Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2667/23 oddalił skargę S. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 września 2023 r. nr 145/2023 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniósł S. S. zaskarżając ten wyrok w całości:
- I. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarżący kasacyjnie zarzucił:
- - naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2022 r.) oraz § 24 ust. 7 pkt 1 w zw. z § 22 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 759 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie oraz poprzedzających go decyzji.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie podkreślił, że w przepisach rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 1306.2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. wymienione zostały przypadki które mogą zostać uznane jako "siła wyższa" i "nadzwyczajne okoliczności" i wystąpienie ich może zwolnić beneficjenta z realizacji zobowiązań wynikających z przyznanej pomocy. Skarżący kasacyjnie wskazał, że niedotrzymanie terminu na uzupełnienie wykształcenia przez beneficjenta po ponad 41 miesiącach było spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, zaś organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Przed przystąpieniem do oceny trafności zarzutów kasacyjnych, ze względu na sposób ich sformułowania, konieczne jest przypomnienie, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest podstawami skargi kasacyjnej. To wnoszący skargę kasacyjną określa granice kontroli orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zauważyć również należy, że artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
We wniesionej skardze kasacyjnej jej autor podniósł wyłącznie jeden zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz § 24 ust. 7 pkt 1 w zw. z § 22 ust. 5 rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Zarzut ten należy uznać za niezasadny.
Należy zauważyć, że uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania (niezastosowania) przepisu prawa materialnego – autor skargi kasacyjnej musi wykazać, że sąd, stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Co do zasady nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano skutecznie równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie, co też ma miejsce w niniejszej sprawie. Błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości.
Oceniając powołany zarzut skargi kasacyjnej - autor tego środka zaskarżenia nawet nie podjął próby zakwestionowania ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organ administracyjny i zaakceptowanych w dalszej kolejności przez Sąd I instancji. Nie powołał żadnych zarzutów procesowych dotyczących ustalenia stanu faktycznego sprawy. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest przyjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny ustaleń w zakresie stanu faktycznego dokonanych przez organy administracyjne i zaakceptowanych następnie przez Sąd w zaskarżonym wyroku.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej również nie wynika na czym polegało naruszenie zarzucanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej kwestionuje jedynie, że organy nie uwzględniły wystąpienia "siły wyższej" i "nadzwyczajnych okoliczności" które to przypadki mogły zwolnić beneficjenta z realizacji zobowiązań wynikających z przyznanej pomocy. Natomiast brak jest zarzutu który wskazywałby na naruszenie jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego w tym zakresie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano się ogólne na rozporządzenie nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej [...] (Dz. Urz.UE.L nr 347 poz. 549 z późn. zm.), nie precyzując, który przepis tego rozporządzenia został w ocenie autora skargi kasacyjnej błędnie zinterpretowany. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic skargi kasacyjnej.
Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej, czy też poprawianie jej niedokładności.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 2700 zł orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 pkt 6 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).