Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 20 lipca 2026 r., I SA/Bd 296/25 odrzucił wniosek [...] G. sp. z o.o. w T. (skarżąca lub spółka) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z [...] marca 2025r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Spółka wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z [...] marca 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarga ta została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 24 lipca 2025r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 614 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), z uwagi na to, że w świetle art. 54a § 1a zd. 1 p.p.s.a. brak było podstaw do uznania, że skarżąca skutecznie wniosła skargę do sądu, skoro jej wniesienie nastąpiło za pośrednictwem platformy e-Doręczenia, a nie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu udostępnionej na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP).
Orzekając na skutek wniosku spółki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 20 października 2025 r., I SA/Bd 296/25 odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Orzekając na skutek zażalenia spółki na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 18 grudnia 2025 r., I GZ 478/25 uchylił zaskarżone postanowienie Sądu I instancji.
Uzasadniając odrzucenie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy podkreślił, że odrzucenie skargi postanowieniem tutejszego Sądu z 24 lipca 2025 r., I SA/Bd 296/25 nie nastąpiło z powodu braku dochowania przez stronę skarżącą terminu do wniesienia skargi. W żadnym miejscu tego postanowieniu nie wskazuje się, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Sąd nie badał czy skarga została wniesiona w terminie. Odrzucenie skargi nastąpiło, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., z uwagi na wniesienie jej w niewłaściwym trybie, tj. za pośrednictwem doręczeń elektronicznych, które w sądach administracyjnych są dostępne od dnia 1 października 2029 r., zamiast za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu udostępnionej na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP).
Sąd I instancji podniósł, że postanowienie organu odwoławczego zawierało prawidłowe pouczenie o prawie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, w formie papierowej lub drogą elektroniczną, na wskazany adres na platformie ePUAP. Wniesienie bowiem skargi w formie dokumentu elektronicznego jest możliwe jedynie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu na platformie e-PUAP, co wynika z treści art. 54 § 1a zd. 1 p.p.s.a. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu należy uznać za niedopuszczalny.
Nie można przywrócić terminu, który nie został uchybiony, bowiem instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie tylko wtedy, gdy strona nie dokonała czynności w terminie. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia, że w sprawie doszło do uchybienia terminowi, Sąd może merytorycznie rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, tj. przywrócić termin bądź wniosek oddalić. Natomiast, jak wynika z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu (a za taki niewątpliwie należy uznać wniosek o przywrócenie terminu, który nie został uchybiony) podlega odrzuceniu.
Spółka złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie wnosząc o jego uchylenie w całości oraz "wskazanie możliwości zawieszenia niniejszego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia przez NSA skargi kasacyjnej na odrzucenie przez WSA w Bydgoszczy skargi na decyzję SKO w Toruniu".
Skarżąca podkreśliła, że przewidziane w ustawie procesowej wymagania formalne wniesienia skargi nie przewidują wprawdzie explicite dopuszczalności złożenia jej w systemie e-doręczeń, ale wynika ona z przepisów odrębnych. Dlatego wniesienie skargi w ten sposób jest prawidłowe i wywołuje skutki prawne, tak samo jak skorzystanie z platformy ePUAP.
Sąd I instancji postanowieniem z 9 września 2026 r., sygn. akt I SA/Bd 296/25 odmówił zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi [...] G. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] marca 2025 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zatem zażalenie podlega oddaleniu. Podkreślić należy, że przepisy art. 86 i 87 p.p.s.a określają ustawowe przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. Przesłankami tymi są: brak winy strony w uchybieniu terminu, spowodowanie ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego, a także złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i jednoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności uchybionej. Zgodnie natomiast z art. 88 in principio p.p.s.a. sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawidłowo stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie odrzucenie skargi spółki nastąpiło, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., z uwagi na wniesienie jej w niewłaściwym trybie, tj. za pośrednictwem doręczeń elektronicznych, które w sądach administracyjnych są dostępne od dnia 1 października 2029 r., zamiast za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu udostępnionej na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP).
Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika wbrew zaskarżonemu postanowieniu Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego zawierała prawidłowe pouczenie o prawie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu, w formie papierowej lub drogą elektroniczną, na wskazany adres na platformie ePUAP. Wniesienie bowiem skargi w formie dokumentu elektronicznego jest możliwe jedynie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu na platformie e-PUAP, co wynika z treści art. 54 § 1a zd. 1 p.p.s.a. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu należy uznać za niedopuszczalny.
Nie można przywrócić terminu, który nie został uchybiony, bowiem instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie tylko wtedy, gdy strona nie dokonała czynności w terminie. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia, że w sprawie doszło do uchybienia terminowi, Sąd może merytorycznie rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, tj. przywrócić termin bądź wniosek oddalić. Natomiast, jak wynika z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu (a za taki niewątpliwie należy uznać wniosek o przywrócenie terminu, który nie został uchybiony) podlega odrzuceniu.
W sprawie po odrzuceniu skargi spółki mocą postanowienia Sądu I instancji z 24 lipca 2025 r. skarżąca pismem z 18 września 2025 r. nadanym za pośrednictwem platformy ePUAP (k. 80 akt sądowych) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Ten nie został przywrócony – na skutek postanowienia Sądu I instancji z 20 października 2025 r.
Niemniej spółka nie złożyła zażalenia na postanowienie Sądu I instancji w przedmiocie odrzucenia skargi. Co istotne powodem takiego rozstrzygnięcia pozostało wniesienie skargi za pośrednictwem platformy e-Doręczenia nie zaś e-PUAP. Skarżąca wniosła skargę za pośrednictwem doręczeń elektronicznych, które w sądach administracyjnych jeszcze nie są dostępne. Stosownie bowiem do treści art. 155 ust. 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 2320) sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r. Tym samym, w świetle wymogów wynikających z art. 54 § 1a zd. 1 p.p.s.a., brak jest podstaw do uznania, że skarżąca skutecznie wniosła skargę do sądu administracyjnego, skoro jej wniesienie nastąpiło za pośrednictwem platformy e-Doręczenia, a nie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu udostępnionej na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP).
Taki powód odrzucenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za błędny. Wszak wniesienie skargi do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego innego niż e-PUAP nie daje podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli zgodnie z art. 46 § 2a tej ustawy skarga podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym została na podstawie art. 54 § 2 tej ustawy przekazana przez ten organ na elektroniczną skrzynkę podawczą sądu administracyjnego.
Co za tym idzie skarżąca winna złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 24 lipca 2025 r., w przedmiocie odrzucenia skargi przy jednoczesnym dokonaniu spóźnionej czynności. Sąd winien merytorycznie rozpoznać wniosek mając na uwadze uwagi wskazane w niniejszym uzasadnieniu. Takiego wniosku w sprawie nie złożyła bowiem wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Co za tym idzie trafnie uznał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, że nie można przywrócić terminu, który nie został uchybiony, bowiem instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie tylko wtedy, gdy strona nie dokonała czynności w terminie. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia, że w sprawie doszło do uchybienia terminowi. W sprawie takiego uchybienia zabrakło. Stąd zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.