Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 566/24, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej T.J. (dalej: skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 682/23, w sprawie ze skargi T.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: organ, Kolegium) z 27 lutego 2023 r., nr KOA/904/Sr/23, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję.
Wnioskiem z 14 maja 2026 r. organ wystąpił o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wyroku z 20 marca 2025 r. Jak wskazał, w wyroku przyjęto, że Kolegium uznało pismo skarżącego z 11 stycznia 2023 r. za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej 12 stycznia 2023 r., a zatem że pismo uznane za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zostało złożone przed wydaniem decyzji i przed jej doręczeniem stronie. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nakazał Kolegium ustalenie rzeczywistej woli skarżącego wnoszącego pismo z 11 stycznia 2023 r.
Następnie organ wyjaśnił, że w aktach organu I instancji istotnie znajduje się pismo skarżącego z 11 stycznia 2023 r. nazwane skargą, które Kolegium uznało za ponaglenie i rozpatrzyło postanowieniem z 27 lutego 2023 r., sygn. akt KOA/878/Sr/23. Natomiast decyzja Kolegium nr KOA/904/Sr/23 uchylona wyrokiem I OSK 566/24 została wydana w wyniku rozpatrzenia znajdującego się w aktach Kolegium o numerze KOA/904/Sr/23 na karcie 7 wniosku skarżącego z 18 stycznia 2023 r. "o stwierdzenie nieważności decyzji", w którym skarżący "w związku z otrzymaniem w dniu 16 stycznia 2023 r. decyzji MGOPS.DO.5411.1291.2022.MB wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...]" wniósł o "stwierdzenie nieważności w/w decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa".
Wobec powyższego zdaniem organu zachodzą wątpliwości, jak rozumieć wyrok I OSK 566/24, tj.:
- – czy Kolegium ma ponownie rozpatrywać podanie skarżącego z 11 stycznia 2023 r., które zostało już rozpatrzone jako ponaglenie w postanowieniu z 27 lutego 2023 r. nr KOA/878/Sr/23;
- – czy wniosek skarżącego z 18 stycznia 2023 r. o stwierdzenie nieważności decyzji MGOPS.DO.5411.1291.2022.MB wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] – rozpoznany uchyloną decyzją Kolegium nr KOA/904/Sr/23 – należy w tej sytuacji uznać za nierozpoznany;
- – czy w konsekwencji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium ma rozpoznać raz jeszcze wniosek skarżącego nie z 11 stycznia 2023 r., tylko z 18 stycznia 2023 r. o stwierdzenie nieważności decyzji, złożony po doręczeniu skarżącemu tejże decyzji;
- – czy też Kolegium ma ponownie rozpoznać oba wnioski skarżącego, tj. zarówno wniosek z 11 stycznia 2023 r. (rozpoznany pozostającym w obrocie prawnym postanowieniem z 27 lutego 2023 r. nr KOA/878/Sr/23), jak i wniosek z 18 stycznia 2023 r. (rozpoznany uchyloną decyzją nr KOA/904/Sr/23)?
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.
Konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków, jakie orzeczenie to ma wywołać. Nie może jednak prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienia NSA: z 23 września 2008 r., I OZ 698/08; z 28 stycznia 2010 r., II GZ 1/10; z 15 kwietnia 2010 r., II GSK 406/09; z 13 marca 2012 r., II GSK 1121/11; z 30 stycznia 2015 r., I OZ 66/15).
Uwzględnienie wniosku o wykładnię wyroku lub postanowienia może mieć miejsce tylko wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do stanowiska sądu zawartego w rozstrzygnięciu lub uzasadnieniu. Za taką wątpliwość nie mogą być uznane odpowiedzi na pytania skierowane do sądu w związku z koniecznością merytorycznego załatwienia sprawy (postanowienia NSA: z 10 lutego 2012 r., I OZ 78/12; z 21 listopada 2012 r., I GSK 111/12; z 5 marca 2014 r., II GSK 1310/12; z 19 marca 2014 r., II OW 67/13; z 17 maja 2022 r., III OZ 35/22).
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione przez organ wątpliwości nie dotyczą treści wyroku w rozumieniu art. 158 p.p.s.a.
Skoro wyrokiem z 20 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 566/24, została uchylona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 27 lutego 2023 r. nr KOA/904/Sr/23 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, a przy tym nie zostało umorzone postępowanie, w którym została wydana ta decyzja, to konieczne jest wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w tej sprawie. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 12 stycznia 2023 r. został zawarty wyłącznie w piśmie strony datowanym na 18 stycznia 2023 r. Wniosku tego nie można uznać za rozpoznany wobec uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 27 lutego 2023 r. Kolegium winno zatem ponownie rozpoznać ten wniosek, co wynika wprost z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 566/24.
Natomiast nie ma podstaw do dalszego procedowania w sprawie wniosku zawartego w piśmie strony z 11 stycznia 2023 r., skoro został on rozpatrzony przez Kolegium pozostającym w obrocie prawnym postanowieniem z 27 lutego 2023 r. nr KOA/878/Sr/23.
W rzeczywistości organ oczekuje zajęcia stanowiska, czy stan faktyczny przyjęty przez Sąd odpowiada treści akt administracyjnych oraz którego z pism znajdujących się w tych aktach dotyczą wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku. Nie oznacza to jednak, że sentencja wyroku lub zawarta w jego uzasadnieniu ocena prawna, w tym wskazanie, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien ustalić "rzeczywistą wolę skarżącego wnoszącego pismo z 11 stycznia 2023 r.", są niejasne lub wymagają wykładni. Źródłem sygnalizowanych przez organ trudności nie jest bowiem wieloznaczność lub niejasność sformułowań użytych w uzasadnieniu wyroku, lecz polemika z ustaleniami faktycznymi, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia.
Tym samym wniosek organu nie zmierza do usunięcia rzeczywistych wątpliwości interpretacyjnych co do treści orzeczenia, lecz do uzyskania potwierdzenia, czy ocena prawna Sądu kasacyjnego została oparta na prawidłowym odczytaniu akt sprawy oraz czy w istocie nie powinna odnosić się do innego dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych. Uwzględnienie tak sformułowanego wniosku prowadziłoby do nowej oceny faktycznych podstaw rozstrzygnięcia, a nie do wyjaśnienia jego treści. Postępowanie przewidziane w art. 158 p.p.s.a. nie służy jednak weryfikacji ani korygowaniu ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, lecz wyłącznie usunięciu rzeczywistych wątpliwości dotyczących treści wydanego orzeczenia.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.