Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 2613/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) – na skutek skargi J. B. (dalej: skarżący, strona) na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii (dalej: Minister, organ odwoławczy) z 10 października 2022 r., znak: DLI-VI.7615.51.2022.MC - uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego kwotę 4349 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego.
Wojewoda Zachodniopomorski decyzją Nr 16/2020 z 19 listopada 2020 r., znak: AP-4.7820.209-9.2020.PM zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa obejścia m. Trzebiatów - połączenie dróg wojewódzkich nr 103 i 102", którą objęta została nieruchomość położona w gminie Trzebiatów, obrębie [...] m. Trzebiatów, oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0208 ha.
Decyzją z 1 grudnia 2021 r., znak: GN-2.7570.60.8.2021.JS, Wojewoda Zachodniopomorski orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 15 600 zł na rzecz J. B. za przejęcie wyżej opisanej nieruchomości oraz o braku podstaw do powiększenia kwoty odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, a także zobowiązał Województwo Zachodniopomorskie do wypłaty ustalonego odszkodowania.
Na skutek odwołania strony zaskarżoną decyzją z 10 października 2022 r., Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego.
Sąd I instancji badając legalność decyzji organu odwoławczego stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą do ustalenia odszkodowania w sprawie był operat szacunkowy sporządzony 23 lipca 2021 r. przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego Z. K. Mając na uwadze art. 156 ust. 3 oraz art. 156 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.; dalej: u.g.n.) WSA stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się dokument pn.: "Analiza aktualności Operatu szacunkowego (...)" biegłego rzeczoznawcy majątkowego Z. K. z 9 września 2022 r. zawierający klauzulę aktualizacyjną, w którym biegły potwierdził, że wartość przejętej działki pozostaje aktualna. W dokumencie tym dokonano m. in. analizy rynku nieruchomości, wskazując okres badania cen: III kwartał 2021 r. - III kwartał 2022 r.
Sąd I instancji ustalił, że aktualizacja operatu wpłynęła do organu odwoławczego 15 września 2022 r. W dniu 10 października 2022 r. organ wydał zaskarżoną decyzję. Z przekazanych do Sądu akt administracyjnych postępowania odwoławczego w żaden sposób nie wynika, aby Minister przed wydaniem zaskarżonej decyzji umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do treści aktualizacji operatu szacunkowego. Nie poinformował także skarżącego, że zwrócił się do biegłego o udzielenie informacji, czy jest możliwie potwierdzenie aktualności operatu. Tym samym skarżący mógł pozostawać w przeświadczeniu, że operat z 23 lipca 2021 r. nie może być wykorzystany jako dowód przez organ odwoławczy, z uwagi na upływ 12 miesięcy od daty jego sporządzenia.
W ocenie WSA nie ulega więc wątpliwości, że skarżący nie miał możliwości zapoznania się z uzupełnionym materiałem dowodowym, a tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej od przywołanego wyroku pełnomocnik Ministra zarzucił temu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez uznanie, iż w rozpatrywanej sprawie, doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. gdyż Minister przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do treści aktualizacji operatu szacunkowego, w sytuacji gdy potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego nie stanowi samodzielnego dowodu w sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku i oddaleniem skargi, ewentualnie za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W piśmie z 20 czerwca 2023 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, pełnomocnik skarżącego przedstawił stanowisko mające uzasadniać oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutu sformułowanego w skardze kasacyjnej.
Stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie gwarancji procesowej wynikającej z powyższej normy skutkuje wadliwością postępowania, która może być podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia w danej sprawie. Skuteczność zarzutu uchybienia przez organ administracji publicznej obowiązkowi przewidzianemu w analizowanym przepisie uwarunkowana jest jednak wykazaniem, jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć stwierdzone uchybienie.
Skarżący powinien zatem wykazać, że naruszenie przez organ administracji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym przez niezawiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem, miało wpływ na wynik danej sprawy, tj. kształtowało treść zaskarżonej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zawiadomił skarżącego o potwierdzeniu aktualności operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie, który to operat stanowił podstawę ustalenia odszkodowania przez organ I instancji. Niewątpliwie doszło zatem do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Uchybienie to nie miało jednak tej rangi, że wpłynęło na treść decyzji Ministra. Potwierdzenie przez rzeczoznawcę majątkowego aktualności sporządzonego przez niego operatu szacunkowego w trybie art. 156 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz dołączenie analizy potwierdzającej, że od daty sporządzenia operatu nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 ustawy oznacza bowiem, że potwierdzona została uprzednio ustalona wysokość odszkodowania (tj. 15.600 zł) należnego skarżącemu za przejętą nieruchomość.
Zaskarżoną decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, akceptując wysokość ustalonego odszkodowania, zatem stwierdzona wadliwość postępowania odwoławczego nie miała wpływu na ostateczny wynik sprawy. Brak było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 151 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.