Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1279/22 w sprawie ze skargi M. M., A. M., G. J., K. M., U. M. (Skarżące) na decyzję Wojewody Śląskiego (Wojewoda) z [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od Wojewody na rzecz Skarżących solidarnie 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Wnioskiem z 15 października 2019 r. spadkobiercy właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, tj.: T. Z., W. W., A. M. i K. M., wystąpili do Wojewody o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ograniczając żądanie do powierzchni 0,4254 ha. Wskazali jednocześnie, że pozostała część nieruchomości została zwrócona następcom prawnym poprzednich właścicieli oraz, że dochodzone odszkodowanie nigdy nie zostało wypłacone właścicielom nieruchomości, ani ich następcom prawnym.
Wojewoda pismem z [...] października 2019 r., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał powyższy wniosek zgodnie z właściwością do załatwienia Prezydentowi Miasta C. (Prezydent) wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej.
Po śmierci T. Z. do postępowania przystąpili jej spadkobiercy w osobach: G. J., M. M. i U. M. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Prezydent decyzją z [...] kwietnia 2022 r. odmówił wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w C. przy ul. T. [...], o powierzchni 0,6804 ha, ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] listopada 1955 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyjaśnił, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. (Prezydium) orzeczeniem z [...] listopada 1955 r. nr [...], wydanym na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - w brzmieniu obwieszczenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 26 stycznia 1952 r. (Dz.U. Nr 4, poz. 31 – dalej dekret) - wywłaszczyło na rzecz Państwa nieruchomość położoną w C. przy ul. T. [...], oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...] o powierzchni 0,6804 ha, stanowiącą własność W. i A. W. Zaznaczono także, że w akcie tym ustalono odszkodowanie za: grunt, parkan, drzewa owocowe i krzewy, w łącznej wysokości 12.619,55 zł, do wypłacenia którego zobowiązano wnioskodawcę wywłaszczenia, którym były [...] Zakłady Przemysłu Piekarniczego Przedsiębiorstwo Państwowe w C. Organ I instancji zaznaczył przy tym, że zgodnie z informacją zamieszczoną 27 kwietnia 1992r. na egzemplarzu orzeczenia znajdującego się w dokumentacji księgi wieczystej, nie wniesiono od niego odwołania, w związku z czym podlega ono wykonaniu.
Następnie Prezydent podniósł, że część nieruchomości, oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni 0,2550 ha, obręb [...], jako niewykorzystana na cel wywłaszczenia, a mianowicie pod budowę piekarni mechanicznej, została decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Częstochowie z [...] sierpnia 1991 r. [...] zwrócona następcom prawnym poprzednich właścicieli, tj.: T. Z., B. M. i R. W. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody C. z [...] listopada 1991 r. nr [...].
W dalszej kolejności wskazano, że Wojewoda C. decyzją z [...] kwietnia 1992 r. nr [...] uchylił punkt II wspomnianej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C., dotyczący zwrotu odszkodowania za grunt podlegający oddaniu, z uwagi na niezwaloryzowanie orzeczonej w niej kwoty. Niemniej jednak – jak zaznaczył Prezydent Miasta - organ odwoławczy zobowiązał T. Z., B. M. i R.W. do zwrotu, na rzecz Skarbu Państwa - Urzędu Rejonowego w C., zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości 949.154 zł wyjaśniając, że kwota ta związana jest z odszkodowaniem należnym za podlegający zwrotowi grunt o powierzchni 2.550 m2. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że współwłaściciele wpłacili już na konto Urzędu Rejonowego w C. kwotę 1.249 zł, dlatego też zobowiązani zostali do uiszczenia kwoty, która będzie różnicą pomiędzy kwotą 949.154 zł, a kwotą 1.249 zł.
Prezydent wyjaśnił następne, że roszczenie zawarte we wniosku z 15 października 2019 r. uległo przedawnieniu. Powołał się w tym zakresie na art. 39 ust. 1 dekretu, który stanowi, iż roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. Zdaniem organu I instancji, termin prawa materialnego wyrażony w tym przepisie odnosi się do roszczenia głównego (odszkodowania), jak również do związanych z nim roszczeń akcesoryjnych (odsetek i waloryzacji odszkodowania).
