Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 2369/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. L. i K. L. (Skarżący) na decyzję Ministra Finansów (Minister) z [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
Skarżący zaskarżyli wyrok Sądu pierwszej instancji w całości zarzucając mu:
- 1. Naruszenie 145 § 1 pkt 1 ppkt c) w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż Minister nie popełnił naruszenia powyższych przepisów uznając, że Skarżący nie posiadają interesu prawnego w żądaniu weryfikacji decyzji w trybie nadzwyczajnym, a tym samym, że nie mogą być stroną postępowania, pomimo, że jeżeli W. G. został bezprawnie pozbawiony majątku, a w dalszej kolejności D. L. nie uzyskała stosownego odszkodowania na podstawie układu indemnizacyjnego, to Skarżący jako spadkobiercy D.L. i tym samym dalsi zstępni (spadkobiercy) W. G. winni mieć prawo do zainicjowania postępowania mającego na celu weryfikację decyzji w trybie nadzwyczajnym, a także do uczestniczenia w nim, albowiem jeżeli Państwo Polskie nie wypłaciło D. L. odszkodowania to niniejsze winno oznaczać, iż Pastwo Polskie nie wykonało swojego zobowiązania i tym samym nie było uprawnione do uzyskania 1/6 udziału w prawie własności nieruchomości położonej w L. przy ul. N. [...] (obecnie ul. P. [...], działka ewidencyjna nr [...], obręb S-l, dawne oznaczenie nieruchomości rep. Hip [...], hip [...], oznaczonej obecnie jako L., ul. P. [...], działka ew. nr [...], obręb [...], objęta księgą wieczystą o numerze "[...]", działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], objęta księgą wieczystą o nr [...], działka ewidencyjna numer [...], obręb [...], objęta księgą wieczystą o nr [...] oraz część działki ewidencyjnej numer [...], obręb [...], objętej księgą wieczystą o numerze [...], której dotychczasową właścicielką, w rozumieniu przepisów rozporządzenia wykonawczego do ustawy z 1968 r. była D. L., spadkobierczynią W. G. Jeżeli ww. ustawa daje prawo Skarbowi Państwa do wpisania się do księgi wieczystej danej nieruchomości to z drugiej strony winno upoważniać dotychczasowego właściciela bądź jego zstępnych (spadkobierców) do możliwości zakwestionowania żądania wpisu. Brak możliwości odwołania się, żądania wszczęcia nadzwyczajnego postępowania przez spadkobierców dotychczasowego właściciela sprawia, iż zostaje naruszone ich prawo do Sądu. To zaś narusza art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r, zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. 1993.61.284), a także art. 45 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji RP.
- 2. Naruszenie 145 § 1 pkt 1 ppkt c) w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wskutek błędnego niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, że Organ błędnie nie zastosował powyżej wskazanego przepisu K.p.a. i nie dostrzegł, że Skarżący winni mieć możliwość uczestniczenia w postępowaniu i kwestionowania praw Skarbu Państwa do wpisania się jako właściciel udziału 1/6 w nieruchomości położonej w L. przy ul. P.[...].
- 3. Naruszenie 145 § 1 pkt 1 ppkt c) w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez błędne niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że Organ winien był zastosować ten przepis, co sprawia, że Sąd winien był dostrzec, że Organ błędnie odmówił Skarżącym uchylenia decyzji dotychczasowej, pomimo, że jeżeli Skarżący mają interes prawny w żądaniu weryfikacji decyzji w trybie nadzwyczajnym, a D.L. nie uzyskała stosownego odszkodowania to winno dojść do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Niniejsze prowadzi do konstatacji, iż Organ naruszył art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. wskutek jego niezastosowania i to winien dostrzec Sąd I instancji.
W uzasadnieniu zarzuty skargi kasacyjnej zostały szerzej umotywowane.
Na podstawie ww. zarzutów Skarżący wnieśli o:
- 1. zmianę wyroku poprzez uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 kwietnia 2024 r. sygn. I SA/Wa 2369/23 a także uchylenie w całości decyzji Ministra z [...] października 2023 r. nr [...] oraz decyzji poprzedzającej ją, czyli decyzji Ministra z [...] maja 2021 r. nr [...]
