresem elektronicznym pełnomocnika, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że doręczenie z 22 kwietnia 2026 r. wywołało skutek procesowy i termin do uzupełnienia braków skargi zaczął biec, podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów powinno prowadzić do wniosku przeciwnego;
7. 4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 67 § 5 i art. 65 § 1 oraz art. 46 § 2 pkt 1 lit a, § 2a, § 2c i § 2d ppsa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że doręczenie pisma na instytucjonalną skrzynkę ePUAP podmiotu publicznego jest tożsame z doręczeniem pełnomocnikowi, błędne utożsamianie instytucjonalnego adresu ePUAP z adresem pełnomocnika, mimo wskazania przez pełnomocnika w sposób jednoznaczny adresu stacjonarnego jako adresu do doręczeń, niewystępowania przez pełnomocnika do sądu o takie – za pomocą środków komunikacji elektronicznej – doręczenie i niewyrażenia zgody na doręczanie mu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, co naruszyło gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach profesjonalnym podmiotom;
8. 5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 74a § 10 ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy doręczenia winny odbywać się z automatycznym zastosowaniem przepisów o doręczeniach elektronicznych dla organów publicznych, podczas gdy Strona Skarżąca występuje w niniejszym postępowaniu w charakterze strony na zasadach ogólnych (kwestionując akt innego organu – SKO), co wykluczało stosowanie domniemań doręczeń elektronicznych właściwych dla relacji między organami administracji i posiada ustanowionego pełnomocnika, który w skardze wskazał właściwy adres do dokonywania doręczeń;

a z ostrożności procesowej także:

1. 6. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 86 § 1 i art. 87 §2 ppsa:
2. – poprzez jego błędnie zastosowanie i orzeczenie o odmowie przywrócenia terminu w sytuacji, gdy termin ten z uwagi na wadliwość doręczenia nie zaczął biec, a podjęte pismem z 11 maja 2026 r. czynności uzupełnienia braków – jako dokonane w terminie (który najwcześniej zaczął biec dopiero 6 maja 2026 r.) pozostawały w pełni skuteczne;
3. – poprzez błędną wykładnię i uznanie, że rzekome uchybienie terminowi nastąpiło z winy pełnomocnika i stanowiło wynik niedołożenia przez niego należytej staranności, podczas gdy skierowanie korespondencji przez Sąd drogą elektroniczną na instytucjonalny adres ePUAP podmiotu publicznego wbrew wyraźnemu wskazaniu w skardze adresu stacjonarnego, stanowiło nadzwyczajną i niezależną od pełnomocnika okoliczność, wyłączającą jego winę w uchybieniu terminowi, co powinno skutkować – w przypadku uznania skuteczności doręczenia na ePUAP – przywróceniem tego terminu;
4. – poprzez błędną wykładnię i uznanie, że po stronie pełnomocnika wystąpiła wina w rzekomym uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi i brak należytej staranności, w sytuacji gdy obiektywny brak dostępu pełnomocnika zawodowego do ogólnej skrzynki ePUAP podmiotu publicznego oraz wykazana dokumentami losowa nieobecność pracownika odpowiedzialnego za obieg korespondencji wykluczają przypisanie pełnomocnikowi niedochowania należytej staranności, co powinno skutkować – w przypadku uznania skuteczności doręczenia na ePUAP – przywróceniem tego terminu;
5. – poprzez błędną wykładnię i uznanie że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w rzekomym uchybieniu terminu, podczas gdy dowody/informacje przedłożone przy piśmie z 11 maja 2026 r. w postaci zaświadczenia o nieobecności pracownika merytorycznego oraz informacji [...], a także okoliczność skierowania wezwania wraz z zarządzeniem na ogólną, masową skrzynkę podawczą instytucji, wbrew wyraźnemu wskazaniu adresu fizycznego, uzasadniały przyjęcie, że rzekome uchybienie terminu spowodowane było okolicznościami niezawinionymi przez pełnomocnika, co powinno skutkować – w przypadku uznania skuteczności doręczenia na ePUAP - przywróceniem tego terminu.

