Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 8 czerwca 2026 r., I SA/Gd 423/26 odrzucił skargę P. T. na czynność Burmistrza Miasta Kwidzyna z dnia 4 listopada 2025 r. w przedmiocie przyznania i obliczenia dotacji oświatowej przedszkolu niepublicznemu oraz zwrócił wpis.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Burmistrza Miasta w przedmiocie przyznania i obliczenia dotacji oświatowej przedszkolu niepublicznemu. Z treści wniesionej skargi wynika, że skarżący otrzymał: środki pieniężne z dotacji na prowadzenie przedszkola w dniu 4 listopada 2025 r. Informację o aktualizacji rocznej kwoty dotacji oraz trybie wyrównania przekazanych środków w dniu 12 listopada 2025 r. Z kolei, skarga na czynność Burmistrza Miasta została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 19 grudnia 2025 r. i wpłynęła do organu w dniu 22 grudnia 2025 r.
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę strony na czynność ww. organu oraz orzekł o zwrocie wpisu od skargi.
Uzasadniając powyższe Sąd wskazał, że skarga jest spóźniona. Skarżący bowiem dowiedział się o czynności przyznania dotacji oświatowej w dniu, w którym otrzymał środki pieniężne na prowadzenie przedszkola tj. 4 listopada 2025 r., co wynika wprost z treści skargi. W związku z tym, od tej daty należało liczyć trzydziestodniowy termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego, gdzie termin ten kończył swój bieg w dniu 4 grudnia 2025 r. Tymczasem, jak wskazał WSA w Gdańsku, skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 19 grudnia 2025 r., a zatem po upływie wymaganego terminu do jej wniesienia.
Skarżący nie zgadzając się z wydanym w sprawie rozstrzygnięciem wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na opisane wyżej postanowienie domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania, jak i merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Burmistrz Miasta w odpowiedzi na zażalenie wniósł z kolei o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W dniu 15 kwietnia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie, w którym orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji (sygn. akt I GZ 126/26).
W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że postawione przez stronę skarżącą zarzuty kwestionują pogląd Sądu, zgodnie z którym zaskarżona w sprawie czynność polegająca na ustaleniu i wypłaceniu poprzez przelew bankowy konkretnej kwoty dotacji w następstwie dokonanej w listopadzie 2025 r. aktualizacji warunkuje termin, od którego strona dowiedziała się o wymienionej powyżej czynności.
Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że najnowszy stan prawny nie zostawia wątpliwości co do tego, że aktualnie (tj. po wejściu w życie ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. poz. 2203; dalej: u.f.z.o.), z dniem 1 stycznia 2018 r. czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji oświatowej stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne (art. 47 u.f.z.o.). A skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest przyznanie dotacji, to w zakres działań organu z tym związanych wchodzi ustalenie jej wysokości oraz przekazanie dotacji na rachunek bankowy.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, że wyłącznie czynność polegająca na ustaleniu (naliczeniu) wysokości dotacji i jej przekazaniu beneficjentowi, dokonywana w sposób władczy i jednostronny stanowi element konkretyzacji normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 47 u.f.z.o. Czynność ustalenia i przekazania dotacji musi się zatem uzewnętrznić.
Do wyjaśnienia w związku z tym pozostaje kwestia, kiedy i w jakiej formie skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć się o czynności ustalenia dotacji. Sąd pierwszej instancji tej kwestii nie ustalił. Nie wyjaśnił, czy skarżący powziął wiedzę o ustaleniu wysokości kwoty dotacji z pisma organu z dnia 4 listopada 2025 r., czy z chwilą wypłaty dotacji.
Ze złożonej skargi wynika, że skarżący dowiedział się o przyznanej kwocie dotacji w momencie otrzymania kwoty na rachunek bankowy. Uzyskanie zaś powyższej wiedzy, jak podał Naczelny Sąd Administracyjny, pozwoli ustalić początek biegu terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Z kolei, organ w odpowiedzi na zażalenie wskazał, że skarżący wiedzę o przyznanej dotacji powziął z pisma organu z dnia 4 listopada 2025 r. w przedmiocie informacji o aktualizacji rocznej kwoty dotacji oraz trybie wyrównania przekazanych środków, w którym poinformowano go o dokonaniu aktualizacji kwot dotacji udzielanych z budżetu Miasta dla placówek niepublicznych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do powyższego, co usprawiedliwia sformułowany w zażaleniu zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznając sprawę rozważył kwestię terminowości wniesienia skargi na czynność Burmistrza Miasta w przedmiocie przyznania i obliczenia dotacji oświatowej przedszkolu niepublicznemu poprzez analizę wskazanych do wyjaśnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny okoliczności tj. powzięcia przez skarżącego wiedzy o czynności ustalenia wysokości kwoty dotacji i tym samym ustalenia początku biegu terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stanął na stanowisku, że skarga strony podlega odrzuceniu.
Zdaniem sądu, skargę złożoną w niniejszej sprawie należało ocenić jako spóźnioną. WSA przyjął, że skarżący dowiedział się o czynności ustalenia przez Burmistrza Miasta dotacji oświatowej z pisma z dnia 4 listopada 2025 r. zatytułowanego "Informacja o aktualizacji rocznej kwoty dotacji oraz trybie wyrównania przekazanych środków", a nie (jak twierdzi skarżący) z przelewu bankowego z dnia 28 listopada 2025 r.