- 2. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
- 3. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uczestnik postępowania Skarb Państwa-Prezydent Miasta Łodzi w piśmie z 3 października 2024 r. również wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej decyzją z [...] maja 2021 r. znak: [...], stwierdził przejście na rzecz Skarbu Państwa udziału w wysokości 1/6 w prawie własności nieruchomości położonej w L., oznaczonej w dokumentacji amerykańskiej jako "budynki i grunt użytkowane przez [...] Fabrykę [...] W. G. i [...]", na który składają się fabryka pluszu i jedwabiu oraz budynki mieszkalne, położone przy ul. N. [...] (wcześniej ulica P.) i P. [...] w L. oraz jako składającej się z trzech dwupiętrowych bloków mieszkalnych oraz dwóch dwupiętrowych budynków fabrycznych w mieście L., dawne oznaczenie nieruchomości rep. hip. [...] hip. [...], oznaczonej obecnie jako L., ul P. [...] dz [...] (kw [...]), dz. [...] (kw [...]), dz. [...] (kw [...]), oraz część działki ewidencyjnej [...] (kw [...]), której dotychczasową właścicielką, w rozumieniu przepisów rozporządzenia wykonawczego do ustawy z 1968 r., była D. L., spadkobierczyni W. G. Spadkobiercy D. L., w tym m.in. Skarżący wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] maja 2021 r, podkreślając, że pierwotnie udział w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym zawiadomieniem z dnia 10 lipca 2015 r. brała udział m.in. D. L. jako wnioskodawczyni oraz wykonawczyni testamentu po J. L., dalsze pisma w toku postępowania administracyjnego były już jednak kierowane tylko do Prezydenta Miasta Łodzi jako reprezentanta Skarbu Państwa oraz Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi.
Organ administracji w oparciu o wykładnię i orzecznictwo przyjął wówczas, iż status następców prawnych poprzedniego właściciela nie rodzi po ich stronie interesu prawnego, kreującego status strony postępowania w sprawie stwierdzenia przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wnioskodawcy wznowienia postępowania podkreślali że organ uniemożliwił stronom czynny udział w postępowaniu, które dotyczyło przejęcia na rzecz Skarbu Państwa udziałów należących do D. L., a więc strona ta lub jej spadkobiercy winni brać udział w postępowaniu jako osoby, których interesu prawnego dotyczy przedmiotowej postępowanie.
W wyniku wznowienia postępowania zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] października 2023 r. znak: [...], działając na zasadzie art 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 150 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., Minister odmówił uchylenia decyzji z [...] maja 2021 r. znak: [...] zapadłej na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65, dalej jako "ustawa z 1968 r.").
Minister podał, że w niniejszej sprawie przepisami prawa materialnego są przepisy ustawy z 1968 r. Zwrócił uwagę, że 10 listopada 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2022 r. poz. 2185, dalej: "ustawa nowelizacyjna"), która w art. 2 znowelizowała m. in. ustawę z 1968 r. poprzez dodanie do jej treści art. 2a. Art. 2a ust. 2 ustawy z 1968 r., w brzmieniu obowiązującym od 10 listopada 2022 r. stanowi, że stroną postępowania administracyjnego, o którym mowa w ust. 1, jest organ reprezentujący Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami właściwy ze względu na położenie nieruchomości. Minister wyjaśnił ponadto, że na podstawie przepisów przejściowych, tj. art. 51 ustawy nowelizacyjnej, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, stosuje się przepisy ustawy z 1968 r. w brzmieniu nadanym ustawą z 7 października 2022 r., tzn. w brzmieniu nowym.
Minister podkreślił, że w tożsamy sposób pojęcie strony zostało określone w decyzji Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z [...] maja 2021 r., a obecnie znalazło to jednoznaczne normatywne odzwierciedlenie.
Organ podał także, że decyzja wydawana na podstawie przepisów ustawy z 1968 r. ma charakter związany i deklaratoryjny. Przedmiot decyzji wydanej na podstawie ustawy z 1968 r. stanowi jedynie stwierdzenie zajścia "historycznego", zdarzenia prawnego, jakim było przejście własności na Skarb Państwa w związku z zawartym układem indemnizacyjnym, a decyzja organu nie kreuje prawa rzeczowego, a jedynie stwierdza, że prawo to powstało najpóźniej w dniu 17 kwietnia 1968 r. (data wejścia w życie ustawy z 1968 r.). Minister wyjaśnił, że rozstrzygnięcie zapadle na podstawie przepisów ustawy nie przesądza w żaden sposób sytuacji prawnej nieruchomości po tej dacie, a tylko potwierdza utratę praw do nieruchomości jej przedwojennego właściciela lub jego następców prawnych.
