Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 maja 2017 r. sygn. akt I FSK 2145/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. s.c. P.F., M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 8 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 255/15 w sprawie ze skargi M. s.c. P. F., M. S. (dalej "skarżąca spółka") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 29 września 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2009. W punkcie II wyroku zasądzono od M. s.c. P. F., M. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Pismem z 30 lipca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. wniósł o sprostowanie sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie punktu II zawierającego rozstrzygnięcie o kosztach, przez wskazanie, że koszty postępowania kasacyjnego zasądzone są od wspólników spółki cywilnej P.F. i M. S..
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postanowieniem z 11 czerwca 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. oddalił wniosek organu podatkowego o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie pkt. II tegoż wyroku podnosząc, że w postępowaniu sądowym, w tym klauzulowym jak i w postępowaniu egzekucyjnym spółka cywilna nie ma zdolności sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek o sprostowania sentencji wyroku nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej zwanej "p.p.s.a.") sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. O sprostowaniu Sąd może postanowić na posiedzeniu niejawnym art. 156 § 2 p.p.s.a.
W orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że sprostowanie niedokładności (nieścisłości) w wyroku może obejmować właściwe oznaczenie stron czy też dokładne wymienienie podmiotów postępowania lub pełnej ich nazwy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 czerwca 1998 r., sygn.. akt II CKN 817/97, OSNC 1999/1, poz. 16). Jednakże sprostowanie nie jest środkiem prawnym, które może prowadzić do istotnej zmiany treści rozstrzygnięcia. Niedopuszczalność sprostowania prowadząca do zmiany rozstrzygnięcia odnosi się do zmiany zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1120/14, LEX nr 1624466, postanowienie Sądu Najwyższego z 3 marca 1976 r., sygn. akt II CZ 11/76, LEX nr 7806 oraz uchwała Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 1995 r., III CZP 43/95, OSNC 1995/9 a także Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 156 § 1, wyd. VII Lex/el).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy odnotować należy, że brak jest podstaw do sprostowania sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2016 r. sygn. akt I FSK 2145/15, gdyż M. s.c. P.F., M. S. została właściwie oznaczona, jako strona w postępowaniu sądowoadministarcyjnym.
Trzeba bowiem zauważyć, że stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2011 r., poz. 1054 ze zm.) dalej: "u.p.t.u." spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Innymi słowy, wszelkie uprawnienia i obowiązki podatników tych podatków wynikające z ustawy o VAT odnoszą się bezpośrednio do spółki cywilnej, a nie do jej wspólników. To na spółce cywilnej ciąży obowiązek złożenia w urzędzie skarbowym zgłoszenia rejestracyjnego, to spółka ma obowiązek posługiwania się przyznanym jej numerem identyfikacji podatkowej (art. 9 ust. 1 i 8 u.p.t.u.) oraz obowiązek składania deklaracji VAT – 7 (art. 14 u.p.t.u.). Spółka cywilna zobowiązana jest wystawiać faktury i rachunki uproszczone (art. 32 u.p.t.u.) oraz uprawniona jest do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Powyższe oznacza, że w przypadku prowadzenia przez spółkę cywilną działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i sług, stroną postępowania podatkowego w rozumieniu art. 133 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) dalej: "O.p." jest spółka cywilna a nie jej wspólnicy i to do spółki powinna zostać skierowana decyzja określająca wysokość podatku od towarów i usług.
Ponieważ przepisy prawa materialnego (art. 15 ust. 1 u.p.t.u.) dopuszczają możliwość nałożenia na spółkę cywilną obowiązków, kierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, to następstwem tego stanu rzeczy jest konieczność przyznania zdolności prawnej w postępowaniu podatkowym i w efekcie także w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w celu umożliwienia obrony swego interesu prawnego w postępowaniu podatkowym oraz przed sądem administracyjnym.
Na zróżnicowanie statusu prawnopodatkowego spółki cywilnej na gruncie prawa podatkowego oraz na specyfikę charakteru prawnego takiej spółki Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę w uchwale składu siedmiu sędziów z 30 stycznia 2017 r., sygn. akt I FPS 5/16. W uchwale tej potwierdzono pogląd, że podatnikiem podatku od towarów i usług jest spółka cywilna a nie jej wspólnicy.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należało zauważyć, że ponieważ skarżąca spółka cywilna była podatnikiem podatku od towarów i usług i adresatem decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r., to jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, na którą przepisy ustawy o VAT nałożyły obowiązki i przyznały jej uprawnienia miała zdolność sądową, czyli zdolność występowania przed sądem administracyjnym w rozumieniu art. 25 § 3 p.p.s.a.. Posiadanie zaś zdolności sądowej powodowało, że skarżąca spółka miała także zdolność procesową, tj. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych, co wynika z art. 26 § 1 powołanej wyżej ustawy.
W świetle powyższych uwag stwierdzić należało, że Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowo oznaczył stronę postępowania w wyroku z 26 maja 2016 r., sygn. akt I FSK 2145/15 i zasądził koszty postępowania kasacyjnego. Przywołana w uzasadnieniu wniosku argumentacja, że Sąd Rejonowy w G. oddalił wniosek organu podatkowego o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie pkt. II tegoż wyroku podnosząc, że w postępowaniu sądowym, w tym klauzulowym jak i w postępowaniu egzekucyjnym spółka cywilna nie ma zdolności sądowej, nie daje bowiem podstaw do sprostowania oznaczenia skarżącej spółki, jako strony w sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.