Organ I instancji odniósł się również do twierdzenia Wnioskodawców o braku wypłaty określonego orzeczeniem odszkodowania. Stwierdził, że nie pozyskał dokumentów finansowych dotyczących tej okoliczności, gdyż ulegają one zniszczeniu po upływie okresu ich archiwizacji, który wówczas, jak i obecnie wynosi 5 lat. Jednak - jego zdaniem - ich brak nie może stanowić o tym, że takiej wypłaty nie było. Niezależnie od tego, według Prezydenta, o dokonaniu wypłaty odszkodowania świadczy informacja przekazana przez Sąd Rejonowy w C. o nieodnalezieniu sprawy o złożeniu do depozytu odszkodowania dla ówczesnych właścicieli. Przywołał również decyzje wydane w toku postępowania toczącego się w latach 90-tych XX w., które dotyczyło zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, w których orzeczono o obowiązku zwrotu odszkodowania przez osoby, na rzecz których dokonano przekazania wspomnianej części nieruchomości, a ponadto zaznaczono, że jego część została wpłacona na konto właściwego organu. Wywiódł z tego, że kwestia wypłaty odszkodowania nie była ówcześnie kwestionowana.
Organ I instancji stanął na stanowisku, że za przyjęciem, iż odszkodowanie zostało wypłacone przemawia też to, że Wnioskodawcy nie przedstawili żadnego dokumentu, aby po 1955 r. którakolwiek z uprawnionych osób domagała się wypłaty ustalonego orzeczeniem wywłaszczeniowym odszkodowania. W ocenie Prezydenta, żadnych istotnych informacji nie dostarczyło również przesłuchanie stron postępowania: T. Z. i W. W. Wojewoda nie uwzględnił odwołania, w związku z czym decyzją z [...] lipca 2022 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W jej uzasadnieniu przychylił się do poglądu, że 3-letni termin określony w art. 39 ust. 1 dekretu ma charakter materialnoprawny, a tym samym nie podlega przedłużeniu, jak i przywróceniu. Jego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do ubiegania się o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Zdaniem Wojewody, ma on też wpływ na roszczenie o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania.
Na uwierzytelnionej kopii rozstrzygnięcia znajdującej się w aktach sprawy – jak zauważył organ odwoławczy - brak jest nadanej klauzuli ostateczności. W tej sytuacji 3-letni termin winien być liczony od daty ujawnienia Skarbu Państwa w księdze wieczystej nr [...] jako właściciela nieruchomości w miejsce T. Z., B. M. i R. W. (dzieci W. i A. W.), co nastąpiło na wniosek Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z 27 kwietnia 1992 r. znak [...] (notatka służbowa pracownika Urzędu Miasta C. z 31 maja 2022 r. wraz z fotokopiami dokumentów z księgi wieczystej - w aktach Wojewody).
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy nie pozwala na kategoryczne stwierdzenie, że odszkodowanie zostało wypłacone. Jednak wobec przedawnienia roszczenia o jego wypłatę, brak jednoznacznego wyjaśnienia tej okoliczności pozostaje bez znaczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku w wyniku rozpoznania skargi uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w aspekcie braku wyjaśnienia wątpliwości co do tego, czy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało wypłacone jej właścicielom, a w przypadku wykazania, że nie otrzymali oni należnej im kwoty, czy doszło do przedawnienia tego roszczenia.
Sąd I instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę koniecznym jest uzupełnienie postępowania o rozważania dotyczące tego, czy doszło do wypłaty lub przekazania do depozytu sądowego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, określoną orzeczeniem Prezydium z [...] listopada 1955 r..
Jedynie w przypadku ustalenia, że nie doszło do wypłaty odszkodowania z tytułu pozbawienia właścicieli przysługującego im prawa do nieruchomości koniecznym będzie rozważenie tego, czy roszczenie Skarżących - w świetle art. 39 ust. 1 dekretu - nie uległo przedawnieniu. Stwierdzenie natomiast dokonania wypłaty spornego odszkodowania stanowić będzie samodzielną i wystarczającą przesłankę dla negatywnego rozpatrzenia wniosku Skarżących.
