Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści i wyszukiwarka

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 14 lipca 2026 r., sygn. akt I GSK 1284/25

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
sędzia NSA Beata Sobocha-Holc przewodniczący
sędzia NSA Bogdan Fischer przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Joanna Kolanowska przewodniczący
Rozpoznanie
w dniu 14 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 lipca 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 139/25
Sprawa
w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej

Sentencja

  1. 1. oddala skargę kasacyjną,
  2. 2. zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz M. S. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 8 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 139/25 po rozpoznaniu skargi M. S., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Strzyżowie z dn. [...] sierpnia 2024 r. nr [...] i zasądził od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącej M. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy

W dniu 30 czerwca 2023 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Strzyżowie wpłynął wniosek Beneficjentki o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2023. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej sprawy, wydał decyzję nr [...], mocą której przyznał Beneficjentce płatność ekologiczną na rok 2023 w łącznej wysokości 1 137,02 zł; do pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji w wysokości 1 137,02 zł, w tym przyznał kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2023 w łącznej wysokości 189,50 zł, natomiast odmówił przyznania płatności ekologicznej na rok 2023. Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2024r. nr [...] Kierownik BP ARiMR przyznał Beneficjentce płatność ekologiczną na rok 2023 w łącznej wysokości 1 137,02 zł; do pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji w wysokości 1 137,02 zł, w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2023 w łącznej wysokości 189,50 zł, natomiast odmówił przyznania płatności ekologicznej na rok 2023.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2025r. nr [...] Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego stanowisko, że łączna powierzchnia zadeklarowana w ramach płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w roku 2023 wyniosła 8,26 ha, a złożony wniosek był wnioskiem kontynuacyjnym. Do części deklarowanych działek (o pow. 7,63 ha) zobowiązanie zostało podjęte w dniu 15 marca 2018 r. (dotyczy to działek ew. nr [...]) – i w tej części wygasło w dniu 14 marca 2023 r., dlatego zasadnie odmówiono Beneficjentce przyznania płatności. Natomiast do działki ew. nr 711/4 o pow. 0,63 ha zobowiązanie podjęto w dniu 15 marca 2019 r. i było ono aktywne, dlatego do płatności w roku 2023 uwzględniona została powierzchnia 0,63 ha deklarowana w ramach pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji. Organ uznał, że o ile nie można przypisać Beneficjentce złej wiary, to na podstawie samego złożonego wniosku, bez konfrontacji z innymi dokumentami, nie można było stwierdzić, że wniosek ten jest obarczony błędem oczywistym.

Organ nie mógł stwierdzić czy deklaracja we wniosku jest poprawna, czy do działek aktywne jest zobowiązanie i czy zobowiązanie to nie wygasło. Do takiej weryfikacji organ potrzebuje systemu IACSplus i porównania deklaracji rolnika w pierwszym roku podjętego zobowiązania z aktualnie złożoną deklaracją, dlatego też w ocenie organu błąd, który popełniła wnioskodawczyni, nie może być rozpatrywany w kategoriach błędu oczywistego.

Następnie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z 8 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 139/25 ją uwzględnił i uchylił decyzję organu obu instancji. Sąd I instancji wskazał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ kontrolowane decyzje wydano z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaistniały zatem, określone w przepisach art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 329 ze zm.), przesłanki do ich uchylenia.

W ocenie Sądu, niewłaściwa jest dokonana przez orzekające w niniejszej sprawie organy wykładnia powyższego przepisu, zawężająca rozumienie pojęcia "błędu oczywistego" do takiego błędu, który ujawnia się bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku przez organ. Wyjaśnił, że możliwość popełnienia oczywistego błędu dopuszczona została przez ustawodawcę, niezależnie od tego, że beneficjenci podpisując wniosek o płatność oświadczają, że znane są im zasady przyznawania płatności oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy i obowiązki. Nie ma też znaczenia w niniejszej sprawie, że plan działalności ekologicznej został złożony kilka miesięcy po złożeniu wniosku, bowiem niewątpliwie oba te dokumenty zostały złożone do organu I instancji przed wydaniem decyzji, a zatem powinny być uwzględnione w dacie podejmowania rozstrzygnięcia.

