Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 grudnia 2024 r., sygn. I SA/Wr 402/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę L.P. (dalej "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z 1 marca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do października 2016 r. oraz od lutego do czerwca 2017 r.
Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną z 20 lutego 2025 r.
W toku zainicjowanego w ten sposób postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu powziął informację o ogłoszeniu przez Sąd Rejonowy w W., VI Wydział Gospodarczy, postanowieniem z 5 maja 2025 r., sygn. akt [...], upadłości skarżącego (vide obwieszczenie Sądu Rejonowego w W. z 5 maja 2025 r. zamieszczone w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, krz.ms.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Z powołaną normą koresponduje dyspozycja art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. — Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913), dalej "p.u.", który stanowi, że po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym, upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym w stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym mowa w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. zawiesił postępowanie kasacyjne.
Z uwagi jednakże na to, że równolegle z ogłoszeniem upadłości strony wyznaczony został syndyk masy upadłości w osobie S.D., uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.