Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 2 marca 2026 r., sygn.. akt III SA/Kr 1733/25 odmówił Ł. W. wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 października 2025 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na zakres i charakter zaskarżonego aktu, jednocześnie podkreślając, że wniosek ten nie zawiera uzasadnienia. Ponadto Sąd zaznaczył, że postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną przesądza kwestię dopuszczalności dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie przyznaje natomiast skarżącemu praw, ani nie nakłada na niego żadnych obowiązków.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze am.) - dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15).
Przedmiotem wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2023, uwagi do art. 61).
Mając na uwadze powyższe zauważyć należy, co słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. Sąd pierwszej instancji nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem przedmiotem skargi do sądu jest akt – postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Postanowienie to nie wywiera skutków prawnych dla skarżącej, które podlegałyby wykonaniu, co zresztą zostało w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji trafnie dostrzeżone.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.