Uzasadnienie
PISMEM Z 28 WRZEŚNIA 2026 R. WÓJT GMINY Ł.(DALEJ: WNIOSKODAWCA), ZŁOŻYŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO WNIOSEK O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU Z WÓJTEM GMINY B. W PRZEDMIOCIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPOZNANIA WNIOSKU E.S. O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA DZIECKA.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: "kpa") spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia – z zastrzeżeniem pkt 2-4 – a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. W świetle powyższego przepisu niewątpliwym jest, że sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1-4 kpa organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu. Zgodnie z pkt 4 powyższego paragrafu, spór między organami jednostek samorządu terytorialnego w różnych województwach, w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej rozstrzyga minister właściwy do spraw administracji publicznej.
Z treści wniosku wynika, że spór o właściwość dotyczy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, na podstawie art. 22a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1240, dalej: "uśr"). Tego rodzaju zapomoga stanowi świadczenie rodzinne, zgodnie z art. 2 pkt 3 uśr. Jak natomiast wynika z art. 20 ust. 1 uśr, organ właściwy realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Nadto wskazać należy, że organy pozostające w sporze mają siedziby w różnych województwach – Wójt Gminy Ł. w województwie małopolskim, zaś Wójt Gminy B. w województwie podkarpackim. Tym samym, w sprawie zastosowanie znajduje art. 22 § 1 pkt 4 kpa, zaś organem właściwym do rozpoznania zaistniałego sporu jest minister właściwy do spraw administracji publicznej.
Z tego względu, w świetle przytoczonych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia niniejszego sporu a złożony wniosek podlegał odrzuceniu, jako złożony w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 ppsa orzeczono jak w postanowieniu.