Sąd zwrócił uwagę, że elementem potwierdzającym przyjęte stanowisko stanowi też okoliczność, że w dniu 5 listopada 2025 r. w Biuletynie Informacji Publicznej ogłoszona została informacja o aktualizacji podstawowej kwoty dotacji dla jednostki.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania a w konsekwencji do dalszego merytorycznego rozpoznania a także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. — przez zignorowanie wykładni prawa oraz wskazań co do dalszego postępowania dokonanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2026 r. (sygn. akt I GZ 126/26), w szczególności przez błędne przyjęcie, że czynność podlegająca zaskarżeniu "uzewnętrzniła się" poprzez samo pismo informacyjne z dnia 4 listopada 2025 r., podczas gdy NSA w Warszawie jednoznacznie wskazał, że zaskarżalną czynnością jest łącznie ustalenie (naliczenie) wysokości dotacji i jej przekazanie beneficjentowi, a zatem czynność ta nie mogła "uzewnętrznić się" przed dniem dokonania przelewu dotacji, tj. przed dniem 28 listopada 2025 r.;
- 2. art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. — przez bezzasadne odrzucenie skargi jako spóźnionej wskutek błędnego przyjęcia, że skarżący dowiedział się o zaskarżonej czynności w dniu 12 listopada 2025 r. (data odebrania pisma o planowanym potrąceniu) podczas, gdy dniem od którego należało liczyć trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, był dzień 28 listopada 2025 r. — data faktycznego wykonania przelewu bankowego stanowiącego element konkretyzacji zaskarżonej czynności, co oznacza, że skarga złożona w dniu 19 grudnia 2025 r. została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu;
- 3. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. — przez sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się do istoty wskazań NSA oraz wewnętrznie sprzeczne rozstrzygnięcie, w którym Sąd z jednej strony przyznaje, że "przelew bankowy stanowi jedynie czynność materialnotechniczną", z drugiej zaś pomija, że bez wykonania tej "czynności materialnotechnicznej" zaskarżona czynność w ogóle się nie uzewnętrznia i że to właśnie przelew ujawnia beneficjentowi konkretną kwotę faktycznie mu przekazaną;
- 4. art 2 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 184 Konstytucji RP poprzez dokonanie wykładni w sposób sprzeczny z wyrażonymi we wspomnianych przepisach zasadami konstytucyjnymi;
- 5. art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - przez błędne ustalenie zakresu zaskarżalnej czynności, polegające na przyjęciu, że czynność organu kończącą się na wydaniu pisma informacyjnego jest tożsama z czynnością "ustalenia i przekazania dotacji" w rozumieniu art. 47 u.f.z.o. podczas, gdy pismo informacyjne nie stanowi przekazania dotacji, lecz jedynie zapowiedź jej późniejszego przelania;
a nadto, z daleko idącej ostrożności:
- 6. art. 53 § 2 in fine p.p.s.a. — przez jego niezastosowanie i nierozpoznanie skargi pomimo istnienia podstaw do uznania, że ewentualne uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego, który działał w oparciu o jednolite i utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym orzecznictwo Sądu w identycznych sprawach dotyczących tego samego organu.
Strona przeciwna w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie i oddalenie wniosku o koszty postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Przepis ten ustanawia bezwzględną zasadę i wszelkie odstępstwa od niej muszą być interpretowane na zasadzie wyjątku.
W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 190 w związku z art. 153 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wcześniejszym postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2026 r. nie przesądził definitywnie o terminowości wniesienia skargi, lecz nakazał Sądowi pierwszej instancji jednoznaczne ustalenie, w jakiej dacie i z jakiego dokumentu skarżący powziął wiedzę o sposobie i wysokości ustalenia dotacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w ponownym rozpoznaniu sprawy w pełni wywiązał się z tych wytycznych, dokonując szczegółowej analizy akt sprawy i kwestii doręczenia pisma z dnia 4 listopada 2025 r.
W myśl artykułu 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu zaskarżonej czynności. Pismo organu z dnia 4 listopada 2025 r., odebrane przez skarżącego w dniu 12 listopada 2025 roku zawierało wszelkie kluczowe elementy konkretyzujące normę prawną, w tym oznaczenie organu, adresata, podstawę prawną, wyliczenie kwot oraz opis trybu potrąceń. Stanowiło ono pełne i jednoznaczne uzewnętrznienie władczej woli organu w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji. Sam przelew bankowy z dnia 28 listopada 2025 r. stanowił jedynie czynność materialno-techniczną stanowiącą wykonanie wcześniejszego ustalenia. Przyjęcie koncepcji skarżącego, że wiedzę powziął dopiero z chwilą wpływu środków na rachunek, ignorowałoby fakt wcześniejszego oficjalnego doręczenia mu dokumentu wyliczającego te kwoty. Datą pewną powzięcia wiedzy o czynności był zatem dzień 12 listopada 2025 roku.
Liczony od dnia 12 listopada 2025 r. trzydziestodniowy termin upływał w dniu 12 grudnia 2025 roku. Skoro skarżący nadał skargę w placówce pocztowej dopiero w dniu 19 grudnia 2025 roku, uchybił terminowi o siedem dni, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut niezastosowania artykułu 53 § 2 p.p.s.a. Od skarżącego jako podmiotu prowadzącego działalność oświatową wymaga się należytej staranności w dbałości o własne sprawy procesowe, a jego błędne przekonanie co do sposobu liczenia terminu nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej brak winy. Odrzucenie spóźnionej skargi stanowi realizację zasady legalizmu i nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 w związku z artykułem 197 § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.