Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 161/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę I. spółka z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 15 grudnia 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj oraz okres od października do grudnia 2004 r. oraz zwrócił stronie uiszczony wpis od skargi.
Sąd I instancji wskazał, iż zarządzeniem z 22 lutego 2010 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu należnego od skargi, a także do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed WSA lub przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej. Pełnomocnik został pouczony o skutkach uchybienia terminowi usunięcia braków formalnych skargi. Doręczenie wezwań nastąpiło 4 marca 2010 r.
Zarządzeniem z 16 marca 2010 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do złożenia oświadczenia, do jakiej sprawy zostało nadesłane do sądu pełnomocnictwo wraz z odpisem KRS.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że nadesłane dokumenty obejmują swym zakresem sprawy I SA/Gd 160/10 oraz I SA/Gd 161/10.
Wskazując na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) Sąd I instancji stwierdził, że pomimo wezwania skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, strona nie zastosowała się do wezwania oraz pouczenia w nim zawartego. Termin do wykonania zarządzenia upłynął z dniem 11 marca 2010 r. Wymogu usunięcia braków formalnych skargi nie spełnia w ocenie Sądu I instancji złożenie pełnomocnictwa oraz odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego do innej sprawy toczącej się przed sądem. Strona obowiązana jest bowiem uzupełnić braki formalne pisma i złożyć pełnomocnictwo w każdej indywidualnej sprawie. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska pełnomocnika skarżącej, że WSA we własnym zakresie był zobligowany do sporządzenia uwierzytelnionych kserokopii przedmiotowych dokumentów.
2. W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że w związku z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 16 marca 2010 r. pełnomocnik wyjaśnił, że złożone dokumenty pełnomocnictwa i odpis z KRS obejmują swym zakresem obie sprawy (I SA/Gd 160/10 i I SA/Gd 161/10) i do nich zostały złożone. Na poparcie słuszności swego twierdzenia pełnomocnik powołał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2006 r., II FSK 128/05, w którym stwierdzono m.in., że przepis nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Nadmiernym rygoryzmem było zatem wezwanie pełnomocnika do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przez WSA lub przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, skoro dokument pełnomocnictwa został dołączony do skargi 10 marca 2010 r.
- 3. Dyrektor Izby Skarbowej nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 4. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
- 5. Wskazać przede wszystkim należy, że z art. 37 § 1 zd. 1 P.p.s.a. wynika, iż pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Nieprzedłożenie takiego pełnomocnictwa (a w przypadku osoby prawnej również dokumentu, z którego wynika umocowanie osoby podpisanej pod pełnomocnictwem do reprezentowania strony) jest brakiem formalnym pisma procesowego (w przedmiotowej sprawie – skargi), uniemożliwiającym nadanie mu prawidłowego biegu, co uprawnia do zastosowania trybu wezwania o usunięcie takiego braku formalnego z art. 49 § 1 P.p.s.a. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi, mimo prawidłowego wezwania w tym zakresie, stanowi przesłankę odrzucenia tego pisma procesowego w myśl art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że pełnomocnictwo nie zostało złożone równocześnie ze skargą, zatem prawidłowo zostało wystosowane do pełnomocnika wezwanie o jego przedłożenie (k. 19 akt WSA). Wezwanie to dotyczyło zindywidualizowanej w jego treści sprawy – wskazano sygnaturę akt sprawy sądowoadministracyjnej (I SA/Gd 161/10), jak również numer zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że analogiczne wezwanie zostało skierowane do pełnomocnika w związku ze sprawą I SA/Gd 160/10. Tak więc w każdej ze spraw odrębnie wezwano stronę do uzupełnienia braków formalnych każdej skargi. Wymaga podkreślenia, że nie jest kwestionowana ani data doręczenia wezwań, ani czytelność ich sformułowania. W takiej sytuacji, wbrew mniemaniu autora skargi kasacyjnej, nie można uznać, że nadesłanie jednego kompletu dokumentów stanowi uzupełnienie stwierdzonych przez Sąd w obu sprawach braków formalnych skarg.
W braku oświadczenia przez stronę (mimo wezwania w tym zakresie), do której sprawy zostały złożone przedstawione w odpowiedzi na wezwanie z 1 marca 2010 r. dokumenty, prawidłowe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego było "przyporządkowanie" ich do sprawy o wcześniejszej sygnaturze akt (a więc I SA/Gd 160/10). W rezultacie uznać należy, że nie zostały uzupełnione braki formalne skargi w sprawie I SA/Gd 161/10, co skutkowało obowiązkiem zastosowania przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja dotycząca skuteczności uzupełnienia braków formalnych skargi w niniejszej sprawie poprzez złożenie do akt innej sprawy sądowoadministracyjnej pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem również przedmiotową sprawę. Wskazać należy, że wykładnia systemowa wewnętrzna art. 46 § 3 w zw. z art. 37 § 1 P.p.s.a. nakazuje ten pierwszy przepis interpretować w ten sposób, że zwalnia od obowiązku złożenia pełnomocnictwa sytuacja, gdy pełnomocnik przedtem złożył to pismo w danej sprawie sądowoadministracyjnej, a nie w jakiejkolwiek sprawie. Nie zwalnia od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym ani fakt, iż pełnomocnictwo przedłożono w postępowaniu administracyjnym, ani złożenie tegoż dokumentu do innej sprawy sądowoadministracyjnej z upoważnieniem do występowania we wszystkich sprawach przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z 23 sierpnia 2005 r., FSK 1955/04).
Stąd też za nieskuteczne należy uznać powoływanie się przez autora skargi kasacyjnej na okoliczność obejmowania przez złożone pełnomocnictwo obu spraw strony toczących się przed WSA. Podkreślić trzeba przy tym, iż Sąd nie ma prawa uwierzytelniania pełnomocnictwa za stronę (jej pełnomocnika), w związku z czym wykluczone było sporządzenie kopii pełnomocnictwa znajdującego się w innych aktach i dołączenie tej kopii do akt sprawy (por. też postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I FSK 530/08, czy z 25 listopada 2010 r., I FSK 916/10). Bezzasadne jest zatem twierdzenie pełnomocnika, iż Sąd I instancji powinien był uznać pełnomocnictwo dołączone do innej sprawy za skuteczne również w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik został prawidłowo wezwany do usunięcia braków formalnych właśnie w tej sprawie występujących, wraz z pouczeniem o skutkach nieusunięcia tychże braków, jak i to, że wskazane przez Sąd braki nie zostały w sposób skuteczny uzupełnione.
Strona obowiązana jest uzupełnić braki formalne pisma i złożyć pełnomocnictwo (jego uwierzytelniony odpis) w każdej indywidualnej sprawie (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2005 r., I GSK 89/05), zatem prawidłowo Sąd I instancji uznał, że zaszły przesłanki do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Niezasadny jest zatem podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu.
- 6. Z tych to względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a.