Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 16 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1048/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę B. W. (dalej: skarżący), na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 13 lipca 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący.
W toku zainicjowanego w ten sposób postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu powziął informację o ogłoszeniu wobec skarżącego przez Sąd Rejonowy [...] w K., VIII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, postanowieniem z 10 września 2025 r., sygn. akt [...] upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (wydruk informacji z Krajowego Rejestru Zadłużonych k. 169 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) w zw. z art. 193 P.p.s.a. - sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.
Powyższe znajduje potwierdzenie także w art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 794 z późn. zm.; dalej: P.u.), zgodnie z którym po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Przepis ten, na mocy art. 4912 ust. 1 P.u. stosuje się odpowiednio w przypadku upadłości osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej. Wobec tego jedynie syndykowi przysługuje w niniejszej sprawie legitymacja procesowa.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym - upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju w tym stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym stanowi art. 124 § 1 pkt 4 P.p.s.a. ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie kasacyjne.
Mając jednakże na uwadze, że równolegle z ogłoszeniem upadłości skarżącego, wyznaczony został Syndyk Masy Upadłości w osobie M. D., uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 P.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193, art. 128 § 1 P.p.s.a. w zw. z 144 ust. 1 i 2 P.u. orzekł, jak w sentencji.