Sąd Wojewódzki podkreślił, że zgodnie z art. 39 ust. 1 dekretu roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. Zasadniczą więc przesłanką ustalenia upływu tego terminu jest stwierdzenie, że orzeczenie Prezydium z 7 listopada 1955 r. stało się ostateczne i w jakiej dacie. Zgodnie z obowiązującym w 1955 r. przepisem art. 73 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz.U. Nr 36, poz. 341 z późn. zm.) decyzja/orzeczenie, od której nie służy odwołanie lub skarga w toku instancyj administracyjnych, jest ostateczna.
Zatem niezbędnym jest wykazanie, że od wspomnianego orzeczenia nie zostało wniesione odwołanie lub też, że zostało ono utrzymane w mocy przez organ II instancji, którym w tym przypadku była odwoławcza komisja wywłaszczeniowa przy prezydium wojewódzkiej rady narodowej (art. 24 ust. 2 dekretu).
Sąd Wojewódzki wskazał, że w aktach znajduje się odpis orzeczenia złożonego do akt księgi wieczystej działki, który opatrzony jest adnotacją w formie pieczęci o treści "Stwierdza się, że decyzja niniejsza wobec nie wniesienia odwołania podlega wykonaniu". Informacja ta sporządzona została 27 kwietnia 1992 r. i podpisana przez Inspektora rejonowego. Taki jednak zapis jest w ocenie Sądu I instancji niewystraczający dla przyjęcia ostateczności orzeczenia, a jednocześnie nie wskazuje on daty z jaką orzeczenie miałoby zyskać wspomniany przymiot.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła "[...]" Powszechna Spółdzielnia [...] "[...]" w C. (Spółdzielnia), zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
- I. Naruszenie prawa postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Z 2022 r. poz. 329 z poźn. Zmian.) poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji uchylenie w całości decyzji Wojewody z 8 lipca 2022r. Nr. [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za część nieruchomości gruntowej wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 7 listopada 1955 r. Nr. [...], położonej w C. przy ul. T. nr [...], oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka ewidencyjna nr [...], aktualnie jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,4254 ha mimo, że przedmiotowa decyzja Wojewody nie naruszała prawa materialnego i nie naruszała przepisów postępowania.
- II. Naruszenie prawa materialnego, to jest art. 24 ust.1 w zw. z art.18 ust. 2, art.24 ust. 2, art.37, oraz art.39 ust.1 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, w brzmieniu obwieszczenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 26 stycznia 1952 r.(Dz.U. Nr. 4 z 1952 r. poz.
- 31) poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że aby stwierdzić, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr. [...] jest ostateczne w toku instancji należy udowodnić, że było ono doręczone wykonawcy narodowego planu gospodarczego, to jest w przedmiotowym stanie faktycznym Przedsiębiorstwu Państwowemu [...] Zakładom Przemysłu Piekarniczego w C. ul. [...] [...], oraz właścicielom wywłaszczonej nieruchomości gruntowej, to jest W. i A. małż. W. zamieszkałym [...] al. [...] nr [...], podczas gdy z przytoczonych powyżej przepisów prawnych oraz stanu faktycznego wynika, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr. [...] nie było doręczone W. i A. małż. W. oraz [...] Zakładom Przemysłu Piekarniczego w [...], ale było podane do wiadomości publicznej w formie obwieszczenia (obwieszczeń) na tablicy ogłoszeń Prezydium właściwej gminnej (miejskiej) rady narodowej, w tym przypadku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] na okres 14 dni. Od przedmiotowego orzeczenia każda ze stron była uprawniona w terminie 14 dni od dokonania obwieszczenia wnieść odwołanie do Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...].
