Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 15 maja 2026 r. o sygn. akt I FSK 1676/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M.J. (dalej: Skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1415/22 w sprawie ze skargi M.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług. (Odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem wysłano i zarazem doręczono stronom postępowania w dniu 7 lipca 2026 r.).
2. Pismem z 22 czerwca 2026 r. Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I FSK 1676/23. Od skargi tej Skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości 200 zł (karta 164 akt sądowych).
Uzasadniając zaś zarzut przewlekłości postępowania Skarżący podał: - że pismem z 16 maja 2026 r. wniósł o pisemne uzasadnienie wyroku, które jest niezbędne do dalszych czynności w sprawie, w tym wniesienia skargi konstytucyjnej; - pomimo, że zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. termin na sporządzenie uzasadnienie wyroku wynosi 14 dni, to Sąd nie realizuje wniosku strony; - z kolei możliwe jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania także po wydaniu ostatecznego orzeczenia (co wynika w szczególności z wyroku TK z 3 lipca 2019 r., o sygn. akt SK 14/18).
Skarżący wobec powyższego wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz zasądzenie od organu na rzecz Strony kwoty jaką NSA uzna za uzasadnioną w celach prewencyjnych, lecz nie mniej niż 2.000 zł tytułem przewlekłości postępowania. Ponadto Skarżący wniósł o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w przypadku ich poniesienia.
- 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 3.1. Skarga na przewlekłość postępowania podlegała odrzuceniu.
- 3.2. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zapatrywań wnoszącego skargę na przewlekłość postępowania wywodzących o jej dopuszczalności po zakończonym postępowaniu w sprawie.
Przede wszystkim stosownie do art. 5 ust. 1 "ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: u.s.p.p.)" skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przepis ten jest jednoznaczny, i w jego świetle skarga dla jej dopuszczalności powinna być złożona w toku postępowania.
Po drugie, wyjaśnić należy, że skarga na przewlekłość postępowania jest środkiem prawnym wymuszającym rozpoznanie sprawy przez sąd, a więc spełni swoją rolę jedynie w sytuacji, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania (por. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 u.s.p.p.). Należy więc przyjąć, że dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania przed sądem administracyjnym do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Skarga wniesiona po tym czasie jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu (por. postanowienia NSA: z 12 lutego 2014 r., II FPP 20/13; z 25 stycznia 2024 r., II FPP 1/24; z 16 grudnia 2024 r., III FPP 19/24).
W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym została wniesiona po zakończeniu postępowania w sprawie z uwagi na zapadły wyrok z 15 maja 2026 r. Orzeczenie to jako orzeczenie NSA, od którego nie przysługiwał środek zaskarżenia, stało się prawomocne w dniu jego wydania (por. art. 168 § 1 P.p.s.a.), zatem skargę na przewlekłość postępowania sądowego wniesioną przez Skarżącego w dniu 22 czerwca 2026 r. należało ocenić jako niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu.
- 3.3. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 8 ust. 1 i ust. 2 u.s.p.p. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.
- 3.4. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi na przewlekłość postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.
- s. NSA M. Kołaczek s. NSA S. Marciniak s. NSA A. Mudrecki