Uzasadnienie
W ślad za skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1012/13, M. P., pismem z dnia 11 maja 2015 r. (data wpływu do NSA: 14 maja 2015 r.), na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a.") wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 11 października 2013 r., wydanej wobec skarżącej w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. i poszczególne miesiące 2005 r.
W uzasadnieniu wniosku, zastępujący skarżącą, doradca podatkowy zwrócił uwagę, że istnieje prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego wyroku. Podniósł także, że skarżąca nie posiada już żadnego majątku, z którego organ mógłby egzekwować zobowiązania podatkowe i znajduje się na skraju ubóstwa. Tymczasem w chwili obecnej organ chce przeprowadzić egzekucję z nieruchomości, na której została ustanowiona hipoteka przymusowa. Spowoduje to zdaniem autora wniosku niedające się odwrócić skutki, bardzo szkodliwe dla interesu strony i jej rodziny.
Na dowód wskazanych okoliczności do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji załączono pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 3 lutego 2015 r. i z dnia 4 maja 2015 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie jest zasadny.
Wniesienie skargi do sądu z uwagi na art. 61 § 1 P.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Również wniesienie skargi kasacyjnej nie wywiera takiego skutku. Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., który to przepis na podstawie art. 193 P.p.s.a. ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Decyzja o zamiarze skorzystania z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (postanowienie NSA z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 173/14, z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej: CBOSA). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W zdaniu pierwszym tego przepisu wskazano, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Oznacza to, że sąd może udzielić ochrony tymczasowej zawsze, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie tylko, gdy strona udowodni we wniosku, że niebezpieczeństwo takie zachodzi. Nie oznacza to jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Kondycja finansowa skarżącej nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącej może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie są bowiem tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego.
W tym miejscu przypomnieć należy, że wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu uzasadniać mogą konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, a nie sama aktualna sytuacja majątkowa, w której znajduje się strona, czy też oderwana od tej sytuacji wysokość kwoty zobowiązania podatkowego objętej zaskarżoną decyzją. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tychże konkretnych zdarzeń. Takimi okolicznościami mogłyby być przykładowo, w nawiązaniu do powoływanej we wniosku egzekucji z nieruchomości, utrata mieszkania, czy też utrata jedynego źródła utrzymania, które ta nieruchomość zapewnia poprzez jej wynajem albo też w związku z prowadzeniem w oparciu o tę nieruchomość innej działalności gospodarczej.
Tymczasem w rozpoznawanym wniosku skarżąca na takie konkretne zdarzenia nie wskazuje zwracając jedynie uwagę na swoją trudną sytuację finansową i prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd natomiast nie może się domyślać o jakiego rodzaju okoliczności mogą u strony spowodować wystąpienie przesłanek warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej, tj. zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.