Uzasadnienie
Pismem z 30 czerwca 2026 r. Marszałek Województwa Dolnośląskiego (dalej także: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o kompetencyjnego (winno być: "sporu o właściwość") ze Starostą K. w przedmiocie rozpoznania wniosku R.O. (dalej także: "zainteresowany") w sprawie wydłużenia okresu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w związku z posiadaniem Karty Dużej Rodziny.
Wnioskodawca podniósł, że decyzją z 19 grudnia 2025 r. Marszałek Województwa Dolnośląskiego przyznał zainteresowanemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 180 dni, pomniejszony o 90 dni – gdzie okres zatrudnienia i ubezpieczenia został wypracowany w Republice Czeskiej. Zainteresowany 26 marca 2026 r. złożył wniosek o przedłużenie okresu przysługiwania zasiłku dla bezrobotnych do 365 dni, z uwagi na fakt, że od 18 lutego 2026 r. posiada Kartę Dużej Rodziny. W ocenie wnioskodawcy, niezależnie od faktu, że wydał poprzednią decyzją przyznającą prawo do zasiłku, w przedmiocie wydłużenia okresu zasiłkowego właściwy w sprawie jest Starosta K., gdyż przesłanka uprawniająca do pobierania zasiłku przez 365 dni nie jest związana ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a to właśnie te przepisy były podstawą właściwości organu województwa w poprzedniej sprawie.
W odpowiedzi na wniosek Starosta K. wskazał, że to Marszałek Województwa Dolnośląskiego jest organem właściwym do zmiany własnej decyzji z 19 grudnia 2025 r., z uwagi na generalną zasadę przyznającą organowi wydającemu decyzję uprawnienie do jej zmiany oraz z uwagi na stosowanie w sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. W sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość, albowiem oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. – o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620, dalej: "ustawa") w sprawach, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 11 lit. b (tj. sprawach w sprawach dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń dla bezrobotnych) organem właściwym jest marszałek województwa. Powyższy przepis stanowi wyjątek od generalnej zasady, wynikającej z art. 38 ust. 1 pkt 14 lit. d ustawy, zgodnie z którą wydawanie decyzji o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych należy do zadań samorządu powiatu.
Mając na uwadze powyższe przepisy nie budzi wątpliwości, że marszałek województwa wydaje decyzje w zakresie świadczeń z tytułu bezrobocia tylko wtedy, gdy jest to związane z zadaniami wynikającymi z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Taka sytuacja miała miejsce przy rozpatrywaniu pierwotnego wniosku R.O. o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdzie na potrzeby przyznania zasiłku zaliczony został okres zatrudnienia i ubezpieczenia w Republice Czeskiej. Żądanie wydłużenia okresu zasiłkowego ze 180 do 365 dni w realiach sprawy ma natomiast swoje oparcie w art. 225 ust. 1 pkt 2 lit. lit. b ustawy – zgodnie z którym okres pobierania zasiłku wynosi 365 dni w przypadku bezrobotnych będących członkami rodzin wielodzietnych posiadających Kartę Dużej Rodziny, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny. Powyższa okoliczność nie jest w żaden sposób związana z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej bądź innym państwie do którego stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a zatem przepisy te nie mają zastosowania do oceny obecnego wniosku zainteresowanego o wydłużenie okresu zasiłkowego.
Tym samym należy podzielić stanowisko wnioskodawcy, że w przypadku wniosku z 26 marca 2026 r. nie ma zastosowania wyjątek o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy, a zatem należy odwołać się do reguły ogólnej z art. 38 ust. 1 pkt 14 lit. d ustawy, co wskazuje na właściwość Starosty K. w sprawie.
Z tego względu na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa w zw. z art. 4 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.