Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 82/25 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę G. E. N. Sp. z o. o. sp. k. w Białymstoku na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z 16 stycznia 2025 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.
Skarżący zaskarżył skargą kasacyjną powyższy wyrok w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie następujących przepisów prawa:
- - art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie że nie zachodzą przesłanki do przyznania stronie płatności za 2017 r., podczas gdy z okoliczności sprawy i akt wynika, że w przedmiotowej sprawie zaszła siła wyższa uniemożliwiająca spółce realizację zaplanowanych koszeń, a spółka utraciła dochody przed wystąpieniem siły wyższej, art. 155 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że zachodzi słuszny interes strony pozwalający na zmianę decyzji zgodnie z wnioskiem, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie, że decyzja została wydana prawidłowo pomimo tego że została podjęta z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, a także przy dowolnej ocenie materiału dowodowego, prowadzącego do ustalenia, że spółka nie spełniła przesłanek uzyskania płatności za 2017 r., nie wypełniła celów społecznych programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, nie wykazała utraconych dochodów i nie wykazała słusznego interesu, a także art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów wydanych w pierwszej i drugiej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna, dlatego że podniesione w środku odwoławczym zarzuty nie potwierdziły tezy o niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że uregulowany w art. 155 k.p.a. tryb uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej może być uruchomiony zarówno w stosunku do aktów niewadliwych, jak i dotkniętych wadami niekwalifikowanymi. Nie jest jednak dopuszczalne, by na tej podstawie ponownie rozpoznano merytorycznie sprawę w jej całokształcie, jakby to miało miejsce w kolejnej instancji. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a. nie ma miejsca na ponowne przeprowadzenie całego postępowania administracyjnego w danej sprawie.
Skutkiem uwzględnienia opartego na tym przepisie żądania nie może być podważenie ustaleń dokonanych w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną; w przeciwnym razie dochodziłoby do naruszenia wynikającej z art. 16 k.p.a. zasady trwałości takiej decyzji. Kwestie, które strona w tej sprawie podnosiła mogły stanowić postępowania odwoławczego. Natomiast w tej sprawie od decyzji ostatecznej, której dotyczył złożony na podstawie art. 155 k.p.a. wniosek odwołania nie wniesiono.
Konsekwencją rezygnacji z wniesienia odwołania jest utrwalenie stanowiska organu w zakresie przysługujących stronie uprawnień. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, interes strony, o którym stanowi przepis art. 155 k.p.a. nie może sprowadzać się do podważania prawidłowości decyzji ostatecznej. Zarzut naruszenia tego przepisu okazał się zatem nieuzasadniony.
Z podobnych powodów niezasadne są również podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a skupione wokół kwestii prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń w zakresie przesłanek uzyskania przez spółkę płatności. Przepisy te nie mogły bowiem służyć w trybie art. 155 k.p.a. do stwierdzenia innych faktów niż pierwotnie ustalone. Niezależnie od tego dostrzec należy, że organ, a następnie Sąd pierwszej instancji zmierzyły się z argumentacją strony skarżącej i rzetelnie oraz przekonująco wyjaśniły niezasadność jej żądania.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również istotę regulacji art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014. W odniesieniu do tego przepisu strona podniosła wprawdzie zarzut błędnej wykładni, ale w istocie kwestionowała prawidłowość zastosowania tego przepisu i dokonanych przez organ ustaleń. Za pomocą tak sformułowanego zarzutu nie było to jednak możliwe.
Ostatnia grupa zarzutów dotyczyła przepisów art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., które nie zostały naruszone. Sąd bowiem orzekał zgodnie z przewidzianą w art. 151 p.p.s.a. formułą, a nie dostrzegając naruszenia prawa nie był uprawniony do zastosowania podstaw uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.