Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3455/24 oddalił skargę K. H. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 lipca 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie:
- - art. 24 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.) – zwanej dalej "u.s.u.s." poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż nie doszło do przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi, pomimo iż fakt taki nastąpił,
- - art. 33 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505) - dalej: "u.p.e.a" poprzez brak uwzględnienia uzasadnionego zarzutu dotyczącego podstawy prowadzonego postępowania, brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego poprzez w istocie pominięcie przedstawionego zaświadczenia z ING Bank Śląski S.A. iż dla skarżącego nie jest prowadzony rachunek, który miał być przedmiotem zajęcia;
- - art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." oraz art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., polegające na braku wszechstronnej oceny przez Sąd pierwszej instancji kwestii okresu istnienia rachunku skarżącego w aspekcie bezskuteczności zajęcia tego rachunku w okresie po 24 listopada 2020 r. i w konsekwencji odmiennego liczenia okresu przedawnienia niż uczynił to organ administracji.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., choć skarżący nie dokonał ich prawidłowego przyporządkowania.
Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w stosunku do tego zarzutu brak jest w skardze kasacyjnej stosownego uzasadnienia. Skarżący nie precyzuje, na czym naruszenie tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji miałoby polegać, w konsekwencji nie wykazując wpływu naruszenia tych przepisów na wynik sprawy. Natomiast przepis art. 135 p.p.s.a. ma zastosowanie tylko w razie uwzględnienia skargi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, bowiem Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów postępowania należało uznać na niezasadne.
Odnosząc się do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, należało wskazać, że zasady przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wynikają z regulacji art. 24 ust. 4-6 u.s.u.s. Od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. termin przedawnienia należności z tytułu składek wynosił 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne, przy czym określone ustawowo okoliczności mogły wpłynąć na bieg terminu przedawnienia. Natomiast z dniem 1 stycznia 2012 r. weszły w życie przepisy ustawy z poprzedzającego go postanowienia od dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378) zmieniające brzmienie art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r.) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat.
Należy jednak zaznaczyć, iż zgodnie z art. 27 tej ustawy do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (5 letni okres przedawnienia), z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r.
Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
W związku z powyższym czynnościami zmierzającymi bezpośrednio do wyegzekwowania zaległych należności były czynności związane z zawiadomieniem skarżącego o toczących się postępowaniach egzekucyjnych względem jego osoby. Z akt sprawy wynika, że skarżący został zawiadomiony o podjęciu przez organ czynności zmierzających do uzyskania zaległych należności w odniesieniu do całego okresu zaległości, które to organ istotnie wskazał w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2024 r. W związku z tym należało przyjąć, że przedawnienie w stosunku do należności za cały sporny okres nie nastąpiło, bowiem czynności organu mające na celu wyegzekwowane należności spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Co istotne, skarżący w złożonej skardze kasacyjnej nie wskazuje, dlaczego należności te miałby nie ulec przedawnieniu. Niejako poza kontrolą Sądu pozostaje kwestia wskazanych w treści złożonego środka odwoławczego dwóch tytułów wykonawczych wystawionych za sporne okresy, gdyż nie było to przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku.
Pomijając fakt, że jawi się to jako zarzut w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w tym przedmiocie przed organem, nie zaś przed sądem administracyjnym, kwestię tę skarżący podnosi dopiero na etapie złożenia skargi kasacyjnej, nie precyzując w tym zakresie żadnego uzasadnionego zarzutu, a niejako nadmieniając o tym fakcie w jej uzasadnieniu.
W związku z tym za niezasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 24 ust. 4 u.s.u.s.
Również zarzut odnoszący się do okoliczności posiadania rachunku bankowego nie znajduje podstaw do jego uwzględnienia. W odniesieniu do istotnej kwestii, jaką jest przedawnienia należności z uwagi na zamkniecie rachunku bankowego, który był przedmiotem zajęcia egzekucyjnego, kluczowy pozostaje fakt, że skarżący rachunek bankowy posiadał w momencie skierowania tego zajęcia, które okazało się skuteczne. Rachunek ten był prowadzony od 6 listopada 2015 r. do dnia 24 listopada 2020 r. w ING Banku Śląskim, na co wskazuje sam skarżący w uzasadnieniu skargi. Dla okresu zawieszenia nie mają znaczenia okoliczności w jaki sposób prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i czy czynności egzekucyjne podejmowane przez organ były prawidłowe, efektywne i skuteczne. To że z rachunku nie uzyskano żadnych środków oraz to, że rachunek ten pozostał zamknięty, pozostaje bez wpływu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia, bowiem dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego, co sprowadza się do uznania tej czynności organu, jako czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności.
Tym samym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.