Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) postanowieniem z dnia 8 maja 2026 r., sygn. akt VIII SA/Wa 879/25 odrzucił skargę G. A. E. Sp. z o.o. w B., A. E. T. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 30 września 2025 r. nr 126/PB/25 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich.
Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 grudnia 2025 r. G. A. E. Sp. z o.o. w B., A. E. T. Sp. z o.o. w B. (dalej: skarżące Spółki) zostały wezwane do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1729 złotych - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W zakreślonym terminie skarżące wystąpiły o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych (pisma z dnia 22 grudnia 2025 r.).
Postanowieniem z 13 lutego 2026 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 275/25 WSA w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego tut. Sądu z 20 stycznia 2026 r. o odmowie przyznania A. E. T. sp. z o.o. z siedzibą w B. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z kolei postanowieniem z 13 lutego 2026 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 276/25 WSA w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego tut. Sądu z 22 stycznia 2026 r. o odmowie przyznania G. A. E. sp. z o.o. w B. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Następnie pismami z 20 lutego 2026 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 16 lutego 2026 r., skarżące zostały solidarnie wezwane do wykonania prawomocnego zarządzenia z 10 grudnia 2025 r. - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania do usunięcia ww. braku fiskalnego skargi zostały doręczone skarżącym w dniu 23 lutego 2026 r. W zakreślonym terminie (który upływał 2 marca 2026 r.) skarżące nie dokonały wpłaty należnego wpisu sądowego.
WSA w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 maja 2026 r. na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) ponieważ skarżące nie uiściły wymaganego wpisu sądowego. Ponadto WSA wskazał, że ponowne złożenie przez skarżące, pismem z 2 marca 2026r., wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych (VIII SPP/Wa 24/26 oraz VIII SPP/Wa 25/26) nie ma wpływu wynik sprawy.
Na powyższe postanowienie G. A. E. Sp. z o.o. w B., A. E. T. Sp. z o.o. w B. złożyły zażalenia wnosząc o uchylenie postanowienia WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2026 r. i o przyznanie zwolnienia zgodnie z wnioskiem strony i dalsze procedowanie skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciły naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu oraz naruszenie art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że Sąd I instancji w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII z dnia 16 lutego 2026 r. pismami z 20 lutego 2026 r. wezwał skarżących do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII z dnia 10 grudnia 2025 r. wzywającego do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 1729 zł pod rygorem jej odrzucenia. Skarżące Spółki nie zostały zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego i miały obowiązek ten wpis uiścić. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął 2 marca 2026 r. Skarżące w zakreślonym terminie wpisu nie uiściły.
Należy zauważyć, że jakkolwiek strona ma prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, a obowiązkiem sądu administracyjnego jest jego rozpoznanie – należy pamiętać, że jeżeli w obrocie prawnym pozostaje prawomocne rozstrzygnięcie sądu w tym przedmiocie ma ono charakter wiążący dla strony i sądu, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.).
Argumentacja przedstawiona w zażaleniu skupia się na braku możliwości uiszczenia wpisu przez skarżące, nie kwestionując jednak faktu nieopłacenia skargi. W związku zaś z odmową przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, ewentualny brak zdolności finansowych skarżących do uiszczenia wpisu sądowego pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości odrzucenia skargi przez Sąd I instancji. Tym samym nie doszło do pozbawienia strony prawa do sądu, bowiem w sytuacji nieuwzględnienia wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, na stronie skarżącej spoczywają obowiązki ponoszenia kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie, zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.