Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 października 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 590/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę K.S. (dalej: Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 15 października 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2016 r.
Od powyższego wyroku Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną.
Zarządzeniem z 13 stycznia 2026 r. Skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie jej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, w terminie 7 dni od dnia doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
Wezwanie to zostało odebrane przez pełnomocnika Skarżącej w dniu 10 lutego 2026 r.
Postanowieniem z 7 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Kr 590/25, Sąd pierwszej instancji odrzucił ww. skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazał, że pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi kasacyjnej Skarżąca nie uzupełniła tego braku.
Od powyższego postanowienia zażalenie wywiodła Skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
- 1) art. 178 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy pełnomocnik Skarżącej uzupełnił braki formalne w siedmiodniowym terminie od daty otrzymania wezwania Sądu pierwszej instancji, nadając pismo przesyłką listową polecona za pośrednictwem operatora pocztowego, zatem brak jest podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej;
- 2) błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez ustalenie, iż braki formalne skargi, do której to pełnomocnik Skarżącej został wezwany przez Sąd pierwszej instancji nie zostały przez niego uzupełnione, mimo iż przez upływem siedmiodniowego terminu do ich uzupełnienia nadał on w Urzędzie Poczty Polskiej pismo procesowe zawierające wymagane oświadczenie co do zrzeknięcia się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W rezultacie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Stosownie do art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W świetle art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
W niniejszej sprawie zarządzeniem z 13 stycznia 2026 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 10 lutego 2026 r., a więc ww. brak formalny powinien być uzupełniony do dnia 17 lutego 2026 r. Jak ocenił Sąd pierwszej instancji, Skarżąca w terminie nie uzupełniła ww. braku formalnego skargi kasacyjnej. Ustalenie to kwestionuje pełnomocnik Skarżącej, wskazując, że stosowne pismo zostało nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 17 lutego 2026 r.
Z notatki urzędowej znajdującej się w aktach sprawy wynika jednak, że pismo mające stanowić wykonanie powyższego wezwania zostało oznaczone sygnaturą akt innego postępowania i do akt tej właśnie sprawy zostało dołączone.
Podanie w piśmie mającym stanowić wykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych niewłaściwej sygnatury akt, bądź nieoznaczenie jej w ogóle, nie stanowi skutecznego wykonania wezwania Sądu, jeżeli uniemożliwia przyporządkowanie pisma do właściwej sprawy. W takiej sytuacji brak należy uznać za nieusunięty, albowiem sąd nie jest obowiązany do ustalania ani domniemywania, której sprawy pismo w rzeczywistości dotyczy.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej. Osoby, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron, zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik reprezentujący stronę ma obowiązek działania w imieniu i na jej rzecz z równą starannością, tak jakby działał na własną rzecz.
Zaś osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, co w zasadzie powinno służyć wzmocnieniu jej pozycji i realizacji praw w postępowaniu. Jednak, co należy podkreślić, skutki działań i ewentualnych zaniechań pełnomocnika obciążają mocodawcę. Od fachowego pełnomocnika wymagać zatem należy prawidłowego zorganizowania pracy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowa sygnatura akt została wskazana zarówno w zarządzeniu wzywającym do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, jak i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisanym przez pełnomocnika Skarżącej. Wskazanie w piśmie uzupełniającym sygnatury innej sprawy było zatem następstwem niedochowania wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika staranności.
Nie można przy tym wymagać od sądu, aby z urzędu poszukiwał w innych aktach sądowych pism mogących potencjalnie stanowić wykonanie wezwania wydanego w niniejszej sprawie i na tej podstawie rekonstruował rzeczywistą wolę strony. Obowiązek prawidłowego oznaczenia pisma procesowego i umożliwienia jego przyporządkowania do właściwego postępowania spoczywa na stronie.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że brak formalny skargi kasacyjnej nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, co uzasadniało jej odrzucenie.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.