Powyższe stanowisko stwierdzające, że orzeczenie Prezydium Narodowej Rady w [...] Nr [...], nie było doręczone stronom, ale jego treść była podana na tablicy ogłoszeń wynika z tego, że na wniosek [...] Zakładów Przemysłu Piekarniczego [...] w [...] pod budowę piekarni mechanicznej, były wywłaszczone nieruchomości gruntowe również na podstawie orzeczeń o wywłaszczeniu i odszkodowaniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]: Nr [...] z dnia 7 grudnia 1955 r. oraz Nr. [...] z dnia 21 grudnia 1956 r. stanowiące własność: I. Z., M. J., A. D., W. M., F. O., J. J. oraz P.P.
Na podstawie ww. zarzutów wniesiono o:
- 1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i na podstawie art.185 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
- 2. zasądzenie na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi na rozprawie kasacyjnej.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 dekretu poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla wykazania ostateczności owego orzeczenia a co za tym idzie konieczne jest wykazanie faktu jego doręczenia wykonawcy planu gospodarczego ewentualnie podmiotowi wywłaszczonemu.
W ocenie Sądu kasacyjnego, za prawidłową uznać należy wykładnię przedstawioną przez organ drugiej instancji, w świetle której w razie braku dokumentów archiwalnych dotyczących doręczenia decyzji wydanej blisko 60 lat przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania datą, od której liczyć należy termin przedawnienia wskazany w art. 39 ust. 1 dekretu jest data ujawnienia na podstawie tejże decyzji Skarbu Państwa w miejsce dotychczasowych właścicieli w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.
Wykładnia powyższa pozwala na ochronę zarówno interesów byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości jak i podmiotu zobowiązanego do ewentualnej wypłaty odszkodowania. Adresaci decyzji wywłaszczeniowej, czy jak w tym przypadku ich następcy prawni, nawet przy przyjęciu, że nie otrzymali wcześniej decyzji wywłaszczeniowej, uzyskują z tą datą możliwość jej zakwestionowania w trybach przewidzianych w k.p.a. Jednocześnie mogą skorzystać z możliwości kwestionowania prawidłowości wpisu do księgi wieczystej w trybie przewidzianym w k.p.c., powołując się na jej niewejście do obrotu prawnego a co za tym idzie - brak przymiotu ostateczności i wykonalności.
Sąd kasacyjny przypomina, że orzeczenie z 7 listopada 1955 r. opatrzone przywołaną przez Sąd Wojewódzki pieczęcią o treści "Stwierdza się, że decyzja niniejszej wobec niewniesienia odwołania podlega wykonaniu. [...], dnia 1992.04.27" złożone zostało do sądu prowadzącego księgę wieczystą dla spornej nieruchomości. Potwierdza to fakt wydania odpisu owego orzeczenia opatrzonego przywołaną pieczęcią przez Ekspozyturę Centralną Informacji Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym w C. 20 lutego 2020 r.
W aktach sprawy znajduje się również kopia wniosku Kierownika Urzędu Rejonowego w Cz. z 27 kwietnia 1992 r. skierowanego do Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych w C. o dokonanie wpisu jako właściciela Skarbu Państwa w miejsce dotychczasowych właścicieli to jest T. Z., B. M. i R. W. na podstawie orzeczenia z 7 listopada 1955 r. Z adnotacji zawartych w tym piśmie wynika, że skierowane zostało ono również do T.Z., B. M. i R. W. (poprzedników prawnych Skarżących) na adresy tożsame z adresami, na które kierowana była do nich decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Cz. z 30 sierpnia 1991 r. a następnie decyzje Wojewody C. z 18 listopada 1991 r. i 24 kwietnia 1992 r.
Na skutek opisanego wyżej wniosku wydane zostało postanowienie z 29 kwietnia 1992 r. o wpisie w dziale II księgi wieczystej KW [...] Skarbu Państwa. Z tą też datą Skarb Państwa ujawniony został w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.
Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że jak wynika z akt sprawy T. Z., B. M. i R. W. byli adresatami decyzji dotyczących zwrotu części nieruchomości objętej orzeczeniem z 7 listopada 1955 r., co oznacza, że już w trakcie postępowania zwrotowego orzeczenie to uznane zostało za ostateczne i wywołujące skutki prawne. W sprawie dotyczącej zwrotu części nieruchomości objętej orzeczeniem z 7 listopada 1955 r. i rozliczeń z tym związanych wypowiadał się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 marca 1992 r. SA/Ka 70/92.