Oznacza to, że proste ich porównanie powinno wzbudzić wątpliwości organu co do rzeczywistej intencji wnioskodawczyni. Na takie wątpliwości zresztą organy wskazywały, było to nawet powodem uchylenia pierwotnie wydanej decyzji. Mimo zaleceń wydanych przez organ odwoławczy w decyzji z [...] lipca 2024r., aby umożliwić stronie wyjaśnienie nieprawidłowości i dokonać weryfikacji sprawy w aspekcie art. 4 Rozporządzenia nr 809/2014, rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji ich nie wykonał. Niezrozumiała jest wobec tego zmiana stanowiska organu odwoławczego i uznanie obecnie, że brak działań w kierunku wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie nie narusza prawa. Zdaniem Sądu I instancji, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest niezbędne dla wydania prawidłowej decyzji, a z uwagi na to, że postępowanie o przyznanie płatności wszczynane jest na wniosek, to żądanie zawarte w tym wniosku wyznacza przedmiot postępowania i w konsekwencji zakres okoliczności podlegających wyjaśnieniu. Ustalenie więc rzeczywistej intencji strony ma pierwszorzędne znaczenie, a uchybienie w tym zakresie narusza przepisy art. 6 i art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Następnie organ zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 8 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 139/25, zarzucając mu:

  1. I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 329 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a", naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi na decyzję w sytuacji podczas gdy Sąd błędnie ocenił stan faktyczny sprawy tj. uznał, iż brak jest działań po stronie skarżącego w kierunku wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie podczas gdy bezcelowym było prowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego z uwagi na fakt, iż termin na złożenie zmiany do wniosku nie podlega przywróceniu co wynika z art. 60 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
  2. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przez WSA art. 145 ust. 1 lit. a p.p.s.a. poprzez naruszenie przepisów prawa materialnego,które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie. Naruszono przepis art. 4 Rozporządzenia (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2024 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnych zgodności Dz. U. UEL2014.227.69 z późn zm.) poprzez przyjęcie w zaistniałej sytuacji błędu oczywistego podczas gdy błąd oczywisty jest wówczas gdy może być ujawniony bez żadnych dodatkowych informacji od Wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku przez organ w sytuacji gdy wniosek skarżącej po przeprowadzeniu rutynowej weryfikacji i bez przeprowadzenia dodatkowej kontroli systemowej nie mógł być wykryty jako błąd oczywisty.

Uzasadniając stawiane zarzuty organ wniósł o:

  1. 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu
  2. 2) Administracyjnego w Rzeszowie do ponownego rozpoznania w całości na postawie art. 185
  3. 3) zasądzenie od Wnioskodawcy na rzecz skarżącego kosztów postępowań, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.
  4. 4) Na podstawie art. 176 & 2 p.p.s.a. oświadczam, że zrzekam się przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a skarżący nie zażądał jej przeprowadzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić sąd pierwszej instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą i powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1688/07, te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej.

Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej, czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. I OSK 1420/14, tamże).

Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu).

Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany.

Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006 r., sygn. akt I OSK 459/06, tamże).

Związanie sądu kasacyjnego zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej oznacza zatem, że sąd ten - co do zasady - nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania pierwszoinstancyjnego poza granicami zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować.

Odnosząc się generalnie do obu podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, żaden z nich nie został sformułowany w sposób odpowiadający powyższym wymogom prawa. W punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej wskazał podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. oraz powiązał ją jedynie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zawiera on wskazanie, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku uwzględnienia skargi ze względu na stwierdzone inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Unormowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest przepisem kompetencyjnym - dającym sądowi administracyjnemu możliwość podejmowania przewidzianych prawem rozstrzygnięć oraz "wynikowym" - mówiącymi o tym, jaki może być wynik sprawy.

Jego naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym, a zatem wymieniony we wskazanym zarzucie przepis nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z 11 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2674/16, z 26 września 2018 r. sygn. akt II OSK 104/18, z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 970/15; z 4 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2387/12; z 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2054/14, tamże). Przepisy ten można naruszyć jedynie w powiązaniu z wyraźnie wskazanymi przepisami postępowania. Dopiero bowiem naruszenie konkretnych przepisów postępowania może doprowadzić do konieczności uwzględnienia skargi. Co prawda wskazano skonkretyzowany przepis ustawy o Planie Strategicznym - art. 60 ust. 4, który zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszono, jednakże nie wskazano na czym te naruszenia miały polegać, uwzględniając postanowienia art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Również autor skargi kasacyjnej formułując zarzut zawarty w punkcie drugim petitum skargi kasacyjnej nie sprostał, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymogom stawianym przez przepisy art. 174 i 176 p.p.s.a. Jak była wyżej mowa, art. 145 § 1 p.p.s.a. stanowi normę "wynikową", która nie może stanowić samodzielnej podstawy stawianego zarzutu, w którym organ błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie. Autor skargi kasacyjnej w treści zarzutu wskazał, że w jego ocenie naruszono przepis art. 4 Rozporządzenia (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2024 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnych zgodności Dz. U. UEL2014.227.69 z póżn zm.), jednakże nie przedstawił żadnej z form naruszenia prawa wymienionego w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej uznał bowiem, że sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował wskazane w tym zarzucie przepisy p.p.s.a., a nie przepis art. 4 Rozporządzenia (UE) nr 809/2014. W odniesieniu do tego ostatniego przepisu nie wskazał on żadnej z form naruszenia prawa art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i poprzestał jedynie na wskazaniu że doszło do jego naruszenia.