Finalnie, powołując się na nowelizację ustawy i treść jej art. 2a, Minister podał, że nie ma podstaw do uchylenia spornej decyzji z 2021 r. z uwagi na przesłanki określone we wniosku o wznowienie postępowania.
W skardze wywiedzionej przez Skarżących wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że poprawność uzasadnienia organu nie budzi żadnych wątpliwości. Podkreślił, że skoro w świetle wykładni i orzecznictwa Skarżącym nie przysługiwał przymiot strony postępowania zwykłego, a nowelizacja ustawy z 2022 r. niewątpliwie wykluczyła ten status, to Skarżący nie posiadają również interesu prawnego w postępowaniu nadzwyczajnym, którego celem jest weryfikacja decyzji organu w trybie wznowienia postępowania.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Istota sporu dotyczyła przyznania Skarżącym, jako następcom prawnym D. L. przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów ustawy z 1968 r., a więc od wykładni art. 2a ust 2 ustawy z 1968 r., w świetle którego stroną postępowania administracyjnego, o którym mowa w ust. 1 (to jest postępowania w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych) jest organ reprezentujący Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości.
Organ oraz Sąd Wojewódzki stanęli na stanowisku, że w świetle cytowanego przepisu przymiot strony przysługuje wyłącznie Skarbowi Państwa.
Skarżący podkreślali natomiast, że skoro w ich ocenie D. L. nie otrzymała stosownego odszkodowania to wyłącznie przy ich udziale będzie można szczegółowo ustalić, czy Skarb Państwa wypełnił swoje zobowiązania wobec D. L. a w konsekwencji, czy możliwe jest przejście udziału w nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
Odnosząc się do tego argumentu wyjaśnić należy, że układy indemnizacyjne, w tym układ z 16 lipca 1960 r. między Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych (dalej układ z 16 lipca 1960 r."), były oparte na konstrukcji odszkodowania globalnego (por. stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 13 listopada 2018 r. I OSK 1179/18). W świetle układów, rząd polski wypłacał danemu państwu określoną kwotę odszkodowania. Wypłata odszkodowań obywatelom państw obcych nie należała do strony polskiej, ale do odpowiedniego organu powołanego przez państwo, z którym zawarty został układ indemnizacyjny. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że to Skarb Państwa zobligowany był do wypłaty odszkodowania przyznanego D. L. przez Komisję Stanów Zjednoczonych ds. Roszczeń Zagranicznych (Komisja) na mocy ostatecznej decyzji z [...] listopada 1965 r. a brak wypłaty owego odszkodowania przez Skarb Państwa uzasadnia przyznanie D. L. a następnie jej spadkobiercom przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z 1968 r.
Kwestionując przyjętą przez organ i Sąd Wojewódzki wykładnię art. 2a ust. 2 ustawy Skarżący powoływali się również na pozbawienie ich prawa do sądu, podkreślając, że odmowa przyznania im przymiotu strony oznacza, że Minister w sposób niekontrolowany może zdecydować o przejściu nieruchomości na własność Skarbu Państwa.
Odnosząc się do tego argumentu należy odwołać się do charakteru decyzji wydawanej na podstawie ustawy z 1968 r.
Jak wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok z 15 października 2010 r., V CSK 3/10 oraz przywołany w nim wyrok z 16 czerwca 2009 r., V CSK 458/08), "zakres deklaratoryjnego stwierdzenia w decyzji Ministra Finansów o przejściu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie umowy międzynarodowej ogranicza się wyłącznie do kwestii uzyskania przez Skarb Państwa tytułu własności jako podstawy wpisu do księgi wieczystej, a nie prawa własności. Minister Finansów po ustaleniu, że zostały spełnione określone przesłanki na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r., jest obowiązany do wydania decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności spornej nieruchomości, która była podstawą wpisu do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela tej nieruchomości. Minister Finansów nie był natomiast uprawniony do kwestionowania ustaleń Komisji Stanów Zjednoczonych do spraw uregulowania Roszczeń Zagranicznych i dokonywania samodzielnych ustaleń sprzecznych z ustaleniami Komisji. Jeżeli w wyniku wydania tej decyzji powstał spór co do prawa własności tej nieruchomości, to uprawniony do jego rozstrzygnięcia jest sąd powszechny.
