Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 29 czerwca 2026 r., sygn. I SA/Gl 531/26 oddalił wniosek B. B. (dalej: skarżąca) o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 17 grudnia 2024 r., nr 6982, znak: 480000/71/547852/2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Sąd stwierdził, że zasadniczo cechy wykonalności nie posiadają decyzje lub postanowienia odmowne. Zdaniem Sądu postanowienie, którego dotyczył wniosek skarżącej nie kwalifikuje się do wykonania (zawieszenia jego skuteczności), ponieważ przedmiotem skargi jest postanowienie, które zawiera jedynie negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Nie nakłada na stronę zobowiązaną żadnych nowych obowiązków, nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw i obowiązków skarżącej. W związku z powyższym nie można orzec o wstrzymaniu jego wykonania.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie wniosku wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu prawomocnego zakończenia postpowania sądowoadministracyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- I. Naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zaskarżone postanowienie nie posiada przymiotu wykonalności z tego względu, iż nie nakłada na skarżącą nowego obowiązku, podczas gdy postanowienie to wywołuje bezpośredni skutek procesowy w postaci umożliwienia dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego i tym samym pozostaje funkcjonalnie związane z wykonywaniem obowiązku objętego egzekucją oraz poprzez zaniechanie zbadania materialnych przesłanek wstrzymania wykonania, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wskutek błędnego uznania, że już sam brak wykonalności aktu wyklucza możliwość zastosowania ochrony tymczasowej;
- II. nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, poprzez zawarcie zbyt ogólnych twierdzeń, co narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa nakładając na organ administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w postanowieniu zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd I instancji ocenę, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu.
Postanowienie, o wstrzymanie którego wystąpiła skarżąca, nie posiada waloru wykonalności. Nie nakłada bowiem na skarżącą żadnego obowiązku, ani nie też nie przyznaje jej żadnych praw. Wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie orzeka jedynie o oddaleniu zgłoszonego przez stronę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem ze swej natury nie posiada przymiotu wykonalności (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 21 maja 2026 r., sygn. akt II GZ 191/26; 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 565/15; 21 września 2023 r., sygn. akt II GZ 344/23; 18 października 2023 r., sygn. akt I GZ 299/23; 24 listopada 2023 r., sygn. akt III FZ 523/23; 29 listopada 2023 r., sygn. akt II GZ 440/23; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże).
Skoro zaskarżone postanowienie nie posiada waloru wykonalności, to nie jest zasadne nawet przystępowanie do oceny zaktualizowania się przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem regulacja tego przepisu dotyczy wyłącznie aktów administracyjnych wykonalnych (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 10 stycznia 2018 r., sygn. II GSK 4162/17; 19 lutego 2009 r., sygn. II FSK 136/09).
Zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie podważa zarzut zawarty w pkt II. petitum zażalenia, jak się wydaje mający stanowić o naruszeniu przez WSA w Gliwicach art. 141 § 4 p.p.s.a. Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącą zażalenie nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy też jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Uzasadnienie kontrolowanego postanowienia nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, albowiem zawiera wyjaśnienie podstaw podjętego rozstrzygnięcia – w szczególności Sąd wyjaśnił zasadność tezy o braku możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia z powodu jego niewykonalności. Z tego powodu brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych twierdzeń zawartych we wniosku lub będącym poza jego zakresem samo w sobie nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia, albowiem odniesienie się do nich nie było konieczne do rozpoznania przedmiotowego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.