Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 14 maja 2026 r., sygn. akt III SA/Wr 519/25, oddalił skargę W. S. (dalej: albo skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 4 listopada 2025 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skargę kasacyjną od powołanego wyżej wyroku wniósł skarżący, a zaskarżając orzeczenie w całości, wniósł o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego, do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej. Uzasadniając złożony wniosek wskazał, że przez brak wstrzymania egzekucji administracyjnej skarżącemu może zostać wyrządzona znaczna szkoda majątkowa, skutkująca nawet niewypłacalnością i ogłoszeniem upadłości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.2026.143; dalej: p.p.s.a.) wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji (postanowienia), jeżeli nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu).
Instytucja unormowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy zatem tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 714/08). Do wykonania nie kwalifikują się natomiast te akty prawne, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nich określonych nie wymagają czynności ze strony ich adresatów.
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jest to postanowienie, które nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie wykonania obowiązku. Stanowi ono rozstrzygnięcie proceduralne i jako takie nie wywiera skutku w sferze wykonalności decyzji. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, stwierdzić należy, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, jak również nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego sprowadzałoby się bowiem do zawieszenia aktu niewywołującego skutków materialnoprawnych.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.