Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej WSA w Gliwicach) wyrokiem z dnia 2 marca 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 111/26 oddalił skargę F. Sp. z o.o. w C. (dalej: skarżąca Spółka) na rozstrzygnięcie Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 16 stycznia 2026 r. nr SCP-IV-5.704.9.15.2025.AŁ w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 1 kwietnia 2026 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w imieniu skarżącej Spółki wniósł profesjonalny pełnomocnik za pośrednictwem operatora pocztowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 25 maja 2026 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wskazał, że odpis wyroku WSA w Gliwicach z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 1 kwietnia 2026 r. Ustawowy, 30-dniowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej (art. 177 § 1 i 2 p.p.s.a.) upływał z dniem 4 maja 2026 r. (z uwagi na to, że 1 i 3 maja to dni ustawowo wolne od pracy). Uchybienie powyższemu terminowi nastąpiło z przyczyn całkowicie niezależnych od skarżącej oraz: jej pełnomocnika, noszących znamiona braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. W dniu 4 maja 2026 r. (w ostatnim dniu terminu) u ustanowionego w sprawie adwokata nastąpiło nagłe i gwałtowne pogorszenie; stanu zdrowia, które całkowicie uniemożliwiło mu wykonywanie obowiązków zawodowych, w tym sfinalizowanie, podpisanie oraz nadanie skargi kasacyjnej w placówce pocztowej lub za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Niezdolność do pracy trwała nieprzerwanie od 4 do 17 maja 2026 r. i została stwierdzona orzeczeniem lekarskim - zaświadczeniem ZUS wystawionym w dniu 7 maja 2026 r. przez lekarza medycyny pracy. l
Następnie WSA w Gliwicach w dniu 26 maja 2026 r. przekazał akta sprawy ze skargą kasacyjną oraz wnioskiem o przywrócenie terminu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie podnieść należy, że ustawa z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027 (Dz. U. 2025 r., poz. 1733, dalej: ustawa wdrożeniowa) reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.).
W określonych w ustawie wdrożeniowej zasadach wnoszenia oraz rozpoznawania środków zaskarżenia w przypadkach, o których mowa w jej art. 73 ust. 1 oraz art. 74 – w odniesieniu/porównaniu do zasad wynikających z p.p.s.a. - m.in. skrócone zostały terminy do wniesienia skargi oraz skargi kasacyjnej, wprowadzono termin do rozpatrzenia skargi kasacyjnej, a także przewidziano tryb jej wniesienia bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe rozwiązania zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów p.p.s.a.
Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca lub właściwa instytucja pośrednicząca lub zarządzająca może wnieść skargę kasacyjną, bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Do skargi kasacyjnej stosuje się odpowiednio art. 73 ust. 3, 4, 6 i 7 tej ustawy, przy czym przepisy te zawierają regulację dotyczącą trybu wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie obowiązku wniesienia w oryginale lub uwierzytelnionej kopii kompletnej dokumentacji w postaci wyszczególnionych w przepisie dokumentów – ust. 3 i 4. Natomiast zgodnie z art. 73 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej wniesienie skargi po terminie 14 dni (pkt 1 i 2) powoduje odrzucenie takiej skargi.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że skargę kasacyjną należy wnieść bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 14 dni od doręczenia rozstrzygnięcia sądu z uzasadnieniem.
Zgodnie zaś z art. 176 ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. dotyczące aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.
Zatem w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik Spółki nie złożył skargi kasacyjnej w terminie. Jak wynika z akt sprawy odpis zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem został doręczony profesjonalnemu pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 1 kwietnia 2026 r. Oznacza to, że 14 dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (bezpośrednio) upływał w dniu 15 kwietnia 2026 r. Natomiast jak wynika z akt sprawy skarga kasacyjna została przesłana przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego kasacyjnie za pośrednictwem operatora pocztowego dopiero w dniu 25 maja 2026 r. i to za pośrednictwem WSA w Gliwicach, a nie jak wskazuje ww. przepis bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Następnie w dniu 26 maja 2026 r. WSA w Gliwicach przekazała niniejszą skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec tego za datę wniesienia skargi kasacyjnej uznać należy 26 maja 2026 r. dzień przekazania jej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przez Sąd pierwszej instancji. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało uznać zatem, że skarga kasacyjna została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego po terminie.
Pełnomocnik Spółki występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powołał się na brak swojej winy w uchybieniu terminu do jej złożenia. Wskazał, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn całkowicie niezależnych od skarżącej oraz jej pełnomocnika, noszących znamiona braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. W dniu 4 maja 2026 r. u ustanowionego w sprawie adwokata nastąpiło nagłe i gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia, które całkowicie uniemożliwiło mu wykonywanie obowiązków zawodowych, w tym sfinalizowanie, podpisanie oraz nadanie skargi kasacyjnej w placówce pocztowej lub za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Niezdolność do pracy trwała nieprzerwanie od 4 do 17 maja 2026 r. i została stwierdzona orzeczeniem lekarskim - zaświadczeniem ZUS wystawionym w dniu 7 maja 2026 r. przez lekarza medycyny pracy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powoływane przez pełnomocnika argumenty we wniosku o przywrócenie terminu nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, zaś odpowiedzialność za powstałe uchybienie ponosi pełnomocnik profesjonalny. Należy przede wszystkim wskazać, że zgodnie z zaświadczeniem lekarskim niezdolność do pracy pełnomocnika skarżącego która trwała od 4 maja do 17 maja 2026 r. Niezdolność ta zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie miała wpływu na terminowe złożenie skargi kasacyjnej bowiem ostatnim dniem na jej złożenie był dzień 15 kwietnia 2026 r., a nie jak wskazuje skarżący 4 maja 2026 r. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej tj. od 1 kwietnia 2026 r. do 15 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącego nie wskazywał na jakiekolwiek problemy zdrowotne.
W świetle tych okoliczności można przyjąć, że po stronie pełnomocnika istniała zatem możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Nie można przedłożonego przez pełnomocnika spółki zaświadczenia lekarskiego uznać za dowód mający wykazać niemożność wniesienia przez niego skargi kasacyjnej.
W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o interesy strony, którą reprezentował. Nie budzi wątpliwości, że od profesjonalnego pełnomocnika występującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oczekuje się należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy przed sądem, a wszelkie uchybienia pełnomocnika w tym zakresie obciążają mocodawcę. W rezultacie brak rzetelnego działania pełnomocnika uzasadnia odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Pełnomocnik ten, podejmując czynności procesowe na rzecz swojego mocodawcy, winien dołożyć wszelkich wysiłków, aby czynności te przeprowadzić z dołożeniem należytej staranności. To bowiem na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Podkreślić należy, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych.
W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić zatem należy, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o interesy strony, którą reprezentował.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
Wobec oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skargę kasacyjną należało odrzucić, działając na podstawie art. 74 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, o czym orzeczono w pkt 2 postanowienia.
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.