Ostateczna decyzja Ministra Finansów upoważnia do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Taki wpis nie stanowi przeszkody w wytoczeniu powództwa na podstawie art. 10 ust. 1 u.k.w.h., skoro dopiero jego dokonanie przesądza o możliwości wystąpienia z żądaniem uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wprawdzie, jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 maja 2005 r., III CK 565/04 (niepubl.), przy rozpoznawaniu powództwa przewidzianego w art. 10 u.k.w.h. sądowi nie wolno badać ważności decyzji administracyjnej, jednakże sąd ma obowiązek badania rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta.
Sąd bada prawo własności takiej nieruchomości, a więc ocenia skuteczność zdarzenia cywilnoprawnego, z którego wywodzi się prawo. Jeżeli tym zdarzeniem jest decyzja, wówczas obowiązkiem sądu jest rozważyć dla potrzeb postępowania cywilnego, czy istotnie takie zdarzenie dokonało zmiany prawa własności konkretnej nieruchomości."
Zatem wbrew twierdzeniom Skarżących, przedstawiona przez organ i zaaprobowana przez Sąd Wojewódzki wykładnia art. 2a ust. 2 ustawy z 1968 r. nie pozbawia osób kwestionujących możliwość nabycia prawa własności danej nieruchomości przez Skarb Państwa w związku z układami indemnizacyjnymi możliwości wykazywania, że do takiego nabycia nie doszło a w konsekwencji, dochodzenia swoich praw przed sądem. Dochodzenie tych praw możliwe jest w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Sąd kasacyjny zwraca również uwagę na szczególne okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy.
Jak wynika z ustaleń zawartych w decyzji Komisji z [...] listopada 1965 r., Rząd Polski przejął należący do D. L. udział w prawie własności spornej nieruchomości w zakresie budynków fabrycznych z dniem 30 stycznia 1959 r. na podstawie art. 2 dekretu z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. nr 3 poz. 17), a w zakresie budynków mieszkalnych - z dniem 1 stycznia 1956 r. na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. (Dz. U. nr 13, poz. 87).
W aktach sprawy znajdują się kopie księgi hipotecznej Rep. Hip. [...] nr hip. [...]. Wynika z niego, że Skarb Państwa wpisany został w dziale drugim 4 stycznia 1960 r. na podstawie wniosku oraz "stwierdzenia przedawnienia z dnia 16 X. 1959 r. Ns I 1844/59" (karta 16 akt sprawy).
Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazywali, że w dacie prowadzenia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 21 maja 2021 r. toczyło się postępowanie o "stwierdzenie nieważności decyzji Sądu Powiatowego dla miasta Łodzi z dnia 16 października 1959 r. sygn. V Ns 1844/59".
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się postanowienie Sądu dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi z 22 marca 2021 r., sygn. akt I Ns 1110/18 uchylające postanowienie 16 października 1959 r. sygn. V Ns 1844/59 i oddalające wniosek Skarbu Państwa o zasiedzenie nieruchomości.
Z treści pism składanych przez Skarżących wynika, że od powyższego postanowienia wniesiona została apelacja, rozpoznawana przez Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie o sygn. akt III Ca 928/21. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie wskazali, jakie rozstrzygnięcie wydane zostało w powyższej sprawie.
Z treści uzasadnienia postanowienia wydanego w sprawie III Ca 928/21 zamieszczonego na stronie internetowej https://orzeczenia.lodz.so.gov.pl/content/$N/152510000001503_III_Ca_000928_2021_Uz_2022-06-02_001 wynika, że Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie i odrzucił skargę jako wniesioną po upływie przepisanego terminu, stosownie do treści art. 410 § 1 k.p.c.
Postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi o sygn. akt III SA 328/21 figuruje również w programie LEX (postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z 10.05.2022 r., III Ca 928/21, LEX nr 3451113). Jak wynika z informacji zamieszczonych w tymże programie, Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z 10 maja 2022 r. III Ca 928/21 "na skutek apelacji Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta L. i Browary (...) Spółki Akcyjnej w L. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi z dnia 22 marca 2021 r., sygn. akt I Ns 1110/18" postanowił na podstawie art. 380 k.p.c. uchylić postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I Ns 55/15 o wznowieniu postępowania w sprawie oraz zmienić zaskarżone postanowienie na następujące: "1. "odrzucić skargę (...)".
