Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) postanowieniem z 9 kwietnia 2026 r. sygn. akt V SA/Wa 130/26, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz.U.2026.143; dalej: p.p.s.a.), po rozpoznaniu wniosku Fundacji A (dalej zwanej: skarżącą), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej zwanego: organem) z 29 października 2025 r. w przedmiocie określenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca w skardze na decyzję organu zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącej niewstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w przypadku gdy dojdzie do jednorazowej egzekucji może zagrozić likwidacją prowadzonej placówki oświatowej, której ponowne otwarcie będzie wiązało się ze znacznym utrudnieniem. Ponadto wskazała, że w związku z prowadzeniem placówki oświatowej ponosi stałe koszty prowadzenia działalności.
WSA w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ale nie wykazała w treści wniosku konkretnych okoliczności z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla niej istotną szkodę lub trudnej do odwrócenia skutki. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony. Skarżąca nie dołączyła do wniosku m.in. zeznania podatkowego CIT-8, historii rachunku bankowego, list operacji, faktur za czynsz, listy rachunków, listy wynagrodzeń itd.
Sąd podkreślił, że bez materiału (kompletnego), który ukazywałby rzeczywistą i co więcej, aktualną sytuację majątkową (sytuacja na koniec 2025 r.), wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może zostać pozytywnie rozpatrzony. Sąd nie możne bowiem zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a w przypadku uznania, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, zmianę zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. i uznanie przez WSA w Warszawie, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy sytuacja materialna i finansowa skarżącej przemawia za zastosowaniem tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie wykonanie przedmiotowej decyzji mogłoby dla strony wywołać.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca częściowo ponowiła argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała, że wymóg zwrotu 192.317,92 zł będzie miał niewątpliwie niekorzystne skutki dla skarżącej, jednak największych pokrzywdzonym w tej sprawie są uczniowie, którzy z jakiegoś powodu wybrali tę konkretną szkołę, jako jedną z niewielu, która odpowiada specyficznym potrzebom uczniów z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego.
Skarżąca zaznaczyła także, że miesięczne koszty stałe prowadzenia działalności wynoszą blisko 1 000 000 zł. Do tej kwoty stałych kosztów należy dodać kwotę wynikającą z list płac, na wynagrodzenie pracowników szkoły organ prowadzący przeznacza średniomiesięcznie 684.472,94 zł, a dodatkowo Fundacja ponosi odrębne koszty pracownicze w wysokości ok. 84.434, 39 zł miesięcznie. Powyższe kwoty po zsumowaniu przedstawiają całkowite miesięczne koszty działalności Fundacji i szkoły, tj. 935.138,51 zł. Skarżąca podkreśliła, że dochody Fundacji w roku budżetowym 2025 stanowiły głównie środki przekazane tytułem dotacji, Fundacja nie posiada majątku, który mogłaby przeznaczyć na spłatę zobowiązania, co obrazuje dołączony do pisma CIT-8 Fundacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
W judykaturze dominuje stanowisko nakładające na stronę skarżącą obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej.
Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który nie uprawdopodobnił żadnymi dokumentami ani szczegółowym opisem sytuacji, w której się znajdował, okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego przezeń wniosku (por. postanowienia NSA z: 5 maja 2016 r. sygn. akt I FZ 98/16, 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FZ 40/16).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji jest prawidłowe. Trafnie uznał Sąd I instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła występowania w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju konkretnych okoliczności, które pozwalają wywieść, że wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest w stosunku do skarżącej zasadne. Chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie strony skarżącej, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje, jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony.
Skarżąca również w zażaleniu nie wykazała, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie zawarła już twierdzenia, które wskazywały ponoszone przez skarżącą miesięczne koszty utrzymania oraz wskazała jaki przychód uzyskuje, jednak nie załączyła żadnych materiałów źródłowych, które pozwalałyby na ocenę jej sytuacji majątkowej i finansowej. Twierdzenia te sprowadzały się jedynie do ogólnych sformułowań nieuprawdopodobnionych jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi, czy dokumentacją. Skarżąca nie załączyła chociażby wyciągu z kont bankowych. Nie wskazała także swojej sytuacji majątkowej.
Tym samym dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącą (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.) jest niemożliwe, a to z uwagi na niemożność oceny jakie są rzeczywiste możliwości płatnicze skarżącej.
Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązań skarżącej do jej sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i nieprzedłożenie dowodów na jej poparcie nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej, sytuacji tej z tożsamych powodów nie zmieniła argumentacja zawarta w zażaleniu.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżąca tak we wniosku, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobniła przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a.
NSA podkreśla, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.), a ponadto oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku (por. szerzej post. NSA z 17 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 381/08). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi.
Mając na uwadze przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., a także treść wniosku i zażalenia, należy przyznać rację sądowi I instancji, który wskazał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.