Reasumując, wniesiona skarga kasacyjna jest tak naprawdę zbiorem ogólnych uwag do sprawy, jednak bez precyzyjnego wyjaśnienia, na czym miało polegać naruszenie wymienionych w niej przepisów. Uzasadnienie wszystkich zarzutów kasacyjnych nie niweluje w żaden sposób wskazanych powyżej braków, a także nie zawiera wymaganej argumentacji na poparcie zarzutów. Znajdują się w nim jedynie własne opinie i twierdzenia skarżącego kasacyjnie będące w opozycji do ustalań WSA, nie zawierające żadnego przedstawienia na czym dane naruszenie miałoby polegać, w czym się przejawiać oraz - w odniesieniu do kwestii procesowych - próby uprawdopodobnienia istotności wpływu naruszenia na wynik sprawy. Taka konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej, nie może być uznana za prawidłową, nie mieści się w ramach art. 174 p.p.s.a i w konsekwencji nie być skuteczna. Braki w tym zakresie nie dają NSA podstaw do kontroli skarżonego wyroku, bowiem sąd drugiej instancji nie może domniemywać zakresu i kierunków weryfikacji wyroku objętego skargą.

Oznacza to, że rozpoznawana skarga kasacyjna nie wskazuje podstaw kasacyjnych, nie formułuje prawidłowo zarzutów oraz poprawnie ich nie uzasadnia. Sąd drugiej instancji wskazuje, że sformułowanie zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienie, co wynika z przytoczonej wyżej treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., to warunki konieczne skargi kasacyjnej.

Stan taki, wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), powodował niemożność dokonania merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera stanowisko Sądu I instancji zawarte w zaskarżonym wyroku odnośnie stwierdzonego w nim błędnego zawężenia przez organ rozumienia pojęcia "błędu oczywistego", o jakim mowa w art. 4 Rozporządzenia nr 809/2014. Unormowania poświęcone Wspólnej Polityce Rolnej mają charakter zharmonizowany. To prawo unijne determinuje zasady przyznawania rolnikom płatności, gwarantując respektowanie przyjętych na wspólnym rynku Unii Europejskiej zasad. W takiej sytuacji obowiązkiem sądu krajowego, kierującego się dyrektywą lojalnej współpracy, o której mowa w art. 4 ust. 3 TUE jest uwzględnienie regulacji unijnej z urzędu. Tego rodzaju mechanizm prowspólnotowej wykładni akceptowany jest w orzecznictwie NSA (zob. np. wyrok NSA z 28 października 2011 r., I FSK 1628/10, tamże). Pojęcie oczywistego błędu, którym ów przepis się posługuje należy do niedookreślonych i musi zatem być interpretowany w okolicznościach danego przypadku.

Występująca w tej sprawie rozbieżność pomiędzy treścią deklaracji zawartej w treści wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na 2023 r., z planem działalności ekologicznej, powinna zostać wyjaśniona przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Ustawodawca niewątpliwie zmodyfikował - względem przepisów k.p.a. - obowiązujące w sprawach dotyczących płatności w rolnictwie reguły postępowania. Nie uchylił jednak obowiązku organów dbania o należyty przebieg postępowania, wynikającego z powinności stania na straży praworządności, wyrażonej w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym. W tym zakresie przepis powiela treść normatywną art. 7 k.p.a., zobowiązującego organy do zapewnienia zgodności z prawem czynności podejmowanych w toku postępowania. Dostrzegając zatem wady czynności procesowych organy powinny dążyć do ich usunięcia i przywrócenia stanu zgodnego z prawem (zob. wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r., I GSK 409/21, tamże). Ignorując tę powinność organy dopuszczają się błędu w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 809/2014.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 118).

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.