Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 11 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Gd 45/26 odrzucił skargę J. S. (dalej: skarżący lub strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 2 stycznia 2026 r., nr 2201-IEE.7192.2.371.2025.DW w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie organu zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 stycznia 2026 r. Skarżący tego samego dnia wniósł skargę na ww. postanowienie za pośrednictwem platformy ePUAP. Z uwagi na braki formalne skargi skarżący zarządzeniem z 16 stycznia 2026 r. został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podpisanie skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem jej odrzucenia. Odpis zarządzenia został przesłany stronie drogą elektroniczną i doręczony w dniu 21 stycznia 2026 r. (k. 36). W dniu 21 stycznia 2026 r. skarżący, drogą elektroniczną przesłał do Sądu pismo przewodnie, do którego załączył podpisaną przez siebie - "odpowiedź na skargę".
W ocenie Sądu I instancji podpisanie tego pisma nie czyniło zadość wymogom wskazanym w zarządzeniu. Strona w załączniku nie przesłała bowiem skargi podpisanej podpisem elektronicznym, ale podpisaną w tej formie odpowiedź organu na wniesioną skargę. Zatem Sąd I instancji uznał, że w wymaganym terminie powyższy brak formalny skargi nie został usunięty i na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) odrzucił skargę.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie wnosząc o ponowne zweryfikowanie przesłanego dokumentu oraz uwzględnienie, że działał zgodnie z otrzymanym pouczeniem oraz nie uchybił wyznaczonemu terminowi. W skardze strona wyjaśniła, że przesłany dokument został podpisany profilem zaufanym zgodnie z pouczeniem i w ustawowym terminie. System teleinformatyczny nie poinformował skarżącego, że podpis jest nieważny, nieprawidłowy lub nie został dołączony oraz nie ma możliwości zweryfikowania, czy podpis został prawidłowo odczytany przez system sądu. W kolejnych pismach skarżący wskazuje, że jest osobą z niepełnosprawnością intelektualną popierając to przesłaniem skanu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz, że ma trudności z obsługą systemów teleinformatycznych. W uzupełnieniu do zażalenia pismem z dnia 13 lutego 2026 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko dodatkowo zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie uzupełnił braków formalnych skargi, naruszenie zasady zaufania do organów państwa i zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a. w zw. z art 3 § 1 p.p.s.a.), obciążenie skarżącego negatywnymi skutkami błędnego działania systemu teleinformatycznego oraz naruszenie prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) poprzez formalistyczne potraktowanie czynności strony, która dochowała terminu i wykonała wezwanie i wnosi o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi i przyjęcie jej do merytorycznego rozpoznania. W dalszych pismach kierowanych do WSA w Gdańsku strona powtarza i podtrzymuje rozważania wyrażone w zażaleniu oraz jego uzupełnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślenia wymaga, co nie jest kwestionowane, że skarga strony w rozpoznawanej sprawie została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego, jako załącznik do pisma ogólnego z 21 stycznia 2026 r.
Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zgodnie z art. 12b § 1 p.p.s.a. określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a.
Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2b cytowanej ustawy). Opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym nie skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego stanowiącego załącznik do dokumentu. Przepis art. 46 § 2b p.p.s.a. jednoznacznie przesądza o obowiązku podpisania wszystkich załączników na zasadach art. 46 § 2a tej ustawy. Oznacza to, że zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a., zasady podpisywania przewidziane w ww. przepisie art. 46 § 2a p.p.s.a. dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.
Należy przy tym przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21 (ONSAiWSA 2022, nr 1, poz. 2), wskazał na konieczność odrębnego podpisywania wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego pism oraz załączników do nich. Stwierdził mianowicie, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Natomiast zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku postanowienia, którego braków strona nie w wyznaczonym terminie przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują rygor w postaci odrzucenia tego środka zaskarżenia.
W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie w sposób wskazany w zarządzeniu z 16 stycznia 2026 r. i pouczony o skutkach niezastosowania się do tego wezwania. Przedmiotowe zarządzenie zostało przesłane stronie drogą elektroniczną i prawidłowo doręczone skarżącemu za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 21 stycznia 2026 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie strona przesłała podpisane podpisem elektronicznym pismo - odpowiedź na skargę.
Należy zgodzić się z oceną Sądu I instancji, że skarżący w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braku formalnego skargi w sposób właściwy, to znaczy nie przesłał podpisanej skargi podpisem elektronicznym, ale podpisaną w tej formie odpowiedź organu na wniesioną skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z powyższego wynika jednoznacznie przyczyna odrzucenia skargi strony przez Sąd I instancji. Nie można bowiem uznać, że podpisane elektronicznie pismo stanowiło uzupełnienie braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie.
Należy również zauważyć, że skarżący w przedmiotowym wezwaniu został pouczony o sposobie wykonania wezwania, skutkach niezastosowania się do wezwania i o warunkach wnoszenia pism oraz ich doręczania przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej (pouczenia zawiera 7 punktów). Wskazano między innymi, że "Pismo i załączniki wnoszone w formie dokumentu elektronicznego powinny zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a.).".
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że treść art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a. uniemożliwiała uznanie, że braki formalne skargi zostały przez skarżącego skutecznie usunięte, co w konsekwencji nie pozwalało na nadanie jej – jako wciąż obarczonej brakiem formalnym - dalszego biegu i stanowiło podstawę do jej odrzucenia. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że okoliczności niniejszej sprawy stanowiły podstawę do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W toku niniejszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do nieusunięcia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie.
Z powyższych względów nie było podstaw do uwzględnienia wniesionego zażalenia, co skutkowało jego oddaleniem w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.