Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 maja 2026 r. sygn. akt I SA/Lu 161/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu wniosku K. G. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 30 stycznia 2026 r. w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Sąd wskazał, że skarżący nie uzasadnił wystarczająco swojego wniosku. We wniosku skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających twierdzenie, że nie dysponuje możliwościami finansowymi na spłatę kwoty wynikającej z decyzji, a tym samym, że zapłata tej kwoty może stanowić zagrożenie dla jego egzystencji. Wskazał na wysokość kwoty objętej decyzją oraz konieczność wydatkowania około 7 000 zł na utrzymanie rodziny. Dołączył zestawienie roczne za 2025 r., obejmujące m.in. przychody, wydatki i dochody prowadzonej przez niego firmy. Nadto oświadczył, że nie posiada oszczędności.
W złożonym zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędna wykładnie art. 61 § 3 p.p.s.a. i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podczas, gdy sytuacja materialna i finansowa skarżącego przemawia za zastosowaniem tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie wykonanie decyzji mogłoby dla strony wywołać.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, a w przypadku uznania, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, zmianę zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskowego charakteru tej instytucji wynika, że to na wnoszącym o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa obowiązek wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Powinien on uprawdopodobnić, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zadaniem Sądu jest zaś jedynie ocena okoliczności przedstawionych przez stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wniosek skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej nie zawierał uzasadnienia, które uprawdopodobniałoby wystąpienie przesłanek przewidzianych na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący stwierdził, że wykonanie decyzji zagrozi jego egzystencji ze względu na brak środków. Na potwierdzenie podniósł konieczność utrzymania rodziny (ok. 7 000 zł miesięcznie), złożył oświadczenie o braku oszczędności oraz przedłożył sprawozdanie finansowe firmy za 2025 r.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że strona nie ujawniła pełnego stanu majątkowego. Skarżący przemilczał kwestię posiadania nieruchomości czy wartościowych ruchomości. Nie poparł też oświadczenia o braku oszczędności wyciągami z rachunków ani informacją z Centralnej Informacji o Rachunkach. Ocena przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (wykazanie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków) wymaga zestawienia wartości całego majątku i zdolności zarobkowych ze skalkulowanym zobowiązaniem, co w tym przypadku było niemożliwe. Z danych finansowych przedsiębiorstwa wynika ponadto, że w 2025 r. firma osiągnęła 1 918.844,29 zł przychodu oraz 180 372,73 zł dochodu. Kwota ta z nawiązką pokrywa roczne koszty utrzymania rodziny (84 000 zł), co dowodzi możliwości wygospodarowania środków na spłatę należności. Sama znaczna wysokość zobowiązania nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości stanowisko, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym (tak B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Opublikowano: LEX/el. 2019; art. 61; postanowienie NSA z 21 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 734/20; LEX nr 3038947 i wskazane tam orzeczenia). W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na ziszczenie się w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami.
Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (np. postanowienie NSA: z 22 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 1303/20; LEX nr 3033882). Co istotne, dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne. Nie jest zatem wystarczające samo powtórzenie treści przepisu (np. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GSK 781/20, LEX nr 3040131). Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (T. Lewandowski, Glosa do postanowienia NSA z 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1350/13, LEX nr 1410667).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oceny wniosku skarżącego nie zmienia również argumentacja zaprezentowana w uzasadnieniu zażalenia. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem zaistnienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nadal nie nadesłał dokumentacji, która miałaby wartość dowodową w sprawie.
Sąd nie jest w stanie przewidzieć, jak wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na sytuację ekonomiczną skarżącego, zatem nie można było rozstrzygnąć, czy przedstawiona we wniosku argumentacja uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt. II GZ 331/15). Skoro skarżący takich dokumentów nie przedstawiła, to nie była możliwa ocena wskazanych przez niego okoliczności w kontekście spełnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W sytuacji braku przekonywujących motywów, twierdzenia skarżącego okazały się gołosłowne. Sąd nie mógł za skarżącego poszukiwać argumentów na ich poparcie, ani tym bardziej dokumentów. Do akt sądowych sprawy złożono tylko zestawienie roczne za 2025 r., obejmujące m.in. przychody, wydatki i dochody prowadzonej przez skarżącego firmy, mimo sugestii Sądu pierwszej instancji, co należałoby załączyć, aby uwiarygodnić wywody zawarte we wniosku. Przyjmując inaczej należałoby uznać, że każdemu podmiotowi należy wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której ten powoła się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Reasumując, okoliczności powołane w zażaleniu nie podważają prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania decyzji na stan majątkowy skarżącego, ponieważ w złożonym wniosku strona nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Okoliczności tych nie zmieniły informacje zawarte w zażaleniu.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.