Tym niemniej, stanowisko Wojewody w świetle którego uznać należy, że orzeczenie z 7 listopada 1955 r. uzyskało przymiot ostateczności z dniem ujawnienia Skarbu Państwa w księdze wieczystej (a więc z datą późniejszą niż data wydania decyzji wydanych w postępowaniu zwrotowym) jako uwzględniające przedstawioną wyżej wykładnię art. 39 ust. 1 dekretu uznać należy za prawidłowe.
Sąd kasacyjny podkreśla, że inna wykładnia prowadziłaby do niemożliwych w państwie prawa skutków, w których następcy prawni osób, które uzyskały zwrot części wywłaszczonej nieruchomości przy jednoczesnym rozliczeniu kwoty odszkodowania, mogłyby po kilkudziesięciu latach od daty tej czynności twierdzić, że decyzja wywłaszczeniowa nie została doręczona ich poprzednikom prawnym, co oznacza, że nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołała skutków prawnych.
Sąd kasacyjny przypomina, że okolicznością niesporną jest dokonanie zwrotu następcom prawnym A. i W. W. części nieruchomości wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium oraz zobowiązanie ich do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego na mocy orzeczenia z 7 listopada 1955 r. (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Częstochowie z 30 sierpnia 1991 r. oraz decyzja Wojewody Częstochowskiego z 24 kwietnia 1992 r.).
Prawidłowo zatem Wojewoda uznał, że roszczenie o odszkodowanie ulegało przedawnieniu z dniem 29 kwietnia 1995 r., co uzasadniało odmowę wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania.
W pozostałym zakresie zarzuty naruszenia prawa materialnego były niezasadne. Rację ma Spółdzielnia wskazując, że w świetle art. 24 ust. 1 orzeczenie doręcza się wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na którego wniosek wszczęte zostało postępowanie, oraz właścicielowi nieruchomości. W przypadku gdy orzeczenie dotyczy większej liczby właścicieli, orzeczenie może być im podane do wiadomości w trybie art. 18 ust.
- 2. W tym samym trybie zawiadomiony będzie właściciel nieruchomości, którego miejsce zamieszkania nie jest znane.
Orzeczenie z 7 listopada 1955 r. nie dotyczyło jednak większej liczby właścicieli ale wyłącznie małżonków W., nie podlegało zatem doręczeniu w trybie art. 18 ust. 2 dekretu.
Co również istotne w realiach sprawy, to wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego dotyczył większej liczby właścicieli, obejmował bowiem kilka nieruchomości. W konsekwencji zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak również zawiadomienie o rozprawie wywłaszczeniowej dokonane zostało w trybie art. 18 ust. 2 dekretu czyli poprzez obwieszczenia, wywieszone na tablicy urzędowej Prezydium. Potwierdza to pismo Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Społeczno-Administracyjny w [...] z 10 grudnia 1954 r. oraz zawiadomienie o terminie rozprawy wywłaszczeniowej odszkodowawczej i ustaleniowej z 19 lutego 1955 r. wraz z adnotacją o jego wywieszeniu na tablicy urzędowej. Analogicznych dowodów, to jest dowodów potwierdzających dokonanie zawiadomień w trybie obwieszczeń brak jest dla orzeczenia z 7 listopada 1955 r.
Uznanie zarzutu naruszenia art. 39 ust. 1 dekretu za zasadny oznacza, że Sąd Wojewódzki naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylając zaskarżoną decyzję, co czyni w tym zakresie zasadnym zarzut objęty punktem 1 petitum skargi kasacyjnej. Sąd kasacyjny dostrzega, że Sąd Wojewódzki jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a., uznając, że nie zostały poczynione wszystkie niezbędne ustalenia faktyczne, było to jednak następstwem błędnej wykładni art. 39 ust. 1 dekretu co daty, od której rozpoczyna bieg wskazany w tymże przepisie okres przedawnienia roszczeń.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 i art. 151 w zw. z art. 193 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, o czym orzekł w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a