a także z daleko posuniętej ostrożności procesowej również

7. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 88 ppsa poprzez jego niezastosowanie i merytoryczne rozpoznanie (odmowę przywrócenia terminu), w sytuacji gdy wniosek o przywrócenie terminu jako przedwczesny powinien być oceniany w kategoriach wniosku niedopuszczalnego; wadliwość i bezskuteczność doręczenia wezwania z 22 kwietnia 2026 r. powodowała, że termin do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w ogóle nie zaczął biec, co czyniło wniosek o jego przywrócenie przedwczesnym i niedopuszczalnym, a podjęte pismem z 11 maja 2026 r. czynności uzupełnienia braków – jako dokonane w terminie (który zaczął biec dopiero 6 maja 2026 r.) – za w pełni skuteczne. Chcąc zamknąć wątek zgłoszonego wniosku ewentualnego Sąd I instancji powinien był wniosek odrzucić.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o:

1. 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach do ponownego rozpatrzenia;
2. 2. ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu jako niedopuszczalnego (z uwagi na okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku głównego zawartego w piśmie Strony skarżącej z 11 maja 2026 r. oraz przyjęcie, że doręczenie z 22 kwietnia 2026 r. było wadliwe/bezskuteczne, a dalej, że dokonane pismem z 11 maja 2026 r. uzupełnienie braków skargi było skuteczne, z uwagi na fakt, iż termin do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi wobec wadliwości doręczenia z 22 kwietnia 2026 r. nie zaczął skutecznie biec przed 6 maja 2026 r.);
3. 3. lub też o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi.
4. 4. zasądzenie od organu na rzecz Strony Skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
5. 5. o dopuszczenie i przeprowadzanie dowodu z treści postanowienia z 9 kwietnia 2026 r. o sygn. akt IV SA/Wa 3197/25 wydanego przez WSA w Warszawie wraz z uzasadnianiem (po anonimizacji) na fakt jego treści, w tym dla wykazania zasadności poglądów i argumentacji prezentowanej w przedmiotowej sprawie przez Stronę Skarżącą, funkcjonującego w orzecznictwie sądowym rozróżnienia pomiędzy kanałem komunikacji elektronicznej dedykowanego pełnomocnikowi strony, jaką była w niniejszej sprawie gmina, a kanałem komunikacji podmiotu publicznego, co w okolicznościach tej sprawy doprowadziło do przyjęcia przez Sąd, że doręczanie korespondencji przez organ na adres do doręczeń elektronicznych Urzędu Miejskiego, zamiast na adres do doręczeń elektronicznych reprezentującego skarżącą radcę prawego, nie spełniało wymagań stawianych doręczeniom w postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Dopiero wówczas czynność taka staje się bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli do uchybienia terminu nie doszło, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że dla strony postępowania powstały ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Dlatego jako niedopuszczalny należy uznać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej z mocy samej ustawy (art. 88 p.p.s.a.), jeżeli do uchybienia terminu w ogóle nie doszło. Taki wniosek z ww. przyczyny podlega odrzuceniu.

Kluczową kwestią podniesioną w zażaleniu jest skuteczność doręczenia pełnomocnikowi strony skarżącej wezwania do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena Sądu I instancji, który przyjął skuteczność tego doręczenia, nie zasługuje na aprobatę.

Zgodnie z art. 74a § 1 p.p.s.a. doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo;

1. 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny;
2. 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. Powyższy przepis ustanawia zasadę doręczeń elektronicznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, uzależniając ich dopuszczalność od spełnienia jednej z enumeratywnie wskazanych przesłanek.

Od tej zasady ustawodawca przewidział wyjątek w art. 74a § 10 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za urzędowym poświadczeniem odbioru.