Oznacza to, że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z Sądu Powiatowego dla miasta Łodzi z dnia 16 października 1959 r. sygn. V Ns 1844/59 stwierdzające nabycie przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia spornej nieruchomości.
W aktach administracyjnych sprawy znajdują się wydruki z ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek wchodzących w skład spornej nieruchomości złożone w toku postępowania zakończonego decyzją z 21 maja 2021 r. W powyższych księgach na datę rozpoznawania skargi kasacyjnej jako właściciel ujawnione są [...] SA (księga wieczysta [...] oraz [...]), oraz Gmina [...] (księga wieczysta [...] oraz [...]). Sąd kasacyjny przypomina, że zgodnie z art. 2 u.k.w.i.h. księgi wieczyste są jawne. Nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę.
Z działu II księgi wieczystej [...] wynika, że podstawą dokonywanych w niej wpisów było postanowienie Sądu Rejonowego w Łodzi z 24 kwietnia 1997 r. I CO 4/97, następnie decyzja Wojewody Łódzkiego z 22 kwietnia 2002 r., oraz decyzja Prezydenta miasta Łodzi z 16 marca 2015 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Z działu II księgi wieczystej [...] wynika, że podstawą dokonanych w niej wpisów była decyzja Wojewody Łódzkiego z 28 grudnia 2000 r., następnie umowa przeniesienia własności przedsiębiorstwa z 23 kwietnia 2002 r. oraz decyzja Prezydenta miasta Łodzi z 16 marca 2015 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Z działu II księgi wieczystej [...] wynika, że podstawą dokonanych w niej wpisów były decyzja Wojewody Łódzkiego z 22 lutego 1993 r. a następnie umowy sprzedaży lokali oraz zaświadczenia wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawie własności tychże gruntów.
Z działu II księgi wieczystej [...] wynika, że podstawą dokonywanych w niej wpisów były umowa sprzedaży z 20 lutego 2001 r. i decyzja Wojewody z 22 kwietnia 2002 r. Zaznaczyć należy, że nieruchomość ta znajduje się w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa [...] A. Sp. z o.o.
Oznacza to, że z uwagi stan faktyczny sprawy w tym dokonywane na przestrzeni lat zmiany własnościowe, ocena zgłaszanych przez Skarżących roszczeń do spornej nieruchomości oraz ocena ich zasadności wykraczają poza zakres postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z 1968 r. Potwierdza to zatem prawidłowość stanowiska organu, podzielonego przez Sąd Wojewódzki, że w świetle art. 2a ust. 2 ustawy z 1968 r. przymiot strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie tejże ustawy przysługuje Skarbowi Państwa. Natomiast ewentualny spór co do prawa własności nieruchomości objętej decyzją wydaną na podstawie przepisów ustawy z 1968 r. należy do kognicji sądów powszechnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2009 r., V CSK 458/08).
Skoro w świetle art. 2a ust. 2 ustawy z 1968 r. Skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tejże ustawy, zarzuty objęte punktem 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej również uznać należało za niezasadne. Odmawiając uchylenia decyzji po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania Minister nie naruszył ani art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ani art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Stanowisko organu co do braku zaistnienia podstaw do uchylenia decyzji z 21 maja 2021 r. z uwagi na brak przymiotu strony Skarżących było bowiem prawidłowe, co oznacza, że Sąd Wojewódzki nie naruszył przywołanych w petitum skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 i 151 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wyjaśniono, w czym Skarżący upatrują naruszenia przywołanego w punkcie 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny wskazuje, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wskazane w tymże przepisie, to jest zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano również, że brak jest podstaw dla uznania układu z 16 lipca 1960 r. za podstawę prawną dla wydania spornej decyzji z uwagi na to, że nie był on ratyfikowany jak również z uwagi na jego wygaśnięcie. Argumentacja ta, jako związana z merytoryczną poprawnością decyzji z 21 maja 2021 r., wykracza poza zakres rozpoznawanej sprawy.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw, a w konsekwencji podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. zasądzając solidarnie od Skarżących na rzecz organ zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącej – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.