Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 12 maja 2026 r., sygn. akt I SPP/Po 22/26 odrzucił zażalenie P. G. (dalej: skarżący) na postanowienie WSA w Poznaniu z 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SPP/Po 22/26 w sprawie ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 21 listopada 2024 r., nr 3001-IEE.7113.325.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dotyczące zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 14 kwietnia 2026 r. o sygn. akt I SPP/Po 22/26 WSA w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie Referendarza sądowego z 27 lutego 2026 r. dotyczące odmowy zmiany wcześniejszego postanowienia referendarza z 16 lipca 2025 r. w przedmiocie prawa pomocy.
Pismem z 4 maja 2026 r. zatytułowanym "odwołanie" wnioskodawca zaskarżył postanowienie Sądu z 14 kwietnia 2026 r., domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy.
W ocenie Sądu I instancji treść "odwołania" wskazuje, iż jest to zażalenie na ww. postanowienie Sądu z 14 kwietnia 2026 r. Wnioskodawca wniósł zatem zażalenie na postanowienie, które jest niezaskarżalne. Postanowienie wydane w trybie art. 260 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu, o czym wnioskodawca został pouczony. Zaskarżenie zatem niezaskarżalnego postanowienia sprawia, że wniesione zażalenie podlegało odrzuceniu, zgodnie z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie z 12 maja 2026 r. wniósł skarżący podnosząc, że Sąd bezprawnie odrzucił jego zażalenia a także, że został pozbawiony prawa do obrony swoich praw i interesów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny dopuszczalności wniesienia środka odwoławczego od postanowienia Sądu I instancji o utrzymaniu w mocy postanowienia Referendarza sądowego z 27 lutego 2026 r. w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym postanowieniu z 12 maja 2026 r. WSA w Poznaniu trafnie uznał, że zażalenie skarżącego na postanowienie z 14 kwietnia 2026 r. było niedopuszczalne.
Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, które to czynności przykładowo zostały wymienione w § 2 ww. przepisu. Z kolei zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a. od postanowienia referendarza stronie przysługuje sprzeciw do właściwego sądu administracyjnego, który orzeka jako sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 2 i 3 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje żaden środek odwoławczy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ ani art. 194 § 1 p.p.s.a., ani żaden inny przepis szczególny ustawy nie przewiduje możliwości zaskarżenia tego orzeczenia zażaleniem.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany przez Referendarza sądowego w dniu 27 lutego 2026 r. Skarżący nie zgodził się z tym postanowieniem, składając od niego sprzeciw. Sprzeciw ten został następnie rozpoznany przez WSA w Poznaniu, który postanowieniem z 14 kwietnia 2026 r. utrzymał w mocy postanowienie Referendarza sądowego z 27 lutego 2026 r. na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. WSA orzekał jako sąd drugiej instancji. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu – przez Referendarza sądowego i przez WSA w Poznaniu. Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji uprawnienia do złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, więc WSA prawidłowo uznał, że zażalenie skarżącego było niedopuszczalne i z tego powodu, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., podlegało odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.