Wyjątek ustanowiony w art. 74a § 10 p.p.s.a. nie znajduje jednak zastosowania w realiach niniejszej sprawy. Skarżącym jest bowiem Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Sosnowiec, natomiast zaskarżone zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Oznacza to, że Prezydent Miasta nie występuje w niniejszym postępowaniu jako organ, którego działanie zostało zaskarżone, lecz jako reprezentant strony skarżącej. Tym samym nie zachodzą wobec niego przesłanki zastosowania szczególnego trybu doręczeń określonego w art. 74a § 10 p.p.s.a. Organem, o którym mowa w przywołanym przepisie, w niniejszej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

W konsekwencji prawidłowość doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi należało oceniać wyłącznie przez pryzmat art. 74a § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby została spełniona którakolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. Skarga została wniesiona w postaci papierowej, ustanowiony pełnomocnik wskazał adres do doręczeń w formie tradycyjnej, nie wystąpił do Sądu I instancji o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej ani nie wyraził zgody na taki sposób doręczeń. W tych okolicznościach brak było podstaw do skierowania wezwania za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP strony skarżącej. Pismo to powinno zostać doręczone pełnomocnikowi zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a., tj. na wskazany przez niego adres do doręczeń, na co pełnomocnik skarżącego słusznie zwracał uwagę już w piśmie z 11 maja 2026 r.

Skoro wezwanie do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi nie zostało stronie skarżącej skutecznie doręczone, nie mogło ono wywołać skutku procesowego w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wykonania zobowiązania Sądu. W konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, że strona uchybiła zakreślonemu terminowi, a tym samym do badania przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji wadliwie zatem przystąpił do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, mimo że w realiach sprawy nie doszło jeszcze do powstania stanu uchybienia terminowi procesowemu. W tej sytuacji przedmiotem oceny Sądu I instancji powinna być w pierwszej kolejności skuteczność czynności dokonanej przez stronę przy piśmie z 11 maja 2026 r., w szczególności ustalenie, czy poprzez przedłożenie pełnomocnictwa oraz uiszczenie wpisu doszło do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi.

Dopiero w przypadku stwierdzenia, że czynność ta nie doprowadziła do skutecznego uzupełnienia braków, aktualizowałaby się potrzeba ponownego wezwania strony do ich usunięcia w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami procesowymi.

W konsekwencji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadne należało uznać zarzuty zażalenia oznaczone jako nr 3, 4, 5, 7 oraz częściowo nr 6.

Pozostałe zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Sam fakt, że Sąd meriti błędnie ocenił skuteczność doręczenia wezwania, nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odpowiadało wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. ani że Sąd pominął istotne okoliczności sprawy. Sąd odniósł się bowiem do przedstawionych przez stronę okoliczności dotyczących wewnętrznego obiegu korespondencji jako przyczyn uchybienia terminowi, jednak uczynił to przy błędnym założeniu, że wezwanie zostało skutecznie doręczone za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej.

Nie można jednak odmówić racji Sądowi I instancji, że co do zasady prawidłowo dokonane doręczenie wywołuje skutki procesowe niezależnie od późniejszego wewnętrznego obiegu korespondencji w jednostce organizacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest również pogląd, że w przypadku doręczeń dokonywanych na podstawie art. 74a § 10 p.p.s.a. obowiązek kierowania korespondencji do elektronicznej skrzynki podawczej organu istnieje niezależnie od ustanowienia przez organ profesjonalnego pełnomocnika, a brak wskazania przez pełnomocnika własnego adresu elektronicznego nie zwalnia sądu z obowiązku stosowania tego trybu doręczeń (por. postanowienia NSA z 3 lutego 2022 r., III OZ 30/22 oraz z 17 marca 2026 r., III OZ 86/26). Poglądy te nie mogły jednak znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ nie zachodziła sytuacja objęta hipotezą art. 74a § 10 p.p.s.a.

Z przedstawionych względów zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a także zastosowania art. 88 p.p.s.a. i odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w punkcie pierwszym sentencji postanowienia na podstawie art. 188 w zw. z art. 88 w zw. z art. 193 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

O zwrocie kwoty 100 zł tytułem wpisu od zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (punkt drugi sentencji).

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji niż wymienione w tym przepisie (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).